Nghị định 236-HĐBT được Hội đồng Bộ trưởng ban hành ngày 18 tháng 9 năm 1985, có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 9 năm 1985, nhằm sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các chế độ, chính sách đối với thương binh, bệnh binh, quân nhân phục viên, công nhân viên chức nghỉ hưu hoặc mất sức lao động, người có công với cách mạng và các đối tượng bảo trợ xã hội khác trong bối cảnh cải tiến chế độ tiền lương mới.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị định bao gồm: công nhân, viên chức Nhà nước; quân nhân thuộc lực lượng vũ trang; thương binh, bệnh binh; quân nhân phục viên; người có công giúp đỡ cách mạng; thân nhân của người có công, liệt sĩ hoặc công nhân viên chức đã từ trần; và các đối tượng bảo trợ xã hội như trẻ mồ côi, người già yếu, người tàn tật không nơi nương tựa.

Chế độ lương hưu đối với công nhân, viên chức và quân nhân

• Điều kiện hưởng lương hưu tiêu chuẩn: Nam đủ 60 tuổi (quân nhân đủ 55 tuổi) và có đủ 30 năm công tác; nữ đủ 55 tuổi (quân nhân đủ 50 tuổi) và có đủ 25 năm công tác. Thời gian công tác tại các môi trường đặc thù được quy đổi theo hệ số ưu đãi (1 năm tính bằng 1 năm 2 tháng, 1 năm 4 tháng hoặc 1 năm 6 tháng tùy điều kiện lao động, chiến đấu).
• Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi: Công nhân, viên chức và quân nhân làm các nghề nặng nhọc, độc hại, làm việc ở vùng khó khăn, gian khổ hoặc bị mất sức lao động do tai nạn, ốm đau được hưởng lương hưu khi đã đủ thời gian công tác nhưng chưa đủ tuổi đời.
• Mức lương hưu hàng tháng: Đạt 75% mức lương chính và phụ cấp thâm niên (nếu có) đối với người đủ số năm công tác tiêu chuẩn (nam 30 năm, nữ 25 năm). Cứ mỗi năm công tác vượt chuẩn được cộng thêm 1%, tối đa không quá 95% lương chính và phụ cấp thâm niên.
• Ưu đãi đối với cán bộ cách mạng và Anh hùng: Cán bộ hoạt động cách mạng trước tháng 8/1945 được hưởng phụ cấp ưu đãi 20 đồng/tháng cho mỗi năm thâm niên hoạt động; nếu không có lương thì hưởng sinh hoạt phí từ 160 đồng (hoạt động từ năm 1936 về sau) đến 220 đồng/tháng (hoạt động từ năm 1935 trở về trước). Anh hùng lao động và Anh hùng lực lượng vũ trang được phụ cấp thêm 5% tiền lương và phụ cấp thâm niên khi nghỉ hưu hoặc nghỉ mất sức.
• Chuyển đổi lương hưu cũ: Người nghỉ hưu trước ngày ban hành Nghị định được chuyển đổi sang mức lương mới để tính lại lương hưu theo tỷ lệ đang hưởng, bảo đảm tối thiểu bằng 60% mức lương tối thiểu mới. Trường hợp đủ điều kiện tính theo quy định mới có lợi hơn thì được áp dụng mức mới.

