Nghị định 217-CP được ban hành năm 1961 bởi Hội đồng Chính phủ do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký duyệt, kèm theo Điều lệ về đăng ký, thống kê và quản lý quân nhân dự bị. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho công tác tổ chức, xây dựng và quản lý chặt chẽ lực lượng quân nhân dự bị, nhằm bảo đảm nguồn nhân lực quân sự sẵn sàng chiến đấu và phục vụ quốc phòng của đất nước.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Điều lệ áp dụng đối với tất cả công dân đến tuổi làm nghĩa vụ quân sự và các quân nhân (bao gồm sĩ quan, hạ sĩ quan và binh sĩ) thuộc ngạch dự bị. Quy định này bắt buộc các cơ quan nhà nước, đơn vị quân đội, tổ chức kinh tế, trường học và chính quyền địa phương các cấp phải nghiêm túc thực hiện công tác đăng ký, thống kê và quản lý nguồn nhân lực dự bị này.
Phân loại đối tượng đăng ký nghĩa vụ quân sự
Khi tiến hành đăng ký nghĩa vụ quân sự, các đối tượng được sắp xếp cụ thể vào các nhóm sau:
- Tuyển binh thời bình: Áp dụng đối với tất cả công dân nam giới từ đủ 18 đến 25 tuổi có đủ điều kiện sức khỏe và thể chất theo quy định.
- Sĩ quan dự bị: Bao gồm sĩ quan xuất ngũ còn đủ điều kiện tuổi và sức khỏe; hạ sĩ quan hết hạn tại ngũ đã trúng tuyển kỳ thi sĩ quan dự bị; sinh viên tốt nghiệp đại học trúng tuyển kỳ thi sĩ quan dự bị; cán bộ ngoài quân đội có khả năng đảm nhiệm chức vụ quân sự và được phong cấp sĩ quan dự bị.
- Hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 1: Gồm hạ sĩ quan và binh sĩ nam giới đã hoàn thành thời hạn phục vụ tại ngũ; quân nhân xuất ngũ trước hạn nhưng đã hoàn thành chương trình huấn luyện chính quy; học sinh tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp trúng tuyển kỳ thi hạ sĩ quan dự bị; công dân nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ đã qua huấn luyện chính quy hoặc có chuyên môn tương đương ngành quân đội.
- Hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 2: Gồm công dân nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự không thuộc diện tuyển binh thời bình hoặc dự bị hạng 1; quân nhân xuất ngũ trước hạn chưa hoàn thành huấn luyện chính quy; sinh viên, học sinh trong độ tuổi nghĩa vụ đang học đại học, trung cấp; nữ quân nhân phục viên, chuyển ngành và nữ công dân từ 18 đến 45 tuổi có chuyên môn cần thiết cho quân đội.
Các trường hợp không đăng ký hoặc giải ngạch nghĩa vụ quân sự
- Không đăng ký nghĩa vụ quân sự: Áp dụng đối với những người đang bị tước quyền chính trị, đang chấp hành hình phạt tù, bị quản chế, đang tập trung giáo dục cải tạo hoặc những quân nhân bị tước quân tịch.
- Giải ngạch và xóa sổ đăng ký: Quân nhân dự bị hết hạn tuổi hoặc không còn đủ điều kiện sức khỏe sẽ được giải ngạch. Trường hợp quân nhân dự bị chết, thân nhân hoặc đơn vị công tác có trách nhiệm báo cáo để xóa sổ đăng ký. Những người từng bị giải ngạch do sức khỏe nếu sau đó hồi phục và đủ điều kiện thì phải đăng ký lại.
Thủ tục đăng ký, di chuyển và quản lý quân nhân dự bị
- Đăng ký ban đầu và chứng thực: Quân nhân khi xuất ngũ chuyển sang ngạch dự bị phải đăng ký tại đơn vị cũ. Trong vòng 10 ngày kể từ khi về địa phương hoặc nơi công tác, quân nhân phải đến cơ quan quân sự địa phương (Tỉnh đội, Thành đội đối với sĩ quan; Huyện đội, Thị đội, Châu đội đối với hạ sĩ quan và binh sĩ) để chứng thực vào chứng minh thư nghĩa vụ quân sự, sau đó báo cáo tại Ủy ban hành chính cơ sở hoặc đơn vị công tác.
- Đăng ký hàng năm: Vào khoảng 5 ngày đầu tháng giêng dương lịch hàng năm, công dân đến tuổi làm nghĩa vụ quân sự phải đến Ủy ban hành chính cơ sở hoặc đơn vị công tác để kiểm tra sức khỏe và đăng ký nghĩa vụ quân sự. Người đủ điều kiện sẽ được cấp chứng minh thư nghĩa vụ quân sự, người không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận.
- Thay đổi thông tin và di chuyển nơi cư trú: Khi thay đổi chỗ ở, đơn vị công tác, chức vụ, trình độ văn hóa hoặc chuyên môn, quân nhân dự bị phải báo cáo cơ quan đăng ký cũ để làm thủ tục chuyển và đăng ký lại tại nơi mới.
