Công văn hướng dẫn thực hiện Quy chế tổ chức và hoạt động phát hành xuất bản phẩm được Bộ Văn hoá - Thông tin ban hành ngày 15/8/1997 nhằm hướng dẫn chi tiết các quy định về điều kiện, thủ tục thành lập, cấp phép hoạt động và kiểm tra xử lý vi phạm trong lĩnh vực phát hành, kinh doanh xuất bản phẩm.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Văn bản áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa thông tin, các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức sự nghiệp phát hành xuất bản phẩm, các đại lý, cửa hàng kinh doanh xuất bản phẩm, cửa hàng mua bán sách cũ và cho thuê sách của các tổ chức xã hội và cá nhân trên phạm vi cả nước.

- Tổ chức hoạt động sự nghiệp về phát hành xuất bản phẩm tại địa phương khó khăn

• Đối với các tỉnh miền núi, trung du hoặc các tỉnh mới chia tách còn gặp nhiều khó khăn, chưa đủ điều kiện để thành lập doanh nghiệp Nhà nước về phát hành xuất bản phẩm thì được phép thành lập tổ chức hoạt động sự nghiệp về phát hành xuất bản phẩm.
• Thủ tục thành lập các tổ chức hoạt động sự nghiệp này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định chi tiết tại Điều 11 của Quy chế tổ chức và hoạt động phát hành xuất bản phẩm.

- Tiêu chuẩn về chứng chỉ văn hóa và chuyên môn nghiệp vụ của chủ cơ sở kinh doanh

• Chứng chỉ văn hóa: Chủ các đại lý, cửa hàng kinh doanh xuất bản phẩm, cửa hàng mua bán sách cũ và cho thuê sách thuộc tổ chức xã hội hoặc cá nhân bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp phổ thông trung học (PTTH) trở lên.
• Chứng chỉ chuyên môn nghiệp vụ: Phải có chứng chỉ về kinh doanh xuất bản phẩm, mua bán sách cũ và cho thuê sách do các trường Đại học, Cao đẳng hoặc Trung cấp văn hóa có khoa phát hành sách đào tạo và cấp.
• Kế hoạch đào tạo và chuẩn hóa hồ sơ: Cục Xuất bản phối hợp với Khoa Kinh doanh xuất bản phẩm thuộc Trường Đại học Văn hóa Hà Nội để soạn thảo chương trình, nội dung giảng dạy gửi về các Sở Văn hóa Thông tin địa phương. Trước hết tháng 6/1998, các Sở Văn hóa Thông tin phải hoàn thành việc mở lớp nghiệp vụ và cấp chứng chỉ. Đến quý 3/1998, phải hoàn tất việc bổ sung chứng chỉ nghiệp vụ vào hồ sơ của các cơ sở đang hoạt động; trường hợp không bổ sung được sẽ bị kiên quyết tạm thời đình chỉ giấy phép hoạt động.
• Siết chặt cấp phép mới: Kể từ ngày 01/01/1998, các Sở Văn hóa Thông tin tuyệt đối không cấp giấy phép hoạt động mới cho các tổ chức xã hội, cá nhân nếu không xuất trình được chứng chỉ chuyên môn nghiệp vụ theo quy định.
• Yêu cầu về xác nhận nhân thân: Người nộp đơn xin hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã/phường và Phòng Văn hóa thông tin sở tại đồng ý, xác nhận bằng văn bản về tư cách công dân (chưa vi phạm pháp luật, có ý thức văn hóa xã hội, có đủ điều kiện về vốn lưu động, địa điểm kinh doanh và hộ khẩu thường trú).

- Quy hoạch mạng lưới và thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động

• Quy hoạch mạng lưới: Sở Văn hóa Thông tin thực hiện cấp giấy phép hoạt động cho các đại lý, cửa hàng kinh doanh xuất bản phẩm dựa trên quy hoạch mạng lưới phát hành tại địa phương, đồng thời có sự tham gia ý kiến của Công ty phát hành sách tỉnh, thành phố nhằm phân bổ hợp lý, đáp ứng tốt nhu cầu đọc của nhân dân.
• Thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động phát hành: Bộ Văn hóa - Thông tin cấp phép cho các doanh nghiệp Nhà nước và các tổ chức hoạt động sự nghiệp phát hành xuất bản phẩm. Sở Văn hóa Thông tin cấp phép cho các đại lý, cửa hàng kinh doanh xuất bản phẩm, cửa hàng mua bán sách cũ và cho thuê sách tại địa phương.
• Giấy phép kinh doanh thương mại: Do cơ quan chức năng có thẩm quyền của địa phương cấp theo quy định chung về đăng ký kinh doanh.