Chế độ trợ cấp thương tật đối với thương binh

• Phân hạng thương tật mới: Thương binh được xếp thành 4 hạng dựa trên tỷ lệ mất sức lao động: Hạng 1 (mất 81% - 100%, mất hoàn toàn khả năng lao động, cần người phục vụ); Hạng 2 (mất 61% - 80%, mất phần lớn khả năng lao động, tự phục vụ được); Hạng 3 (mất 41% - 60%, mất khả năng lao động trung bình); Hạng 4 (mất 21% - 40%, giảm nhẹ khả năng lao động).
• Mức trợ cấp hàng tháng khi về gia đình: Tính theo tỷ lệ lương chính và phụ cấp thâm niên khi bị thương. Đối với thương binh loại A: Hạng 1 hưởng 100%, Hạng 2 hưởng 70%, Hạng 3 hưởng 50%, Hạng 4 hưởng 20%. Đối với thương binh loại B: Hạng 1 hưởng 80%, Hạng 2 hưởng 55%, Hạng 3 hưởng 35%, Hạng 4 hưởng 15%.
• Mức lương căn cứ tính trợ cấp: Nếu hưởng sinh hoạt phí khi bị thương, mức lương tính trợ cấp thống nhất là 250 đồng (hoặc cao hơn nếu trước đó là công nhân viên chức có lương cao hơn). Thương binh đang làm việc hoặc hưởng lương hưu được nhận 30% mức trợ cấp khi về gia đình.
• Các khoản phụ cấp bổ sung: Thương binh hạng 1 nuôi dưỡng tại gia đình được phụ cấp 70 đồng/tháng cho người phục vụ và hỗ trợ kinh phí mua phương tiện sinh hoạt. Thương binh dũng cảm được trợ cấp một lần bằng 2 tháng lương hoặc 500 đồng. Thương binh hạng 4 gặp khó khăn tại đô thị được xét trợ cấp khó khăn.
• Bãi bỏ các chế độ hiện vật: Bãi bỏ việc cấp tem thư, miễn giảm vé tàu xe, vé xem hát; thay thế bằng việc cấp tiền trực tiếp khi đi khám bệnh, điều trị hoặc làm chân tay giả. Các trang thiết bị y tế, đồ dùng do nhu cầu thương tật không tính vào trợ cấp thương tật và được cấp phát riêng.

Chế độ đối với bệnh binh và quân nhân phục viên

• Phân hạng bệnh binh: Quân nhân mất sức lao động từ 41% trở lên về gia đình được xếp thành 3 hạng bệnh binh: Hạng 1 (mất 81% - 100%); Hạng 2 (mất 61% - 80%); Hạng 3 (mất 41% - 60%).
• Mức trợ cấp bệnh binh: Hưởng trợ cấp hàng tháng tương đương mức của thương binh loại B cùng hạng. Bệnh binh hạng 1 được phụ cấp 70 đồng/tháng cho người phục vụ nếu có chỉ định y khoa. Mức lương căn cứ tính trợ cấp tối thiểu là 250 đồng.
• Trợ cấp phục viên một lần: Quân nhân phục viên được trợ cấp 1 tháng lương và phụ cấp cho bản thân, cộng thêm 1 tháng lương cho mỗi năm phục vụ trong quân đội. Mức lương tính trợ cấp tối thiểu là 250 đồng. Quân nhân đã phục viên trước đây đang hưởng trợ cấp hàng tháng được tính lại và chi trả một lần cho thời gian còn lại.

Trợ cấp mất sức lao động đối với công nhân, viên chức nghỉ việc

• Trợ cấp hàng tháng: Áp dụng cho người mất sức lao động từ 61% trở lên hoặc già yếu hết tuổi lao động có đủ 15 năm công tác trở lên. Mức hưởng bằng 40% tiền lương và phụ cấp thâm niên, cộng thêm 1% cho mỗi năm công tác vượt chuẩn 15 năm.
• Trợ cấp một lần: Áp dụng cho người chưa đủ 15 năm công tác, cứ mỗi năm công tác được trợ cấp 1 tháng lương và phụ cấp.
• Yêu cầu giám định lại sức lao động: Người hưởng trợ cấp hàng tháng trong độ tuổi lao động phải giám định lại sức lao động định kỳ 2 năm một lần. Nếu sức lao động hồi phục sẽ dừng trợ cấp; trường hợp cơ quan cũ không tiếp nhận lại thì được trợ cấp thôi việc một lần (mỗi năm công tác bằng 1 tháng lương trừ đi thời gian đã hưởng trợ cấp hàng tháng).
• Xử lý chuyển tiếp: Người đã nghỉ mất sức trước ngày ban hành Nghị định nếu chưa đủ 15 năm công tác (trừ đối tượng kháng chiến, ngành nghề độc hại, vùng khó khăn) sẽ chuyển sang hưởng trợ cấp một lần sau khi trừ đi thời gian đã nhận trợ cấp hàng tháng.

Chế độ đối với người có công giúp đỡ cách mạng

• Thời kỳ trước Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945: Người được tặng Kỷ niệm chương "Tổ quốc ghi công" kèm bằng "Có công với nước" hoặc bằng "Có công với nước" được trợ cấp ưu đãi 50 đồng/tháng.
• Thời kỳ kháng chiến: Người được tặng "Huân chương Kháng chiến" được trợ cấp ưu đãi 40 đồng/tháng.
• Chế độ nuôi dưỡng: Người có công già yếu, mất sức lao động, không có người nuôi dưỡng được tiếp nhận vào cơ sở Nhà nước hoặc phường, xã với mức sinh hoạt phí 160 đồng/tháng.