- Xuất ngoại và nhập ngũ: Quân nhân dự bị ra nước ngoài công tác, học tập từ 1 năm trở lên phải nộp lại chứng minh thư và tạm thời xóa sổ đăng ký; nếu dưới 1 năm thì gửi lại chứng minh thư tại đơn vị công tác. Khi được gọi nhập ngũ thời bình hoặc thời chiến, quân nhân dự bị phải mang theo chứng minh thư nộp cho đơn vị mới để đơn vị báo về địa phương xóa sổ.
Chế độ hoãn gọi phục vụ tại ngũ trong thời chiến
Trong thời chiến, tất cả quân nhân dự bị phải sẵn sàng nhận lệnh nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, để bảo đảm duy trì hoạt động liên tục của các ngành kinh tế, xã hội thiết yếu, một bộ phận quân nhân dự bị sẽ được hoãn gọi nhập ngũ. Hội đồng hoãn trưng được thành lập nhằm giúp Chính phủ nghiên cứu quy tắc, tiêu chuẩn hoãn gọi và chuẩn bị dự thảo quyết định trình Hội đồng quốc phòng.
Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và địa phương
- Bộ Quốc phòng: Chịu trách nhiệm lãnh đạo chung, quy định thủ tục, hướng dẫn thi hành và tổ chức kiểm tra, thống kê số lượng, chất lượng quân nhân dự bị trên toàn quốc. Bộ Tổng Tham mưu và Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo thực hiện.
- Ủy ban hành chính các cấp: Ủy ban hành chính từ cấp huyện trở lên lãnh đạo cơ quan quân sự đồng cấp thực hiện công tác quản lý. Ủy ban hành chính cấp cơ sở (xã, thị trấn, khu phố) trực tiếp tổ chức đăng ký, thống kê hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị và nắm danh sách sĩ quan dự bị trên địa bàn.
- Cơ quan, xí nghiệp, trường học: Có trách nhiệm tổ chức đăng ký, quản lý quân nhân dự bị thuộc đơn vị mình dưới sự hướng dẫn của cơ quan quân sự địa phương. Khi tuyển dụng lao động, các đơn vị phải kiểm tra việc đăng ký nghĩa vụ quân sự của người được tuyển.
- Đơn vị quân đội: Các đơn vị từ cấp trung đoàn trở lên có trách nhiệm lập bảng đăng ký, cấp chứng minh thư nghĩa vụ quân sự cho quân nhân xuất ngũ trước khi bàn giao về địa phương.
- Cơ quan Công an: Khi đăng ký hoặc di chuyển hộ khẩu, cơ quan công an phải kiểm tra việc đăng ký nghĩa vụ quân sự của công dân; chỉ giải quyết thủ tục hộ khẩu sau khi công dân đã hoàn thành đăng ký nghĩa vụ quân sự.
- Cơ quan Y tế: Chịu trách nhiệm tổ chức khám và kiểm tra sức khỏe cho các đối tượng đăng ký nghĩa vụ quân sự theo chế độ quy định.
Hiệu lực thi hành
Nghị định 217-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Tất cả các quy định trước đây về đăng ký, thống kê và quản lý quân nhân dự bị trái với Điều lệ này đều bị bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và đôn đốc việc thi hành Điều lệ này trên toàn quốc.
| HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ | VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA |
| Số: 217-CP | Hà Nội, ngày 26 tháng 12 năm 1961 |
BAN HÀNH ĐIỀU LỆ VỀ ĐĂNG KÝ, THỐNG KÊ VÀ QUẢN LÝ QUÂN NHÂN DỰ BỊ
HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ
Căn cứ Luật nghĩa vụ quân sự ngày 15 tháng 04 năm 1960;
Căn cứ Nghị quyết của Hội đồng Chính phủ trong phiên họp thường vụ của Hội đồng Chính phủ ngày 09 tháng 10 năm 1961;
NGHỊ ĐỊNH:
Điều 1. – Nay ban hành điều lệ về đăng ký, thống kê và quản lý quân nhân dự bị.
Điều 3. – Ông Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành điều lệ này.
|
| T.M. HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ |
1. Loại tuyển binh thời binh,
2. Loại sĩ quan dự bị,
3. Loại hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 1,
4. Loại hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 2.
Mỗi loại hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 1 và hạng 2 được phân theo lứa tuổi ra 2 lớp: lớp từ 18 đến 35 tuổi và lớp từ 36 đến 45 tuổi.
Để chuẩn bị cho việc đăng ký tuyển binh thời bình tất cả các công dân nam giới đến 17 tuổi đều được kê khai danh sách và kiểm tra sức khỏe theo sự hướng dẫn của Bộ Quốc phòng.
Điều 4. – Đăng ký vào loại sĩ quan dự bị những người sau đây:
1. Những sĩ quan xuất ngũ còn đủ điều kiện về các mặt tuổi, sức khỏe khả năng để phục vụ trong ngạch dự bị và được cấp có thẩm quyền chuẩn y cho chuyển sang ngạch dự bị.
