Tổng quan về Công văn số 4996/TCHQ-GSQL

Công văn số 4996/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn cục hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc kiểm tra, xác định xuất xứ và xử lý đối với hàng hóa nhập khẩu có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) Mẫu D nhưng trên nhãn mác, bao bì lại ghi xuất xứ Việt Nam. Đây là biện pháp nghiệp vụ kịp thời nhằm thắt chặt công tác quản lý, ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong nước.

Các nội dung chỉ đạo và hướng dẫn cốt lõi

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung triển khai và thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Kiểm tra tính hợp lệ và sự đồng nhất của xuất xứ: Công chức hải quan khi tiếp nhận và làm thủ tục thông quan cho hàng hóa phải thực hiện đối chiếu chặt chẽ thông tin về xuất xứ khai báo trên C/O Form D với thông tin thực tế thể hiện trên nhãn mác, bao bì sản phẩm. Trường hợp phát hiện hàng hóa nhập khẩu có C/O Form D (chứng nhận xuất xứ từ một nước thành viên ASEAN) nhưng trên sản phẩm hoặc bao bì lại dán tem, in dòng chữ thể hiện xuất xứ Việt Nam (như "Made in Vietnam", "Sản xuất tại Việt Nam"), đây được xác định là sự mâu thuẫn nghiêm trọng về thông tin xuất xứ hàng hóa.
• Từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt: Đối với các lô hàng có sự không đồng nhất rõ rệt giữa chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O Form D) và thực tế nhãn mác hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ thực hiện bác bỏ trị giá ưu đãi thuế quan của C/O này. Doanh nghiệp nhập khẩu sẽ không được hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN).
• Xử lý hành vi vi phạm về nhãn mác và xuất xứ: Hành vi nhập khẩu hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam hoặc ghi nhãn hàng hóa không đúng sự thật sẽ bị lập biên bản và xử lý vi phạm hành chính nghiêm khắc theo các quy định pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và quy định về nhãn hàng hóa. Tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm, cơ quan hải quan có thể áp dụng hình thức phạt tiền, tịch thu tang vật vi phạm hoặc buộc tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Tăng cường phối hợp, báo cáo và kiểm soát: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp nhanh các trường hợp vi phạm phát hiện tại địa bàn quản lý để báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) nhằm có hướng chỉ đạo thống nhất. Đồng thời, cơ quan hải quan cần chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng khác như Quản lý thị trường để kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc hàng hóa lưu thông trên thị trường nội địa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 4996/TCHQ-GSQL là cơ sở pháp lý quan trọng giúp lực lượng hải quan chủ động phát hiện và ngăn chặn các phương thức gian lận thương mại tinh vi, đặc biệt là hành vi mượn xuất xứ Việt Nam để lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại hoặc lừa dối người tiêu dùng. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này góp phần bảo vệ uy tín của hàng hóa sản xuất tại Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh chân chính.