Chi phí chôn cất và trợ cấp tuất khi từ trần

• Chi phí mai táng: Công nhân, viên chức và quân nhân chết được Nhà nước hỗ trợ một khoản tiền chôn cất theo quy định của Bộ Thương binh và Xã hội.
• Trợ cấp nguyên lương ngắn hạn cho thân nhân:
  • Thân nhân liệt sĩ hoặc cán bộ cách mạng trước tháng 8/1945: Hưởng 100% lương và phụ cấp của người chết trong 6 tháng đầu, hưởng 20% trong 12 tháng tiếp theo.
  • Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Hưởng nguyên lương trong 5 tháng đầu, hưởng 20% trong 6 tháng tiếp theo.
  • Chết do bệnh thông thường, tai nạn rủi ro: Hưởng nguyên lương trong 4 tháng đầu, hưởng 20% trong 6 tháng tiếp theo.
• Trợ cấp tuất hàng tháng dài hạn: Sau thời gian hưởng nguyên lương, thân nhân hết tuổi lao động hoặc chưa đến tuổi lao động được hưởng:
  • Thân nhân liệt sĩ/cán bộ tiền khởi nghĩa: 40 đồng/tháng/người.
  • Chết do tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp: 35 đồng/tháng/người (tổng tối đa 60% lương người chết).
  • Chết do bệnh thông thường (nếu người chết có từ 15 năm công tác trở lên): 30 đồng/tháng/người (tổng tối đa 50% lương người chết).
• Chế độ nuôi dưỡng tập trung cho thân nhân: Thân nhân già yếu, mồ côi không nơi nương tựa được nuôi dưỡng tại cơ sở Nhà nước hoặc địa phương với mức sinh hoạt phí hàng tháng: 160 đồng (thân nhân liệt sĩ), 130 đồng (thân nhân người chết do tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp), 120 đồng (thân nhân người chết do bệnh thông thường/tai nạn rủi ro).

Trợ cấp xã hội và cứu tế xã hội

• Bãi bỏ trợ cấp cũ: Bãi bỏ trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 206-CP và Quyết định 174-CP, chuyển sang hưởng trợ cấp một lần (mỗi năm công tác bằng 1 tháng lương mới trừ đi thời gian đã hưởng trợ cấp hàng tháng).
• Đối tượng bảo trợ xã hội tập trung: Trẻ mồ côi, người già yếu, người tàn tật không nơi nương tựa nuôi dưỡng tại cơ sở tập trung được cấp sinh hoạt phí 110 đồng/tháng và tổ chức lao động sản xuất phù hợp để tăng thu nhập.
• Đối tượng giáo dục cải tạo: Được cấp sinh hoạt phí 110 đồng/tháng trong 6 tháng đầu, giảm dần và cắt hẳn sau năm thứ hai để tự lực bằng lao động.
• Đối tượng y tế đặc thù: Người mắc bệnh tâm thần mãn tính, trẻ em suy dinh dưỡng, bại liệt tại các trung tâm phục hồi chức năng được cấp sinh hoạt phí 110 đồng/tháng.
• Đối tượng tại địa phương: Ủy ban nhân dân các cấp xét trợ cấp cứu tế một lần hoặc thường kỳ, bảo đảm khẩu phần lương thực tối thiểu đủ sống cho trẻ mồ côi, người già yếu, người tàn tật không nơi nương tựa tại địa phương.

Điều khoản thi hành và hiệu lực pháp lý

• Phụ cấp trượt giá và khu vực: Tất cả các khoản lương hưu và trợ cấp hàng tháng được cộng thêm phụ cấp chênh lệch giá sinh hoạt theo vùng (theo Nghị định 235-HĐBT) và phụ cấp khu vực nơi cư trú (nếu có).
• Hiệu lực thi hành: Nghị định 236-HĐBT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1 tháng 9 năm 1985. Mọi quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ.
• Trách nhiệm thực hiện: Bộ Thương binh và Xã hội phối hợp với các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn thi hành. Thủ trưởng các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.