Tổng quan về Công văn số 3724/TCHQ-GSQL

Công văn số 3724/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục, tăng cường công tác quản lý, giám sát hải quan, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics và vận tải xuyên biên giới.

1. Quy định về khai báo hải quan và hồ sơ hàng quá cảnh

Công văn hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện khai báo hải quan đối với hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam, bao gồm:

• Người khai hải quan phải thực hiện khai báo đầy đủ, chính xác các thông tin trên tờ khai vận chuyển độc lập hoặc tờ khai hải quan quá cảnh theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
• Hồ sơ hải quan phải đính kèm đầy đủ các chứng từ bắt buộc như vận đơn (Bill of Lading), hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), danh mục hàng hóa (Packing List) và các giấy phép quá cảnh của cơ quan có thẩm quyền (nếu có đối với hàng hóa thuộc danh mục phải xin phép).
• Việc khai báo phải được thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan trước khi hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam hoặc tại cửa khẩu nhập đầu tiên.

2. Công tác niêm phong và giám sát hải quan đối với hàng quá cảnh

Để đảm bảo hàng hóa quá cảnh nguyên trạng từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Tất cả hàng hóa quá cảnh phải được niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển được cơ quan hải quan chấp nhận. Phương tiện vận chuyển phải đáp ứng điều kiện chứa hàng để niêm phong chắc chắn.
• Đối với các lô hàng không thể niêm phong được (như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng rời), cơ quan hải quan sẽ thực hiện giám sát bằng các phương thức khác như chụp ảnh nguyên trạng, ghi nhận thông tin chi tiết trên biên bản bàn giao hoặc sử dụng thiết bị định vị GPS.
• Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin và thiết bị kỹ thuật (như seal định vị điện tử) đối với các tuyến đường vận chuyển có rủi ro cao nhằm theo dõi sát sao lộ trình của phương tiện.

3. Quy định về tuyến đường, thời gian và phương thức vận chuyển

Việc vận chuyển hàng hóa quá cảnh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hành trình:

• Hàng hóa quá cảnh chỉ được phép vận chuyển theo đúng tuyến đường, cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất đã được đăng ký và phê duyệt trên tờ khai hải quan.
• Thời gian vận chuyển hàng hóa quá cảnh phải được xác định rõ ràng và người vận chuyển phải đưa hàng đến cửa khẩu xuất đúng thời hạn quy định.
• Trường hợp gặp sự cố bất khả kháng (tai nạn, thiên tai, hỏng hóc phương tiện) dẫn đến việc thay đổi lộ trình hoặc kéo dài thời gian vận chuyển, người khai hải quan hoặc người vận chuyển phải thông báo ngay cho cơ quan hải quan nơi gần nhất để được xác nhận và giám sát.

4. Cơ chế phối hợp giữa Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất

Công văn nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị hải quan đầu cầu:

• Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, niêm phong hàng hóa, bàn giao thông tin trên hệ thống điện tử và lập biên bản bàn giao (nếu có) cho Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất.
• Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất có nhiệm vụ đối chiếu thông tin, kiểm tra tình trạng niêm phong hải quan khi hàng đến. Nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm hoặc niêm phong bị rách, vỡ, phải tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và xử lý theo quy định.
• Sau khi hàng hóa đã thực xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất phải thực hiện xác nhận hoàn thành thủ tục trên hệ thống để đóng hồ sơ lô hàng quá cảnh.

5. Trách nhiệm của người khai hải quan và doanh nghiệp vận chuyển

Doanh nghiệp tham gia vào quá trình vận chuyển hàng quá cảnh phải chịu trách nhiệm pháp lý cao:

• Bảo đảm giữ nguyên trạng hàng hóa, nguyên đai, nguyên kiện và nguyên niêm phong hải quan trong suốt quá trình vận chuyển từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất.
• Không được tự ý tiêu thụ, tẩu tán hoặc thay đổi xuất xứ, nhãn mác của hàng hóa quá cảnh trên lãnh thổ Việt Nam. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về hải quan và hình sự (nếu có).
• Hợp tác chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc cung cấp thông tin lộ trình, xuất trình hàng hóa khi có yêu cầu kiểm tra đột xuất.