Nghị định 173/2013/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, đo đạc và bản đồ. Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2014, thay thế cho các quy định xử phạt cũ nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ các công trình kỹ thuật chuyên ngành.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định quy định cụ thể về các hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt cũng như thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong hai lĩnh vực trọng tâm:

• Lĩnh vực khí tượng thủy văn: Bao gồm các hành vi vi phạm về giấy phép hoạt động; đưa tin dự báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ; cung cấp thông tin vận hành hồ chứa; khai thác và bảo vệ công trình khí tượng thủy văn; cung cấp và sử dụng tư liệu lưu trữ khí tượng thủy văn cơ bản.
• Lĩnh vực đo đạc và bản đồ: Bao gồm các hành vi vi phạm về giấy phép hoạt động; quản lý, bảo vệ và sử dụng công trình đo đạc; giả mạo số liệu; quản lý chất lượng công trình, sản phẩm đo đạc và bản đồ; chế độ báo cáo; kiểm tra chấp hành pháp luật; cung cấp, khai thác, sử dụng và trao đổi quốc tế thông tin, tư liệu, dữ liệu sản phẩm đo đạc và bản đồ.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực nêu trên; người có thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Hình thức xử phạt, mức phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả

• Hình thức xử phạt chính: Cảnh cáo; phạt tiền tối đa lên đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân và 100.000.000 đồng đối với tổ chức; tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động từ 03 tháng đến 12 tháng.
• Hình thức xử phạt bổ sung: Đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 03 tháng đến 06 tháng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc tháo dỡ công trình xây dựng không phép hoặc trái phép; buộc thu hồi sản phẩm vi phạm hoặc giấy phép bị tẩy xóa, sửa chữa; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp; buộc hủy bỏ kết quả, sản phẩm, số liệu sai phạm.
• Nguyên tắc áp dụng mức phạt tiền: Mức phạt tiền quy định cụ thể tại các điều khoản của Nghị định là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Thẩm quyền phạt tiền của người có thẩm quyền xử phạt cũng được nhân đôi khi áp dụng đối với tổ chức.

Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn

• Vi phạm về Giấy phép hoạt động khí tượng thủy văn: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện không đúng nội dung giấy phép hoặc thay đổi trụ sở không thông báo. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng hoặc tước quyền sử dụng giấy phép từ 03 đến 06 tháng nếu vi phạm từ 02 nội dung trở lên hoặc tự ý thay đổi vị trí công trình. Hành vi sửa chữa, tẩy xóa giấy phép bị phạt từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng (đồng thời bị thu hồi giấy phép). Hoạt động không có giấy phép bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
• Vi phạm về đưa tin dự báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đưa tin trên phương tiện thông tin đại chúng mà không nêu nguồn gốc cấp tin. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi đưa tin không đúng quy định hoặc làm sai lệch nội dung bản tin do cơ quan có thẩm quyền cung cấp. Trường hợp làm sai lệch bản tin gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Vi phạm về cung cấp thông tin vận hành hồ chứa cho cơ quan dự báo: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện chế độ báo cáo quan trắc. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với hành vi chậm cung cấp thông tin vận hành (mực nước, lưu lượng xả, lưu lượng vào hồ...). Hành vi không cung cấp thông tin vận hành bị phạt từ 13.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Hành vi cung cấp sai lệch thông tin bị phạt từ 15.000.000 đồng đến 17.000.000 đồng. Không thực hiện quan trắc, thu thập dữ liệu theo quy định bị phạt từ 17.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Vi phạm về khai thác và bảo vệ công trình khí tượng thủy văn: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi cắm đăng đó, đánh bắt thủy sản trong hành lang an toàn kỹ thuật. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với hành vi cản trở quan trắc hoặc làm biến đổi tính tự nhiên của các yếu tố cần đo đạc. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi đắp đập, đào bới lòng sông trái phép, xây dựng công trình trái phép trong hành lang an toàn, va đập thiết bị hoặc neo đậu phương tiện trái phép. Hành vi dịch chuyển trái phép mốc độ cao bị phạt từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đối với hành vi làm hỏng thiết bị, công trình, mức phạt tiền dao động từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng tùy thuộc vào giá trị tài sản bị thiệt hại (từ dưới 50.000.000 đồng đến trên 500.000.000 đồng).
• Vi phạm về cung cấp, sử dụng tư liệu lưu trữ khí tượng thủy văn cơ bản: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi làm hư hỏng tư liệu. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng tư liệu chưa đăng ký/đánh giá chất lượng vào các đề án, sử dụng tư liệu không do cơ quan có thẩm quyền cung cấp hoặc vi phạm quy định bảo vệ bí mật nhà nước. Hành vi làm mất tư liệu lưu trữ bị phạt từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ

