Lệnh của Chủ tịch nước số 15/2018/L-CTN được ban hành ngày 11 tháng 12 năm 2018 nhằm công bố Luật Công an nhân dân năm 2018, đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 20 tháng 11 năm 2018. Đây là văn bản pháp lý quan trọng làm căn cứ phát sinh hiệu lực của đạo luật mới, thay thế cho Luật Công an nhân dân năm 2014, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Văn bản áp dụng đối với lực lượng Công an nhân dân, các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động, xây dựng và bảo đảm điều kiện hoạt động cho Công an nhân dân Việt Nam.

Luật quy định chi tiết về nguyên tắc tổ chức, hoạt động; vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; tổ chức bộ máy; nghĩa vụ, trách nhiệm và chế độ, chính sách đối với Công an nhân dân. Đồng thời, luật cũng xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc phối hợp, hỗ trợ và bảo đảm điều kiện hoạt động cho lực lượng này.

Luật áp dụng đối với sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an nhân dân; công nhân công an; cơ quan, tổ chức, công dân Việt Nam. Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân nước ngoài cư trú, hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có liên quan đến an ninh, trật tự và hoạt động của Công an nhân dân cũng thuộc đối tượng điều chỉnh của luật này.

• Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an nhân dân: Là công dân Việt Nam được tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện và hoạt động trong lực lượng Công an nhân dân, được phong, thăng cấp bậc hàm theo quy định của pháp luật, cam kết tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng và Nhân dân.
• Công nhân công an: Là công dân Việt Nam có trình độ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ, được tuyển dụng vào làm việc trong Công an nhân dân mà không thuộc diện phong cấp bậc hàm sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ.
• Sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp: Là những người thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ trong Công an nhân dân, được đào tạo bài bản để phục vụ công tác chiến đấu và xây dựng lực lượng.

Công an nhân dân là lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Chức năng của Công an nhân dân được quy định cụ thể bao gồm:

• Thực hiện vai trò tham mưu với Đảng và Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; đề xuất các chủ trương, chính sách, dự án luật liên quan.
• Thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật theo thẩm quyền được giao.
• Trực tiếp đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm và vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Luật Công an nhân dân năm 2018 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2019. Các quy định về cấp bậc hàm cao nhất là cấp Tướng; phong, thăng, giáng, tước cấp bậc hàm cấp Tướng; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức, giáng chức các chức vụ có cấp bậc hàm cao nhất là cấp Tướng được áp dụng kể từ ngày 11 tháng 01 năm 2019.