Tổng quan về Công văn số 2385/BXD-VLXD

Công văn số 2385/BXD-VLXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm đánh giá toàn diện tình hình phát triển vật liệu xây và vật liệu lợp không nung trên phạm vi cả nước. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm rà soát, đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế và đề xuất các giải pháp thúc đẩy việc thực hiện Chương trình phát triển vật liệu xây không nung, hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường, tiết kiệm đất nông nghiệp và giảm thiểu khí thải nhà kính.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây, lợp không nung

Bộ Xây dựng đã tổng hợp và đánh giá chi tiết về thực trạng phát triển của các loại vật liệu không nung với các điểm nhấn cụ thể:

• Năng lực sản xuất: Tổng công suất thiết kế của các nhà máy sản xuất vật liệu xây không nung (VLXKN) đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Các chủng loại sản phẩm ngày càng đa dạng, bao gồm gạch bê tông (gạch xi măng cốt liệu), gạch nhẹ (gạch bê tông khí chưng áp - AAC, gạch bê tông bọt) và các loại tấm tường thạch cao, tấm tường bê tông rỗng.
• Tình hình tiêu thụ: Tỷ lệ sử dụng vật liệu xây không nung trong các công trình xây dựng, đặc biệt là các công trình sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công đã có chuyển biến tích cực nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương.
• Vật liệu lợp không nung: Các loại ngói không nung, tấm lợp thân thiện với môi trường từng bước nâng cao sản lượng và chất lượng, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường và dần thay thế các loại tấm lợp truyền thống có chứa chất gây hại cho sức khỏe.

Những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai

Bên cạnh những kết quả tích cực, văn bản cũng thẳng thắn chỉ ra các khó khăn, vướng mắc cần tập trung tháo gỡ:

• Thói quen tiêu dùng: Người dân và một số đơn vị tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công vẫn giữ thói quen sử dụng gạch đất sét nung truyền thống, chưa thực sự tin tưởng vào chất lượng và kỹ thuật thi công của vật liệu không nung.
• Chất lượng sản phẩm và kỹ thuật thi công: Một số cơ sở sản xuất quy mô nhỏ chưa kiểm soát chặt chẽ quy trình công nghệ, dẫn đến chất lượng sản phẩm không đồng đều. Việc thi công không đúng kỹ thuật tại một số công trình gây ra hiện tượng nứt, thấm tường, làm ảnh hưởng đến uy tín chung của vật liệu không nung.
• Công tác thanh tra, kiểm tra: Việc giám sát, kiểm tra và xử phạt các vi phạm về tỷ lệ sử dụng vật liệu không nung tại các công trình xây dựng ở một số địa phương còn lỏng lẻo, chưa nghiêm túc.

Định hướng và giải pháp thúc đẩy phát triển trong thời gian tới

Để tiếp tục thực hiện hiệu quả lộ trình phát triển vật liệu xây, lợp không nung, Bộ Xây dựng yêu cầu các cơ quan, địa phương tập trung thực hiện các giải pháp trọng tâm sau:

• Tăng cường quản lý nhà nước tại địa phương: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần tiếp tục chỉ đạo sát sao việc thực hiện lộ trình xóa bỏ các lò gạch thủ công, thủ công cải tiến, lò đứng liên tục và lò sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
• Nghiêm túc thực hiện quy định sử dụng: Bắt buộc sử dụng vật liệu xây không nung vào các công trình xây dựng được đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công theo đúng tỷ lệ quy định của Bộ Xây dựng.
• Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn: Tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế kỹ thuật liên quan đến thiết kế, thi công và nghiệm thu các công trình sử dụng vật liệu không nung để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị thực hiện.
• Khuyến khích nghiên cứu và chuyển giao công nghệ: Hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ sản xuất hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành để tăng tính cạnh tranh với gạch đất sét nung.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền: Tăng cường phổ biến thông tin, hướng dẫn kỹ thuật thi công, nghiệm thu vật liệu không nung cho các chủ đầu tư, nhà thầu và người dân nhằm thay đổi nhận thức và tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.