Công văn số 5056/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là một văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và siết chặt quy trình nhập khẩu xe ô tô, đặc biệt tập trung vào loại hình xe ô tô nhập khẩu dưới dạng quà biếu, quà tặng. Văn bản hướng tới mục tiêu ngăn chặn các hành vi lợi dụng chính sách phi thương mại để gian lận thương mại, trốn thuế, đồng thời đảm bảo việc thực thi pháp luật hải quan được thống nhất và nghiêm minh.

• Siết chặt điều kiện và đối tượng nhận xe: Cơ quan hải quan các cấp được yêu cầu kiểm tra, đối chiếu nghiêm ngặt điều kiện của tổ chức, cá nhân tại Việt Nam được nhận quà biếu, quà tặng từ nước ngoài. Đảm bảo việc cấp giấy phép nhập khẩu phải đúng đối tượng, đúng định mức quy định của pháp luật (mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được nhận 01 xe ô tô trong 01 năm) nhằm ngăn chặn tình trạng gom sắm, kinh doanh trá hình dưới danh nghĩa quà tặng.
• Xác minh nguồn gốc và tính xác thực của giao dịch: Công văn yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác minh mối quan hệ giữa người tặng và người nhận. Đối với các trường hợp nghi ngờ về tính trung thực của giao dịch tặng cho, cơ quan hải quan sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để điều tra, làm rõ hành vi mua bán chuyển nhượng ngầm.
• Tăng cường kiểm tra trị giá tính thuế hải quan: Đây là biện pháp then chốt nhằm chống thất thu ngân sách nhà nước. Tổng cục Hải quan chỉ đạo các chi cục hải quan cửa khẩu phải rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng trị giá khai báo của xe nhập khẩu với danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá. Trường hợp phát hiện trị giá khai báo thấp hơn trị giá thực tế, cơ quan hải quan sẽ thực hiện bác bỏ trị giá khai báo và xác định trị giá tính thuế theo đúng quy định pháp luật.
• Kiểm soát chặt chẽ quy trình cấp giấy phép: Việc cấp giấy phép nhập khẩu xe ô tô dưới dạng quà biếu, quà tặng phải tuân thủ đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục hồ sơ. Các chứng từ như văn bản tặng cho, vận đơn, và các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp của người tặng phải được kiểm tra tính hợp lệ một cách chi tiết.
• Phối hợp liên ngành và hậu kiểm: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan hải quan và cơ quan thuế nội địa trong việc quản lý thu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng khi xe được đưa vào lưu thông và đăng ký biển số. Đồng thời, các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về Tổng cục Hải quan để kịp thời phát hiện, xử lý các vướng mắc phát sinh.

Công văn số 5056/TCHQ-GSQL đóng vai trò như một công cụ pháp lý mạnh mẽ giúp lập lại trật tự trong hoạt động nhập khẩu xe ô tô phi thương mại. Việc triển khai quyết liệt các nội dung trong công văn không chỉ giúp chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh cho các doanh nghiệp nhập khẩu xe ô tô chính hãng theo diện thương mại tại Việt Nam.