Công văn số 1735/TCHQ-KTTT của Tổng cục Hải quan là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất thực hiện việc xác định giá tính thuế và thủ tục khai báo tờ khai trị giá đối với loại hình hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch.

Dưới đây là các nội dung trọng tâm và phân tích chi tiết quy định tại văn bản này:

- Mục đích ban hành và phạm vi áp dụng

• Mục đích: Khắc phục các vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước, đồng thời ngăn chặn hành vi gian lận thương mại thông qua hình thức áp sai trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp khi thực hiện kiểm tra, xác định trị giá tính thuế và người khai hải quan khi thực hiện khai báo trị giá đối với hàng hóa nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại (hàng phi mậu dịch như quà biếu, quà tặng, hàng mẫu, tài sản di chuyển...).

- Nguyên tắc xác định giá tính thuế đối với hàng hóa phi mậu dịch

• Cơ sở xác định trị giá: Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch được xác định tuân thủ theo các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại các văn bản pháp luật về hải quan hiện hành. Do đặc thù hàng phi mậu dịch không có hóa đơn thương mại mua bán thông thường, việc xác định trị giá phải dựa trên các thông tin khách quan và tài liệu thực tế đi kèm.
• Thứ tự áp dụng các phương pháp: Cơ quan hải quan hướng dẫn việc áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan, bao gồm việc sử dụng trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự hoặc các phương pháp suy luận hợp pháp khác khi không thể xác định được trị giá theo phương pháp thông thường.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu giá: Công văn nhấn mạnh việc tra cứu, đối chiếu thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá của ngành Hải quan để làm cơ sở kiểm tra, bác bỏ trị giá khai báo bất hợp lý và xác định trị giá tính thuế chính xác.

- Quy định về khai báo tờ khai trị giá hải quan

• Nghĩa vụ của người khai hải quan: Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch một cách trung thực, khách quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung khai báo.
• Yêu cầu về hồ sơ chứng minh: Người khai hải quan phải xuất trình đầy đủ các chứng từ, tài liệu liên quan chứng minh trị giá của hàng hóa (như thỏa thuận cho tặng, thông báo gửi hàng, tài liệu kỹ thuật, catalogue hoặc các chứng từ chứng minh giá trị khác từ phía người gửi) khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra.

- Công tác kiểm tra, giám sát của Cơ quan Hải quan

• Tăng cường kiểm tra trị giá: Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa đối với các lô hàng phi mậu dịch có nghi vấn về trị giá khai báo thấp nhằm tránh thất thu thuế.
• Xử lý trường hợp nghi vấn: Đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ ngay tại thời điểm thông quan, cơ quan hải quan thực hiện giải phóng hàng và tiến hành các bước tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan theo đúng quy định pháp luật.