Tóm tắt Công văn số 1202/TCHQ-KTTT về giá tính thuế nhập khẩu xe ô tô chở khách do Hàn Quốc sản xuất

Công văn số 1202/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xác định trị giá tính thuế đối với mặt hàng xe ô tô chở khách nhập khẩu có xuất xứ từ Hàn Quốc. Biện pháp này được triển khai nhằm chống gian lận thương mại qua giá, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng của Công văn

Công văn tập trung vào việc chấn chỉnh công tác xác định trị giá tính thuế đối với dòng xe ô tô chở khách (đặc biệt là các loại xe từ 9 chỗ ngồi trở lên, xe khách giường nằm, xe bus) được sản xuất và nhập khẩu từ Hàn Quốc. Đây là nhóm mặt hàng có rủi ro cao về khai báo trị giá thấp hơn thực tế giao dịch nhằm trốn thuế.

2. Các nguyên tắc xác định trị giá tính thuế nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc sau khi kiểm tra trị giá khai báo:

• Áp dụng đúng trình tự các phương pháp xác định trị giá hải quan: Việc xác định trị giá phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Chỉ khi không xác định được theo phương pháp trước mới chuyển sang phương pháp kế tiếp.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hiệu quả: Đối chiếu chặt chẽ mức giá khai báo của doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu giá của ngành Hải quan, thông tin từ các nguồn kiểm tra sau thông quan, và thông tin giá chào bán trên thị trường nội địa của Hàn Quốc cũng như Việt Nam.
• Kiểm tra tính đồng nhất của thông tin: So sánh giá khai báo của các lô hàng giống hệt hoặc tương tự về chủng loại, thương hiệu, năm sản xuất, dung tích xi lanh và trang thiết bị đi kèm (option) được nhập khẩu trong cùng thời điểm hoặc khoảng thời gian gần nhất.

3. Quy trình kiểm tra, tham vấn và xử lý nghi vấn về giá

Đối với các trường hợp mức giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn mức giá tại Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc có nghi vấn về tính trung thực của chứng từ, cơ quan Hải quan thực hiện các bước sau:

• Thông báo nghi vấn và yêu cầu giải trình: Cơ quan Hải quan thông báo cho doanh nghiệp về các nghi vấn đối với trị giá khai báo và yêu cầu cung cấp bổ sung hồ sơ, chứng từ chứng minh (như hợp đồng thương mại, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, hóa đơn thương mại, tài liệu kỹ thuật của xe).
• Tổ chức tham vấn trực tiếp: Tiến hành tham vấn với người khai hải quan để làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá giao dịch. Quá trình tham vấn phải được ghi nhận bằng biên bản cụ thể, ghi rõ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và nhận định của cơ quan Hải quan.
• Bác bỏ trị giá khai báo và xác định trị giá tính thuế: Trường hợp doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực, hợp pháp của trị giá khai báo hoặc không tham gia tham vấn theo quy định, cơ quan Hải quan thực hiện bác bỏ trị giá khai báo và chủ động xác định trị giá tính thuế theo đúng quy định pháp luật.

4. Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

Để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong toàn ngành, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục Hải quan địa phương:

• Tăng cường thu thập thông tin: Chủ động thu thập thông tin về giá bán, catalog kỹ thuật, các chương trình khuyến mại của các hãng xe lớn tại Hàn Quốc (như Hyundai, Kia, Daewoo) để làm cơ sở đối chiếu.
• Cập nhật kịp thời vào hệ thống dữ liệu: Ngay sau khi xác định lại trị giá tính thuế đối với các lô hàng xe ô tô chở khách nhập khẩu, các đơn vị phải cập nhật ngay thông tin vào Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan (GTT09) để các chi cục khác cùng khai thác, áp dụng thống nhất.
• Báo cáo định kỳ và đột xuất: Tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm tra trị giá đối với mặt hàng này để báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu) xem xét, hướng dẫn giải quyết kịp thời.

5. Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của văn bản

Công văn 1202/TCHQ-KTTT đóng vai trò là công cụ chỉ đạo nghiệp vụ sắc bén, giúp cơ quan Hải quan siết chặt quản lý đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu từ Hàn Quốc - một trong những thị trường cung cấp xe thương mại lớn nhất cho Việt Nam. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp nhập khẩu chính hãng và doanh nghiệp nhập khẩu thương mại tự do, đồng thời ngăn chặn thất thu ngân sách nhà nước.