- Quy định bắt buộc về giấy phép và chế tài xử lý vi phạm

• Giấy phép hoạt động và giấy phép kinh doanh là điều kiện bắt buộc, không thể thiếu đối với mọi tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xuất bản phẩm.
• Nghiêm cấm các hành vi hoạt động không có giấy phép, chuyển nhượng giấy phép hoạt động trái phép, hoặc tàng trữ, lưu hành các xuất bản phẩm có nội dung vi phạm Điều 22 Luật Xuất bản. Các hành vi vi phạm này sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật hiện hành.
• Đối với các doanh nghiệp Nhà nước vi phạm quy định, bên cạnh việc xử lý theo pháp luật hành chính, người đứng đầu doanh nghiệp (lãnh đạo doanh nghiệp) sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

- Quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu xuất bản phẩm

• Mọi hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu xuất bản phẩm nhằm mục đích kinh doanh phải tuân thủ đúng pháp luật và hướng dẫn chi tiết tại Công văn số 2335/CVXB ngày 23/8/1996, đảm bảo nội dung không vi phạm các điều cấm của Quy chế.
• Trước khi tiến hành thủ tục xuất, nhập khẩu với đối tác nước ngoài, danh mục và số lượng xuất bản phẩm phải có ý kiến đồng ý của cơ quan chủ quản và được Bộ Văn hóa - Thông tin (Cục Xuất bản) phê duyệt, chấp nhận bằng văn bản.
• Hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm bắt buộc phải thực hiện ký ủy thác qua Công ty Xuất nhập khẩu Sách báo (Xunhasaba).

- Tiêu chuẩn xác định xuất bản phẩm hợp pháp

• Đối với xuất bản phẩm in (sách giấy): Theo Điều 20 Luật Xuất bản năm 1993, xuất bản phẩm hợp pháp phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: Tên xuất bản phẩm, tên tác giả; tên nhà xuất bản; họ tên người chịu trách nhiệm xuất bản, người biên tập, người trình bày, người sửa bản in; số đăng ký kế hoạch xuất bản, tên cơ sở in/sắp chữ/chế bản (kèm giấy trích ngang của nhà xuất bản); số lượng bản in, ngày in xong, ngày nộp lưu chiểu, giá bán lẻ; mã số phân loại. Đối với sách dịch, phải ghi rõ tên tác giả gốc, ngôn ngữ nguồn, người dịch và người hiệu đính.
• Đối với xuất bản phẩm trên băng, đĩa âm thanh, hình ảnh hoặc vật liệu khác: Phải ghi rõ tên xuất bản phẩm, tác giả; tên tổ chức xuất bản; người chịu trách nhiệm xuất bản, người biên tập; chương trình gốc; số đăng ký kế hoạch xuất bản; số lượng bản in, ngày in xong, ngày nộp lưu chiểu, giá bán lẻ và mã số phân loại.

- Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm

• Các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương và địa phương có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để tiến hành thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm khắc các tổ chức, cá nhân vi phạm quy chế này.
• Việc xử lý vi phạm được thực hiện thông qua việc vận dụng linh hoạt và nghiêm túc các quy định tại Điều 29 Nghị định 79/CP; Điều 25, Điều 26 Chương 5 Nghị định 87/CP; Điều 11, Điều 12 Nghị định 88/CP cùng các văn bản pháp luật liên quan khác.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành: Văn bản do Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Đình Nhã ký ban hành. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các địa phương và đơn vị có liên quan cần kịp thời phản ánh về Cục Xuất bản (địa chỉ số 10 Đường Thành, Hà Nội) để phối hợp, thống nhất phương án giải quyết.