Ngày 02 tháng 07 năm 2012, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 15/2012/L-CTN công bố Nghị quyết số 24/2012/QH13 của Quốc hội về việc thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc chuyển tiếp, chuẩn bị các điều kiện cần thiết và bảo đảm tính thống nhất trong việc áp dụng các quy định mới về xử lý vi phạm hành chính trên phạm vi cả nước.

Phạm vi áp dụng của Nghị quyết tập trung vào lộ trình hiệu lực của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, các quy định chuyển tiếp đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày Luật có hiệu lực, và phân công trách nhiệm cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc triển khai thi hành Luật. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, cùng các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính hoặc bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính.

Nghị quyết xác định rõ mốc thời gian có hiệu lực của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 nhằm bảo đảm tính khả thi và chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở vật chất, nhân lực:

• Luật Xử lý vi phạm hành chính chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2013.
• Riêng các quy định liên quan đến việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính do Tòa án nhân dân xem xét, quyết định (bao gồm đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc) sẽ có hiệu lực muộn hơn, bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 năm 2014.

Để giải quyết các vụ việc phát sinh trong giai đoạn giao thời giữa Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính cũ và Luật mới, Nghị quyết đưa ra các nguyên tắc chuyển tiếp chặt chẽ:

• Đối với các hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước ngày 01 tháng 07 năm 2013 mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang trong quá trình xem xét, giải quyết thì áp dụng các quy định có lợi cho cá nhân, tổ chức vi phạm.
• Các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác đã được ban hành trước ngày Luật có hiệu lực thì vẫn tiếp tục được thi hành theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính cũ.
• Kể từ ngày Luật được công bố đến ngày có hiệu lực, nghiêm cấm việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính trái với tinh thần bảo vệ quyền con người, quyền công dân đã được quy định trong Luật mới.

Nghị quyết phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan trung ương nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thi hành Luật:

• Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm khẩn trương rà soát các quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành chính để tự mình hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ cho phù hợp với Luật mới.
• Xây dựng và ban hành kịp thời, đầy đủ các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, bảo đảm các văn bản này có hiệu lực cùng thời điểm với Luật.
• Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí cho việc thi hành Luật, đặc biệt là các điều kiện để Tòa án nhân dân thực hiện thẩm quyền mới.

Công tác giám sát được chú trọng nhằm bảo đảm tính nghiêm minh và đúng đắn của pháp luật:

• Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình giám sát việc thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị quyết này.
• Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, đồng thời tuyên truyền, vận động nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành các quy định pháp luật.

Nghị quyết số 24/2012/QH13 có hiệu lực thi hành cùng thời điểm với việc công bố và đóng vai trò là hành lang pháp lý trung gian quan trọng, bảo đảm sự chuyển giao thông suốt từ hệ thống pháp luật xử lý vi phạm hành chính cũ sang hệ thống mới tiến bộ, minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân.