Giới thiệu về Công văn số 155/TCT-TNCN

Công văn số 155/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc xác định và thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán. Văn bản này giúp làm rõ các quy định về đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế, trách nhiệm kê khai và nghĩa vụ của các tổ chức liên quan nhằm đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý thuế trên toàn quốc.

Các nội dung cốt lõi về thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng chứng khoán

- Xác định đối tượng và phạm vi áp dụng thuế TNCN

• Cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú có phát sinh thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoán đều thuộc đối tượng phải nộp thuế TNCN.
• Chứng khoán chuyển nhượng bao gồm: cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, quyền mua cổ phiếu và các loại chứng khoán khác theo quy định của Luật Chứng khoán.
• Quy định này áp dụng cho cả hoạt động chuyển nhượng cổ phần trong các công ty cổ phần chưa là công ty đại chúng hoặc chưa thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.

- Phương pháp tính thuế và thuế suất áp dụng

• Thuế suất áp dụng: Cá nhân chuyển nhượng chứng khoán nộp thuế theo thuế suất toàn phần là 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần.
• Công thức tính thuế: Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần x Thuế suất 0,1%.
• Giá chuyển nhượng chứng khoán: Được xác định là giá trị ghi trên hợp đồng chuyển nhượng hoặc giá thực tế chuyển nhượng. Đối với chứng khoán đã niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên hệ thống Upcom, giá chuyển nhượng là giá khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận tại thời điểm chuyển nhượng.

- Quy định về kê khai và nộp thuế TNCN

• Đối với chứng khoán của công ty đại chúng giao dịch qua sàn: Công ty chứng khoán hoặc ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo mức 0,1% trước khi thanh toán tiền cho người chuyển nhượng.
• Đối với chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần chưa niêm yết: Cá nhân chuyển nhượng tự thực hiện khai thuế, nộp thuế theo từng lần phát sinh chuyển nhượng. Doanh nghiệp phát hành cổ phần cũng có thể thực hiện khai thay và nộp thay thuế TNCN cho cá nhân.
• Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế: Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán có hiệu lực pháp luật.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành chứng khoán

• Doanh nghiệp phát hành (công ty cổ phần) chỉ được thực hiện thủ tục thay đổi danh sách cổ đông trong sổ đăng ký cổ đông khi người chuyển nhượng đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế và cung cấp chứng từ chứng minh đã nộp thuế TNCN theo quy định.
• Trường hợp doanh nghiệp thực hiện thay đổi danh sách cổ đông mà không yêu cầu cá nhân cung cấp chứng từ nộp thuế, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm liên đới nộp thay tiền thuế TNCN cho cá nhân chuyển nhượng.

Lưu ý: Các hướng dẫn tại Công văn số 155/TCT-TNCN nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý thuế, hạn chế tình trạng thất thu ngân sách nhà nước đối với các giao dịch chuyển nhượng vốn và chứng khoán ngoài sàn giao dịch chính thức.