Lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về việc công bố Nghị quyết về thi hành Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 (Nghị quyết số 81/2014/QH13 do Quốc hội ban hành) là văn bản pháp lý quan trọng nhằm triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả các quy định mới về tổ chức, hoạt động của hệ thống Tòa án nhân dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013.

Phạm vi áp dụng của văn bản bao trùm toàn bộ hoạt động chuyển tiếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự của hệ thống Tòa án nhân dân trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp huyện, các Tòa án quân sự, cùng đội ngũ Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Thẩm tra viên, các cơ quan tiến hành tố tụng và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

• Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 6 năm 2015, thay thế cho Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2002.
• Đối với các vụ án, vụ việc đã được Tòa án thụ lý trước ngày 01 tháng 6 năm 2015 nhưng chưa giải quyết hoặc đang trong quá trình giải quyết thì tiếp tục được giải quyết theo quy định của các luật tố tụng hiện hành, bảo đảm tính liên tục và không gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các đương sự.

• Quy định việc thành lập các Tòa án nhân dân cấp cao để thực hiện nhiệm vụ phúc thẩm bản án, quyết định của Tòa án nhân dân cấp tỉnh chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo, kháng nghị; giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.
• Thực hiện chuyển giao toàn bộ thẩm quyền giải quyết theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm từ các Tòa phúc thẩm của Tòa án nhân dân tối cao trước đây sang cho các Tòa án nhân dân cấp cao mới được thành lập kể từ ngày Luật có hiệu lực.
• Quy định cụ thể về việc điều động, bố trí cán bộ, công chức, người lao động và chuyển giao cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc từ các Tòa phúc thẩm cũ sang Tòa án nhân dân cấp cao nhằm bảo đảm hoạt động liên tục, không bị ách tắc.

• Quy định cơ chế chuyển đổi các ngạch Thẩm phán hiện hành sang các ngạch Thẩm phán mới theo quy định của Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, bao gồm: Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Thẩm phán cao cấp, Thẩm phán trung cấp và Thẩm phán sơ cấp.
• Các Thẩm phán đã được bổ nhiệm theo quy định của Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2002 tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hết nhiệm kỳ bổ nhiệm hoặc cho đến khi được bổ nhiệm vào ngạch Thẩm phán mới theo quy định của Luật năm 2014.
• Quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình tuyển chọn, bổ nhiệm Thẩm phán trong giai đoạn chuyển tiếp, bảo đảm tính kế thừa và không gây xáo trộn lớn trong đội ngũ nhân sự xét xử của các Tòa án.

• Giao trách nhiệm cho Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình khẩn trương rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành để tự mình hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới cho phù hợp với Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014.
• Xây dựng và ban hành kịp thời các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các điều, khoản được giao trong Luật, đặc biệt là các quy định về chế độ, chính sách đối với Thẩm phán, cán bộ Tòa án và các điều kiện bảo đảm hoạt động của Tòa án.
• Chính phủ có trách nhiệm bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện làm việc cho các Tòa án, đặc biệt là việc đầu tư xây dựng trụ sở, trang thiết bị cho các Tòa án nhân dân cấp cao mới thành lập và các Tòa án nhân dân cấp huyện được giao thêm thẩm quyền mới.

Về hiệu lực thi hành, Lệnh công bố có hiệu lực cùng thời điểm với Nghị quyết về việc thi hành Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014. Việc ban hành Lệnh công bố và Nghị quyết thi hành này tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc chuyển đổi mô hình tổ chức Tòa án bốn cấp, nâng cao chất lượng hoạt động xét xử, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và hoàn thiện thể chế tư pháp tại Việt Nam.