Nghị định 182-TTg ban hành năm 1958 do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về chế độ tiền lương mới áp dụng cho khu vực sản xuất nhằm cải thiện đời sống cho công nhân, viên chức, khuyến khích sản xuất và từng bước thống nhất chế độ tiền lương theo nguyên tắc phân phối theo lao động xã hội chủ nghĩa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với công nhân, nhân viên kỹ thuật và nhân viên hành chính, quản lý (bao gồm cả công nhân, viên chức lưu dụng giữ nguyên lương) hiện đang công tác tại các xí nghiệp Nhà nước thuộc khu vực sản xuất.

Mục tiêu của chế độ lương mới

• Cải thiện một phần đời sống cho công nhân, cán bộ, viên chức nhằm khuyến khích tăng năng suất lao động và hoàn thành kế hoạch Nhà nước.
• Thống nhất chế độ lương, xóa bỏ tính chất bình quân và các điểm bất hợp lý trong hệ thống tiền lương cũ, hướng tới nguyên tắc phân phối theo lao động.
• Kế hoạch hóa quỹ tiền lương thông qua việc lập quỹ lương và quỹ xã hội riêng biệt để quản lý chặt chẽ.

Hệ thống thang lương và mức lương tối thiểu

• Thang lương công nhân cơ khí xí nghiệp: Gồm 8 bậc, áp dụng cho công nhân cơ khí trong các xí nghiệp của Nhà nước.
• Thang lương nhân viên kỹ thuật: Gồm 14 bậc, áp dụng cho nhân viên thực tế làm công tác kỹ thuật tại các xí nghiệp và cơ quan Nhà nước.
• Các ngành sản xuất khác: Công nhân ngành mỏ, địa chất, kiến thiết cơ bản, lái xe vận tải, công nghiệp nhẹ, thổ mộc, nông - lâm trường quốc doanh được xếp vào các thang lương riêng do các Bộ chủ quản xây dựng dựa trên thang lương cơ khí 8 bậc và được Bộ Lao động, Ban Lương trung ương thông qua.
• Nhân viên hành chính, quản lý xí nghiệp: Được xếp vào thang lương riêng dựa trên thang lương công nhân sản xuất cùng ngành và tình hình chung của cơ quan hành chính Nhà nước.
• Mức lương tối thiểu và giới hạn tối đa: Lương thấp nhất được ấn định là 27.300 đồng/tháng. Lương cao nhất của công nhân cơ khí gấp 3,16 lần mức tối thiểu; của nhân viên kỹ thuật gấp 5,31 lần mức tối thiểu; và của nhân viên hành chính, quản lý không được vượt quá 5 lần mức tối thiểu.

Phân loại sản nghiệp và khu vực lương

• Phân loại xí nghiệp công nghiệp: Chia làm 3 loại sản nghiệp dựa trên tầm quan trọng, độ phức tạp kỹ thuật và điều kiện lao động:
  • Loại I: Ngành khai thác mỏ than và các khoáng sản khác.
  • Loại II: Ngành điện lực, cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng.
  • Loại III: Các ngành công nghiệp nhẹ.
• Phụ cấp khu vực: Được điều chỉnh dựa trên điều kiện công tác khó khăn, khí hậu, vật giá và yêu cầu thu hút lao động với các định suất cụ thể:
  • Khu vực đặc biệt: Hưởng phụ cấp bằng 35% lương cấp bậc.
  • Khu vực I: Hưởng phụ cấp bằng 25% lương cấp bậc.
  • Khu vực II: Hưởng phụ cấp bằng 20% lương cấp bậc.
  • Khu vực III: Hưởng phụ cấp bằng 12% lương cấp bậc.
  • Khu vực IV: Hưởng phụ cấp bằng 10% lương cấp bậc.
  • Khu vực V: Hưởng phụ cấp bằng 6% lương cấp bậc.

Bãi bỏ các khoản phụ cấp cũ và cải cách chế độ bán cung cấp

• Bãi bỏ các khoản phụ cấp thường xuyên về hao mòn sức khỏe (do đã được tính gộp vào mức lương cấp bậc mới).
• Bãi bỏ phụ cấp kỹ thuật hiện hành đối với nhân viên kỹ thuật thuộc thang lương 14 bậc.
• Xóa bỏ dần chế độ bán cung cấp: Người ở nhà tập thể phải trả tiền điện, nước và tiền nhà theo tiêu chuẩn sử dụng; chế độ ăn tập thể chuyển dần sang hình thức phúc lợi tập thể.
• Bãi bỏ chế độ phụ cấp con hiện hành. Thay vào đó, thiết lập khoản trợ cấp khó khăn trị giá 5.000 đồng/tháng cho mỗi con từ thứ ba trở đi dưới 16 tuổi (hoặc dưới 18 tuổi nếu còn đi học).

Thành lập Quỹ xã hội và phương thức trả lương

• Thành lập Quỹ xã hội: Nhằm đài thọ các khoản trợ cấp xã hội như sinh đẻ, gia đình đông con, ốm đau, thương tật, hưu trí hoặc tử tuất.
• Hình thức trả lương: Công nhân sản xuất được hưởng lương tính theo ngày. Bộ Lao động chịu trách nhiệm điều chỉnh và mở rộng từng bước chế độ lương theo sản phẩm.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật: Bộ Lao động ban hành nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật tiêu biểu cho công nhân cơ khí làm căn cứ cho các ngành khác xây dựng tiêu chuẩn riêng.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

• Hiệu lực thi hành: Nghị định có hiệu lực áp dụng từ ngày 01 tháng 03 năm 1958 đối với công nhân, nhân viên kỹ thuật, nhân viên hành chính và quản lý tại các xí nghiệp Nhà nước. Đối với đối tượng làm việc trong cơ quan hành chính và sự nghiệp, ngày áp dụng sẽ do nghị định sau quy định.
• Bảo đảm quyền lợi chuyển tiếp: Trường hợp mức lương mới (gồm lương chính, phụ cấp khu vực, trợ cấp con) thấp hơn mức lương cũ đang lĩnh, người lao động sẽ được bù khoản tiền chênh lệch này.
• Thay thế văn bản cũ: Nghị định này thay thế Nghị định số 650-TTg ngày 30 tháng 12 năm 1955 đối với những đối tượng được áp dụng chế độ lương mới.