Công văn số 232/TCT-ĐTNN của Tổng cục Thuế hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với khoản lãi trả chậm phát sinh từ việc thanh toán công nợ mua hàng hóa, dịch vụ giữa doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam và công ty mẹ ở nước ngoài. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp xác định rõ nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài và điều kiện ghi nhận chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các giao dịch liên kết.

Khi doanh nghiệp tại Việt Nam thanh toán khoản lãi trả chậm cho công ty mẹ ở nước ngoài, khoản thu nhập này của công ty mẹ được xác định là thu nhập từ tiền lãi phát sinh tại Việt Nam, thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu nước ngoài:

• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Khoản lãi trả chậm, lãi thanh toán chậm phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TNDN nhà thầu với thuế suất là 5% trên tổng doanh thu tiền lãi nhận được, theo quy định pháp luật về thuế nhà thầu nước ngoài.
• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Khoản thu nhập từ lãi tiền vay, lãi trả chậm của phía nước ngoài không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam không phải khấu trừ và nộp thay thuế GTGT đối với khoản lãi trả chậm này.

Để khoản chi phí lãi trả chậm thanh toán cho công ty mẹ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các nguyên tắc và điều kiện sau:

• Hồ sơ và chứng từ hợp pháp: Giao dịch phải được quy định rõ ràng trong hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ hoặc thỏa thuận bằng văn bản giữa hai bên về điều khoản thanh toán chậm, mức lãi suất phạt chậm trả hoặc lãi suất trả chậm. Doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và chứng từ đã khấu trừ, nộp thay thuế nhà thầu nước ngoài theo quy định.
• Khống chế chi phí lãi vay đối với giao dịch liên kết: Vì đây là giao dịch giữa các bên có quan hệ liên kết (công ty mẹ và công ty con), khoản lãi trả chậm này có bản chất tương tự như chi phí lãi vay. Do đó, tổng chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN phải tuân thủ quy định về trần khống chế chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết theo quy định pháp luật hiện hành.
• Nguyên tắc giá giao dịch độc lập: Mức lãi suất trả chậm thỏa thuận giữa doanh nghiệp và công ty mẹ phải phù hợp với nguyên tắc giao dịch độc lập. Trường hợp mức lãi suất vượt quá mức lãi suất thị trường thông thường cho các giao dịch tương tự, cơ quan thuế có quyền ấn định thuế và loại bỏ phần chi phí vượt mức hợp lý ra khỏi chi phí được trừ.

Doanh nghiệp Việt Nam có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ kê khai và nộp thuế phát sinh từ giao dịch này:

• Khấu trừ và nộp thay thuế nhà thầu: Doanh nghiệp Việt Nam có nghĩa vụ khấu trừ tiền thuế nhà thầu (5% thuế TNDN) trước khi thanh toán khoản lãi trả chậm cho công ty mẹ ở nước ngoài và thực hiện nộp tờ khai, tiền thuế vào ngân sách nhà nước theo đúng thời hạn quy định.
• Kê khai giao dịch liên kết: Doanh nghiệp phải thực hiện kê khai đầy đủ thông tin về giao dịch liên kết đối với khoản công nợ và lãi trả chậm này trong các phụ lục kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN hàng năm gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.