Nghị định số 18/2011/NĐ-CP được Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 2 Nghị định số 20/2010/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2010 quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc thực tế, bảo đảm quyền lợi chính đáng của các cặp vợ chồng trong trường hợp tái hôn hoặc có con riêng.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này điều chỉnh trực tiếp quy định về số con đối với các cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ) trước khi kết hôn hoặc trong quá trình chung sống. Đối tượng áp dụng bao gồm các cặp vợ chồng, cá nhân có liên quan, cùng các cơ quan, tổ chức, cán bộ công chức thực hiện công tác quản lý nhà nước về dân số và kế hoạch hóa gia đình từ trung ương đến địa phương.

Nội dung sửa đổi cốt lõi về chính sách sinh con

Nghị định 18/2011/NĐ-CP đã thay thế hoàn toàn nội dung khoản 6 Điều 2 Nghị định số 20/2010/NĐ-CP bằng những quy định cụ thể, rõ ràng và nhân văn hơn đối với các trường hợp sinh con khi đã có con riêng:

• Trường hợp một trong hai người đã có con riêng (con đẻ): Cặp vợ chồng được phép sinh một con hoặc hai con. Quy định này giúp bảo đảm quyền được có con chung của cặp vợ chồng mới, đặc biệt là đối với người chưa từng có con đẻ trước đó, giúp củng cố hạnh phúc gia đình bền vững.
• Trường hợp cả hai người đều đã có con riêng (con đẻ): Cặp vợ chồng được phép sinh một con hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh. Chính sách này tạo điều kiện tối đa cho các cặp vợ chồng mà cả hai bên đều đã đổ vỡ hoặc có con riêng từ trước có cơ hội sinh con chung để gắn kết tình cảm gia đình mới.
• Điều kiện loại trừ: Các quy định ưu tiên cho phép sinh con nêu trên hoàn toàn không áp dụng đối với trường hợp hai người đã từng có từ hai con chung trở lên và các con chung này hiện vẫn đang còn sống. Quy định loại trừ này nhằm ngăn ngừa việc lạm dụng kẽ hở pháp luật để sinh thêm con ngoài kế hoạch, bảo đảm mục tiêu duy trì mức sinh hợp lý của quốc gia.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 18/2011/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 12 tháng 05 năm 2011. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cặp vợ chồng, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.