2. Những hạ sĩ quan đã hết hạn tại ngũ mà trước khi chuyển sang ngạch dự bị, hoặc trong thời gian dự bị đã trúng tuyển kỳ thi sĩ quan dự bị và được phong cấp sĩ quan dự bị.
3. Những sinh viên tốt nghiệp các trường đại học đã trúng tuyển kỳ thi sĩ quan dự bị và được phong cấp sĩ quan dự bị.
4. Những cán bộ công tác ở các ngành ngoài quân đội mà có khả năng đảm nhiệm một chức vụ trong quân đội và được phong cấp sĩ quan dự bị.
Điều 5. – Đăng ký vào loại hạ sĩ quan và binh 1 dự bị hạng 1 những người sau đây:
1. Những hạ sĩ quan và binh sĩ nam giới đã phục vụ tại ngũ hết thời hạn quy định trong điều 10 luật nghĩa vụ quân sự.
2. Những hạ sĩ quan và binh sĩ nam giới xuất ngũ trước khi hết thời hạn phục vụ tại ngũ nhưng đã được huấn luyện đủ theo chương trình chính quy.
3. Những học sinh tốt nghiệp các trường chuyên nghiệp trung cấp đã trúng tuyển kỳ thi hạ sĩ quan dự bị và được phong cấp hạ sĩ quan dự bị.
4. Những công dân nam giới trong lứa tuổi nghĩa vụ quân sự đã được huấn luyện đủ theo chương trình chính quy hoặc có một nghề nghiệp chuyên môn tương tự với một ngành chuyên môn trong quân đội (trừ những người đủ điều kiện trong lứa tuổi tuyển binh thời bình).
Điều 6. – Đăng ký vào loại hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 2 những người sau đây:
1. Những công dân nam giới trong lứa tuổi nghĩa vụ quân sự mà không đủ điều kiện đăng ký vào loại tuyển binh thời bình và loại hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng 1.
2. Những quân nhân xuất ngũ trước khi hết thời hạn phục vụ tại ngũ mà chưa được huấn luyện đủ theo chương trình chính quy.
3. Những sinh viên và học sinh trong lứa tuổi nghĩa vụ quân sự đang học tại các trường đại học và các trường chuyên nghiệp trung cấp.
4. Những nữ quân nhân phục viên, chuyển ngành và những công dân nữ giới từ 18 đến 45 tuổi có một trong những nghề chuyên môn cần cho quân đội theo quy định của Bộ Quốc phòng.
Điều 7. – Không đăng ký nghĩa vụ quân sự những người sau đây:
1. Những người đang trong thời gian bị tước quyền chính trị, những người đang bị tù, bị quản chế hoặc tập trung giáo dục cải tạo.
2. Những quân nhân bị tước quân tịch.
QUY TẮC ĐĂNG KÝ, THỐNG KÊ VÀ QUẢN LÝ QUÂN NHÂN DỰ BỊ
Sau khi đã được chứng thực vào chứng minh thư, quân nhân dự bị phải báo cáo để vào sổ đăng ký nghĩa vụ quân sự tại Ủy ban hành chính cơ sở nơi cư trú (xã, thị trấn, thị xã, khu phố, thành phố không chia ra khu phố), hoặc tại đơn vị công tác (cơ quan, công trường, nông trường, xí nghiệp, trường học, v.v…).
Khi về nước, quân nhân dự bị phải đến cơ quan quân sự địa phương nơi công tác, báo cáo xin đăng ký và cấp lại chứng minh thư nghĩa vụ quân sự sau đó phải báo cáo với đơn vị công tác của mình để vào sổ đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Quân nhân dự bị được cử ra nước ngoài công tác hay học tập trong thời hạn dưới một năm thì chỉ báo cáo và gửi lại chứng minh thư nghĩa vụ quân sự tại đơn vị mình công tác.
Trường hợp quân nhân dự bị đăng ký ở đơn vị công tác, thì đơn vị đó có trách nhiệm xóa sổ đăng ký nghĩa vụ quân sự và báo cáo cho cơ quan quân sự địa phương.
QUY TẮC ĐĂNG KÝ NHỮNG NGƯỜI ĐƯỢC HOÃN GỌI RA PHỤC VỤ TẠI NGŨ TRONG THỜI CHIẾN
CHỨC TRÁCH CÁC CƠ QUAN TRONG VIỆC ĐĂNG KÝ, THỐNG KÊ VÀ QUẢN LÝ QUÂN NHÂN DỰ BỊ
Các cơ quan quân sự địa phương từ cấp huyện trở lên, trong phạm vi quyền hạn do Bộ Quốc phòng quy định cho mỗi cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc đăng ký, thống kê và quản lý quân nhân dự bị trong địa phương mình.
Xã đội, thị đội, khu đội có trách nhiệm giúp Ủy ban hành chính cấp tương đương thực hiện các nhiệm vụ nói trên.