Ngày 03 tháng 12 năm 2012, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký ban hành Lệnh công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực (Luật điện lực sửa đổi 2012). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về điện lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực, sử dụng điện hoặc có các hoạt động khác liên quan đến điện lực tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định về quy hoạch, đầu tư phát triển điện lực, tiết kiệm điện, giá điện và thị trường điện lực cạnh tranh.

Chính sách của Nhà nước về phát triển điện lực

Trong các điều khoản đầu tiên, luật tập trung sửa đổi và định hình lại các chính sách vĩ mô của Nhà nước đối với ngành điện lực nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững:

• Ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo: Nhà nước tập trung ưu tiên phát triển điện sử dụng các nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo. Các dự án này được hưởng các chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế và đất đai theo quy định của pháp luật nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường.
• Phát triển thị trường điện cạnh tranh: Khẳng định nguyên tắc xóa bỏ độc quyền, từng bước hình thành và phát triển thị trường điện lực cạnh tranh lành mạnh dưới sự quản lý của Nhà nước, bảo đảm tính công khai, minh bạch và bình đẳng giữa các chủ thể tham gia.
• Thu hút vốn đầu tư xã hội: Khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng nguồn điện, lưới điện truyền tải và phân phối theo quy hoạch phát triển điện lực được phê duyệt, giảm bớt áp lực lên ngân sách nhà nước.
• Chính sách hỗ trợ vùng khó khăn: Nhà nước tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển điện lực tại vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn để bảo đảm an sinh xã hội.

Quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực

Các quy định đầu tiên cũng làm rõ nguyên tắc lập và quản lý quy hoạch phát triển điện lực để bảo đảm tính đồng bộ:

• Tính thống nhất của quy hoạch: Quy hoạch phát triển điện lực phải bảo đảm tính khoa học, đồng bộ với quy hoạch các ngành hạ tầng kỹ thuật khác và phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ.
• Trách nhiệm lập quy hoạch: Bộ Công Thương chịu trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch phát triển điện lực quốc gia; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch phát triển điện lực địa phương để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Hiệu lực thi hành

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực năm 2012 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2013. Các quy định mới ban hành tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc tái cơ cấu ngành điện, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.