Giới thiệu về Công văn số 430/TCHQ-GSQL

Công văn số 430/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định liên quan đến cửa khẩu nhập khẩu gỗ vào Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện quy trình kiểm soát lâm sản nhập khẩu, đảm bảo tuân thủ đúng các cam kết quốc tế và quy định pháp luật trong nước về quản lý nguồn gốc gỗ hợp pháp.

Căn cứ pháp lý và mục đích ban hành

Công văn 430/TCHQ-GSQL được xây dựng dựa trên các căn cứ pháp lý cốt lõi sau:

• Nghị định số 102/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam (VNTLAS).
• Luật Lâm nghiệp năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến việc kiểm soát nguồn gốc lâm sản nhập khẩu.
• Mục đích chính nhằm tăng cường quản lý nhà nước, ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại, nhập khẩu gỗ bất hợp pháp, đồng thời bảo vệ uy tín của ngành chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Quy định về cửa khẩu nhập khẩu gỗ

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn số 430/TCHQ-GSQL, việc nhập khẩu gỗ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về cửa khẩu nhập khẩu, cụ thể:

• Các loại cửa khẩu được phép nhập khẩu: Gỗ nhập khẩu vào Việt Nam chỉ được phép thực hiện qua các cửa khẩu quốc tế đường bộ, cửa khẩu quốc tế đường sắt, cửa khẩu cảng biển loại I, cảng biển quốc tế và các cửa khẩu hàng không quốc tế được cấp phép theo quy định của pháp luật.
• Hạn chế tại các lối mở, cửa khẩu phụ: Nghiêm cấm việc nhập khẩu gỗ thương mại qua các lối mở, lối thông quan, hoặc các cửa khẩu phụ không đủ điều kiện kiểm soát hải quan và kiểm dịch thực vật theo quy định của Nghị định số 102/2020/NĐ-CP.
• Trường hợp đặc biệt: Đối với các cửa khẩu biên giới đất liền không phải là cửa khẩu quốc tế nhưng được phép thông quan theo các hiệp định song phương, việc nhập khẩu gỗ phải được sự đồng ý và giám sát chặt chẽ của cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo đầy đủ trang thiết bị kiểm tra, kiểm soát của lực lượng Hải quan và Kiểm lâm.

Quy trình kiểm tra và giám sát hải quan đối với gỗ nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra đối với mặt hàng gỗ nhập khẩu:

• Kiểm tra hồ sơ lâm sản nhập khẩu: Công chức hải quan phải kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ nguồn gốc gỗ, bao gồm bảng kê lâm sản, giấy phép CITES (nếu có), tài liệu chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp từ quốc gia xuất khẩu theo đúng tiêu chí phân loại vùng địa lý tích cực hoặc danh mục loài gỗ đã được công bố.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Thực hiện kiểm tra thực tế (kiểm hóa) đối với các lô hàng gỗ có dấu hiệu rủi ro cao về gian lận xuất xứ, sai lệch chủng loại hoặc số lượng. Việc kiểm tra phải đối chiếu kỹ lưỡng giữa thực tế hàng hóa với khai báo trên tờ khai hải quan và bảng kê lâm sản.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường phối hợp chặt chẽ với cơ quan Kiểm lâm vùng, cơ quan kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu để xác minh chủng loại gỗ trong trường hợp có nghi ngờ về tên khoa học hoặc tên thương mại của gỗ.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho Hải quan địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong toàn ngành, Tổng cục Hải quan chỉ đạo:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Phổ biến quán triệt nội dung Công văn 430/TCHQ-GSQL đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác thủ tục hải quan tại các chi cục cửa khẩu.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Kiên quyết không giải quyết thủ tục thông quan đối với các lô hàng gỗ nhập khẩu không đúng cửa khẩu quy định hoặc không xuất trình được chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Các trường hợp vi phạm phải được lập biên bản và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hành chính hoặc hình sự.
• Báo cáo vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để được hướng dẫn giải quyết cụ thể.