• Vi phạm về Giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi không báo cáo khi thay đổi nhân sự chủ chốt, thay đổi địa chỉ trụ sở hoặc không làm thủ tục cấp lại khi đổi tên tổ chức. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng hoặc tước quyền sử dụng giấy phép từ 06 đến 12 tháng nếu không duy trì các điều kiện cấp phép trong quá trình hoạt động. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi hoạt động sai nội dung giấy phép, hoạt động trong thời gian bị tước giấy phép hoặc tẩy xóa giấy phép. Hoạt động không có giấy phép bị phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Vi phạm về quản lý, bảo vệ và sử dụng công trình xây dựng đo đạc: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không báo cáo khi sử dụng điểm đo đạc cơ sở. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với chủ sử dụng đất/công trình không thực hiện đúng trách nhiệm bảo vệ làm mất khả năng sử dụng của dấu mốc. Hành vi dịch chuyển, xâm hại điểm đo đạc bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng; hành vi phá hủy điểm đo đạc bị phạt từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng.
• Hành vi giả mạo số liệu đo đạc: Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng hoặc tước quyền sử dụng giấy phép từ 06 đến 12 tháng đối với hành vi giả mạo số liệu đo đạc chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đồng thời buộc hủy bỏ số liệu giả mạo và nộp lại số lợi bất hợp pháp.
• Vi phạm về quản lý chất lượng công trình, sản phẩm đo đạc và bản đồ: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi không kiểm định, kiểm nghiệm thiết bị trước khi sử dụng. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi kiểm tra kỹ thuật, thẩm định chất lượng không đầy đủ hạng mục; làm sai lệch kết quả đánh giá chất lượng; hoặc sử dụng thiết bị kiểm tra không đạt chuẩn kỹ thuật.
• Vi phạm về chế độ báo cáo và kiểm tra chấp hành pháp luật: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện chế độ báo cáo hoạt động đo đạc và bản đồ. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra hoặc từ chối cung cấp thông tin liên quan cho cơ quan có thẩm quyền.
• Vi phạm về cung cấp, khai thác, sử dụng và trao đổi quốc tế thông tin, tư liệu, dữ liệu sản phẩm đo đạc và bản đồ: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng sản phẩm đo đạc bản đồ không nêu rõ nguồn gốc hợp pháp. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất, cung ứng, trao đổi quốc tế hoặc xuất nhập khẩu các sản phẩm đo đạc và bản đồ thể hiện không đúng đường biên giới quốc gia, chủ quyền, lãnh thổ, lãnh hải của Việt Nam (bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và các đảo khác). Biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm là buộc thu hồi sản phẩm và nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Nghị định phân định rõ thẩm quyền xử phạt của các cơ quan chức năng nhằm bảo đảm tính kịp thời và đúng pháp luật:

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp: Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 5.000.000 đồng; Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền phạt tiền đến 25.000.000 đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền phạt tiền đến 50.000.000 đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
• Thanh tra chuyên ngành tài nguyên và môi trường: Thanh tra viên đang thi hành công vụ có quyền phạt tiền đến 500.000 đồng; Chánh Thanh tra Sở và Trưởng đoàn thanh tra cấp Sở có quyền phạt tiền đến 25.000.000 đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; Trưởng đoàn thanh tra cấp Bộ có quyền phạt tiền đến 35.000.000 đồng; Chánh Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường có quyền phạt tiền đến 50.000.000 đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
• Các cơ quan khác: Lực lượng Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm lâm, Cơ quan thuế, Quản lý thị trường, Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ hàng không, Cảng vụ đường thủy nội địa và các cơ quan thanh tra chuyên ngành khác có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm thuộc lĩnh vực, địa bàn quản lý được giao theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.

Thẩm quyền và nguyên tắc lập biên bản vi phạm hành chính

• Người có thẩm quyền lập biên bản bao gồm người có thẩm quyền xử phạt và các công chức, viên chức thuộc các cơ quan quản lý nhà nước nêu trên đang thi hành công vụ, nhiệm vụ.
• Nguyên tắc lập biên bản: Mỗi hành vi vi phạm hành chính chỉ bị lập biên bản một lần. Trường hợp hành vi đã bị lập biên bản và buộc chấm dứt nhưng cá nhân, tổ chức vẫn tiếp tục thực hiện thì sẽ bị áp dụng tình tiết tăng nặng khi ra quyết định xử phạt. Nếu một vụ việc có nhiều hành vi vi phạm hoặc vi phạm nhiều lần thì biên bản phải ghi nhận đầy đủ tất cả các hành vi hoặc số lần vi phạm đó.

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

Nghị định 173/2013/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2014. Nghị định này thay thế hoàn toàn hai văn bản pháp quy trước đây bao gồm:

• Nghị định số 61/2008/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2008 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.
• Nghị định số 30/2005/NĐ-CP ngày 11 tháng 3 năm 2005 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đo đạc và bản đồ.

Về điều khoản chuyển tiếp, đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 01 tháng 01 năm 2014 nhưng chưa bị xử phạt hoặc mới bị phát hiện thì áp dụng các Nghị định cũ (Nghị định 61/2008/NĐ-CP và Nghị định 30/2005/NĐ-CP) để giải quyết, trừ trường hợp các quy định tại Nghị định 173/2013/NĐ-CP có lợi hơn cho đối tượng vi phạm thì áp dụng Nghị định này. Đối với các hành vi vi phạm đã có quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành trước ngày Nghị định này có hiệu lực nhưng chưa chấp hành xong thì tiếp tục thực hiện theo quyết định xử phạt trước đó.

Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức thực hiện; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.