Giới thiệu về Công văn số 1808/TCT-CS

Công văn số 1808/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương liên quan đến việc xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa tiêu dùng nội bộ. Văn bản này giúp làm rõ các quy định pháp lý, phân biệt ranh giới giữa các trường hợp tiêu dùng nội bộ phục vụ sản xuất kinh doanh và không phục vụ sản xuất kinh doanh, từ đó xác định chính xác nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Các nội dung chính sách cốt lõi được hướng dẫn

- Phân loại hàng hóa tiêu dùng nội bộ

Tổng cục Thuế hướng dẫn việc phân loại hàng hóa tiêu dùng nội bộ thành hai trường hợp riêng biệt để áp dụng các quy định về hóa đơn và thuế GTGT khác nhau:

• Hàng hóa tiêu dùng nội bộ phục vụ sản xuất kinh doanh: Là hàng hóa do cơ sở kinh doanh tự sản xuất, xây dựng hoặc mua về để tiếp tục quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh của chính cơ sở đó (ví dụ: xuất máy móc thiết bị để sử dụng tại văn phòng, xuất nguyên vật liệu để tiếp tục chế biến sản phẩm).
• Hàng hóa tiêu dùng nội bộ không phục vụ sản xuất kinh doanh: Là hàng hóa được xuất dùng cho các mục đích cá nhân, phúc lợi của người lao động hoặc các hoạt động không liên quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu chịu thuế GTGT của doanh nghiệp (ví dụ: xuất sản phẩm của doanh nghiệp để làm quà tặng, biếu cho cán bộ công nhân viên nhân dịp lễ, tết).

- Quy định về lập hóa đơn GTGT

Căn cứ vào các quy định pháp luật về thuế GTGT và hóa đơn, Tổng cục Thuế hướng dẫn nguyên tắc xuất hóa đơn đối với từng trường hợp cụ thể:

• Đối với hàng hóa tiêu dùng nội bộ phục vụ sản xuất kinh doanh: Cơ sở kinh doanh không phải lập hóa đơn GTGT. Doanh nghiệp thực hiện theo dõi, hạch toán nội bộ và sử dụng các chứng từ kế toán, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ để quản lý dòng dịch chuyển của tài sản.
• Đối với hàng hóa tiêu dùng nội bộ không phục vụ sản xuất kinh doanh: Cơ sở kinh doanh bắt buộc phải lập hóa đơn GTGT. Trên hóa đơn phải ghi đầy đủ các chỉ tiêu, dòng thuế suất và tiền thuế GTGT đầu ra theo quy định.

- Phương pháp xác định giá tính thuế GTGT

Đối với các trường hợp bắt buộc phải xuất hóa đơn GTGT khi tiêu dùng nội bộ (không phục vụ sản xuất kinh doanh), giá tính thuế được xác định như sau:

• Giá tính thuế GTGT là giá bán của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm phát sinh hoạt động tiêu dùng nội bộ.
• Doanh nghiệp không được áp dụng giá tính thuế bằng không (0) hoặc tự ý hạ thấp giá trị hàng hóa dưới giá trị thị trường để giảm bớt nghĩa vụ thuế đầu ra.

- Sự tương thích với quy định về hóa đơn điện tử hiện hành

Tổng cục Thuế cũng lưu ý doanh nghiệp khi thực hiện xuất hóa đơn đối với hàng hóa tiêu dùng nội bộ cần đối chiếu chặt chẽ với các quy định mới về hóa đơn điện tử:

• Khi áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP, đối với các trường hợp xuất hàng hóa để tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất), người bán phải lập hóa đơn điện tử giao cho người mua (trong trường hợp này người mua chính là bản thân doanh nghiệp hoặc người lao động thụ hưởng).
• Việc tuân thủ đúng thời điểm lập hóa đơn và kê khai thuế giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn và hành vi trốn thuế, gian lận thuế.

Ý nghĩa pháp lý và khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Công văn số 1808/TCT-CS là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp thống nhất phương án hạch toán kế toán và kê khai thuế. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng mục đích sử dụng cuối cùng của hàng hóa xuất dùng nội bộ để quyết định việc có xuất hóa đơn GTGT hay không. Việc nhầm lẫn giữa hai hình thức tiêu dùng nội bộ có thể dẫn đến việc kê khai thiếu thuế GTGT đầu ra hoặc ngược lại, gây khó khăn trong việc hoàn thuế GTGT đầu vào của doanh nghiệp.