Công văn số 2957/TCT-DNNN của Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về công tác quyết toán thuế đối với các doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi sở hữu thành công ty cổ phần. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp và cơ quan thuế thống nhất phương án xử lý tài chính, xác định rõ nghĩa vụ thuế tại thời điểm chuyển đổi.

Nguyên tắc quyết toán thuế khi chuyển đổi sang công ty cổ phần

Văn bản xác định rõ các nguyên tắc cốt lõi khi tiến hành quyết toán thuế đối với doanh nghiệp chuyển đổi:

• Thời điểm quyết toán: Doanh nghiệp phải thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp tính đến thời điểm chính thức được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cổ phần (thời điểm chuyển đổi).
• Xác định nghĩa vụ thuế: Cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra để xác định chính xác số thuế phải nộp, số thuế đã nộp, số thuế còn nợ hoặc số thuế nộp thừa của doanh nghiệp tính đến ngày bàn giao.
• Kế thừa nghĩa vụ thuế: Công ty cổ phần mới thành lập có trách nhiệm kế thừa toàn bộ các quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm về thuế chưa hoàn thành của doanh nghiệp trước khi chuyển đổi.

Xử lý số thuế nộp thừa, nợ thuế và hoàn thuế

Công văn hướng dẫn cụ thể phương án xử lý đối với các khoản thuế phát sinh trong quá trình quyết toán:

• Đối với số thuế nộp thừa: Doanh nghiệp được bù trừ số thuế nộp thừa vào số thuế còn nợ của các sắc thuế khác, hoặc chuyển giao sang công ty cổ phần mới để tiếp tục bù trừ vào nghĩa vụ thuế phát sinh trong các kỳ tiếp theo, hoặc làm thủ tục hoàn thuế theo quy định của pháp luật.
• Đối với số thuế còn nợ: Doanh nghiệp phải nộp đủ số tiền thuế nợ, tiền chậm nộp, tiền phạt vào ngân sách nhà nước trước khi bàn giao. Trường hợp chưa nộp đủ, công ty cổ phần mới phải chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ khoản nợ này.
• Hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT): Hướng dẫn thủ tục hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu hoặc dự án đầu tư chưa được hoàn thuế tính đến thời điểm chuyển đổi sở hữu.

Chuyển lỗ và kế thừa ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Chính sách chuyển lỗ và áp dụng ưu đãi thuế TNDN sau khi chuyển đổi được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho doanh nghiệp:

• Chuyển lỗ liên tục: Số lỗ phát sinh của doanh nghiệp trước khi chuyển đổi nếu còn trong thời hạn chuyển lỗ (không quá 5 năm liên tục) thì công ty cổ phần mới được tiếp tục chuyển lỗ vào thu nhập chịu thuế của công ty cổ phần.
• Kế thừa ưu đãi thuế: Công ty cổ phần mới tiếp tục được hưởng các ưu đãi về thuế TNDN (thuế suất ưu đãi, miễn giảm thuế) cho thời gian ưu đãi còn lại nếu tiếp tục đáp ứng các điều kiện ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi hoặc lĩnh vực ưu đãi như doanh nghiệp trước khi chuyển đổi.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình quyết toán

Để đảm bảo tiến độ cổ phần hóa diễn ra đúng quy định, công văn phân định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan thuế:

• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Lập và nộp đầy đủ hồ sơ quyết toán thuế, báo cáo tài chính tại thời điểm chuyển đổi đúng thời hạn quy định. Cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế.
• Trách nhiệm của cơ quan thuế: Khẩn trương bố trí lực lượng thực hiện thanh tra, kiểm tra thuế tại doanh nghiệp ngay sau khi nhận được hồ sơ đề nghị quyết toán. Ban hành kết luận thanh tra, kiểm tra và quyết định xử lý về thuế để làm cơ sở cho doanh nghiệp thực hiện bàn giao tài chính sang công ty cổ phần.