Ngày 27 tháng 11 năm 2023, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký ban hành Lệnh số 11/2023/L-CTN về việc công bố Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15, được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 6. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, đồng thời phòng, chống và khắc phục hậu quả do nước gây ra trong bối cảnh an ninh nguồn nước đang là thách thức toàn cầu. Luật Tài nguyên nước năm 2023 áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân có hoạt động liên quan đến quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả do nước gây ra tại lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh của Luật Tài nguyên nước (Điều 1)

Luật này quy định chi tiết về các hoạt động quản lý, bảo vệ, điều hòa, phân phối, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, cũng như các biện pháp phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra. Phạm vi điều chỉnh bao gồm cả nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển thuộc chủ quyền và quyền tài phán của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đối tượng áp dụng (Điều 2)

Luật áp dụng rộng rãi đối với mọi cơ quan nhà nước, tổ chức trong và ngoài nước, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân có các hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến nguồn nước trên lãnh thổ Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và các khái niệm cốt lõi (Điều 3)

Luật đã chuẩn hóa và bổ sung nhiều khái niệm mới nhằm phù hợp với thực tiễn quản lý hiện đại, bao gồm:

• Tài nguyên nước: Bao gồm nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển thuộc lãnh thổ Việt Nam.
• An ninh nguồn nước: Khả năng bảo đảm số lượng, chất lượng nước phục vụ đời sống, sản xuất, môi trường và giảm thiểu rủi ro thiên tai liên quan đến nước.
• Hành lang bảo vệ nguồn nước: Phần đất giới hạn dọc theo nguồn nước để bảo đảm sự ổn định của bờ và phòng, chống lấn chiếm, ô nhiễm nguồn nước.
• Sức tải môi trường của nguồn nước: Khả năng tiếp nhận chất thải của nguồn nước mà không làm thay đổi mục đích sử dụng nước ban đầu.

Nguyên tắc quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng tài nguyên nước (Điều 4)

Các nguyên tắc cơ bản được quy định rõ ràng nhằm hướng tới sự phát triển bền vững và bảo vệ an ninh nguồn nước quốc gia:

• Tài nguyên nước thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
• Quản lý tài nguyên nước phải bảo đảm tính tổng hợp, thống nhất theo lưu vực sông, không chia cắt theo địa giới hành chính.
• Ưu tiên bảo đảm nước cho sinh hoạt, phục vụ an sinh xã hội và các ngành kinh tế trọng điểm.
• Khai thác, sử dụng tài nguyên nước phải đi đôi với bảo vệ, tái tạo, phát triển nguồn nước và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.
• Phòng, chống và khắc phục hậu quả do nước gây ra phải chủ động, có phương án, kế hoạch cụ thể và dựa trên cơ sở khoa học.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố Luật Tài nguyên nước 2023 đánh dấu mốc quan trọng trong việc đưa Luật số 28/2023/QH15 vào cuộc sống. Luật chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2024, thay thế cho Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 đã ban hành trước đó.