Công văn số 2613/TCT-CS được Tổng cục Thuế ban hành ngày 23 tháng 06 năm 2023 nhằm hướng dẫn các biện pháp xử lý, sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) liên quan đến các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, đặc biệt là các doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc có dấu hiệu mua bán hóa đơn bất hợp pháp.

Về phạm vi và đối tượng áp dụng, văn bản này hướng dẫn trực tiếp cho các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các chi cục thuế trong việc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp có hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp thuộc danh sách cảnh báo rủi ro.

Nhận diện và rà soát các doanh nghiệp có rủi ro cao về hóa đơn

• Tổng cục Thuế yêu cầu các cơ quan thuế địa phương tập trung rà soát, đối chiếu thông tin của các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế và hóa đơn, đặc biệt là danh sách các doanh nghiệp có hành vi mua bán hóa đơn trái phép đã được cơ quan chức năng phát hiện và công bố.
• Thực hiện phân loại cụ thể các doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ của các doanh nghiệp rủi ro này để có biện pháp xử lý, kiểm tra kịp thời, tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Nguyên tắc xử lý đối với hóa đơn của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh

• Trường hợp doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh trước ngày cơ quan thuế ban hành thông báo: Cơ quan thuế yêu cầu người nộp thuế giải trình, chứng minh tính hợp pháp của giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ thực tế bằng các tài liệu, hồ sơ kèm theo.
• Nếu người nộp thuế chứng minh được việc mua bán là có thật, có đầy đủ hồ sơ, hợp đồng, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên) và hàng hóa đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh thì được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Nếu không chứng minh được tính hợp pháp của giao dịch hoặc không giải trình rõ ràng, người nộp thuế phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã khấu trừ và giảm chi phí được trừ tương ứng khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Xử lý hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp

• Đối với các trường hợp sử dụng hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn khống nhằm mục đích trốn thuế, gian lận thuế, cơ quan thuế sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
• Trường hợp phát hiện có dấu hiệu tội phạm, cố ý sử dụng hóa đơn giả, hóa đơn khống với số lượng lớn để trục lợi tiền thuế của Nhà nước, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Trách nhiệm của cơ quan thuế các cấp trong quản lý hóa đơn

• Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hóa đơn, chứng từ đến người nộp thuế để nâng cao tính tự giác chấp hành và phòng ngừa rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng hệ thống phân tích dữ liệu hóa đơn điện tử để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường trong việc phát hành và sử dụng hóa đơn của người nộp thuế.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ban ngành liên quan, đặc biệt là cơ quan Công an, Hải quan, Ngân hàng để kiểm soát dòng tiền và xác minh tính xác thực của các giao dịch mua bán phát sinh trên địa bàn quản lý.

Công văn số 2613/TCT-CS có hiệu lực hướng dẫn thi hành ngay từ ngày ban hành (23/06/2023), tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để các cơ quan thuế địa phương thống nhất phương án xử lý đối với các sai phạm về hóa đơn GTGT trên phạm vi cả nước.