Nghị định số 29/2003/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực và hiệu quả thực thi các chính sách an sinh xã hội, lao động, việc làm và người có công trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước; đồng thời quy định trách nhiệm phối hợp và thi hành của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong các lĩnh vực liên quan đến lao động, thương binh và xã hội.

Vị trí và chức năng cốt lõi

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: lao động, việc làm, an toàn lao động, dạy nghề, chính sách đối với thương binh, liệt sỹ và người có công, bảo trợ xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội trong phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, Bộ còn thực hiện quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công và đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Bộ quản lý theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn chi tiết của Bộ

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn chung của Bộ, cơ quan ngang Bộ theo quy định pháp luật, đồng thời chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt sau:

• Lĩnh vực lao động, việc làm: Chủ trì xây dựng và trình Chính phủ các chính sách về lao động, tiền lương, tiền công trong khu vực sản xuất kinh doanh, bảo hiểm xã hội; chính sách việc làm, xuất khẩu lao động, quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam; quản lý Chương trình và Quỹ quốc gia về việc làm, Quỹ quốc gia về trợ cấp mất việc làm; quy định điều kiện thành lập tổ chức giới thiệu việc làm; thống nhất quản lý và cấp, thu hồi giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động và chuyên gia.
• Lĩnh vực an toàn lao động: Phối hợp ban hành chính sách bảo hộ lao động, điều kiện lao động, bồi thường tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp; ban hành danh mục công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và danh mục máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; phối hợp với Bộ Y tế ban hành danh mục bệnh nghề nghiệp; thống nhất quản lý việc khai báo, điều tra, thống kê tai nạn lao động.
• Lĩnh vực dạy nghề: Trình các chính sách, chế độ về dạy nghề, học nghề, tiêu chuẩn giáo viên và quy hoạch mạng lưới cơ sở dạy nghề; ban hành điều lệ mẫu của cơ sở dạy nghề; thống nhất quản lý tiêu chuẩn cấp bậc kỹ thuật nghề, danh mục nghề đào tạo, chương trình, quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp.
• Lĩnh vực thương binh, liệt sỹ và người có công: Trình các chính sách ưu đãi đối với người hoạt động cách mạng, liệt sỹ, thương binh, bệnh binh và người có công; quy hoạch nghĩa trang liệt sỹ, đài tưởng niệm; chỉ đạo việc nuôi dưỡng, điều dưỡng và cung cấp dụng cụ chỉnh hình, phương tiện trợ giúp cho người có công.
• Lĩnh vực bảo trợ xã hội: Trình các chính sách xóa đói giảm nghèo, cứu trợ xã hội; chỉ đạo thực hiện các chương trình trợ giúp đối với người tàn tật, trẻ mồ côi, trẻ lang thang, người già cô đơn không nơi nương tựa và nạn nhân thiên tai, chiến tranh.
• Lĩnh vực phòng, chống tệ nạn xã hội: Xây dựng chính sách phòng ngừa tệ nạn mại dâm, cai nghiện ma túy; quy hoạch mạng lưới cơ sở chữa trị, cai nghiện; chỉ đạo công tác cai nghiện, giáo dục, dạy nghề và tái hòa nhập cộng đồng cho các đối tượng này.
• Các công tác quản lý nhà nước khác: Thực hiện hợp tác quốc tế; nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ; quản lý các tổ chức sự nghiệp, dịch vụ công; quản lý hoạt động của các hội, tổ chức phi chính phủ thuộc lĩnh vực quản lý; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng; thực hiện cải cách hành chính; quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính và tài sản được giao.

Cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Cơ cấu tổ chức của Bộ được chia thành hai nhóm cơ quan, đơn vị rõ rệt nhằm bảo đảm cả chức năng quản lý nhà nước và hoạt động sự nghiệp:

• Các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước: Bao gồm 15 đơn vị trực thuộc là Vụ Lao động - Việc làm, Vụ Tiền lương - Tiền công, Vụ Bảo hiểm xã hội, Vụ Bảo trợ xã hội, Vụ Pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Kế hoạch - Tài chính, Vụ Tổ chức cán bộ, Cục Quản lý lao động ngoài nước, Cục An toàn lao động, Cục Thương binh - Liệt sỹ và người có công, Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội, Tổng cục Dạy nghề, Thanh tra và Văn phòng Bộ.
• Các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Bộ: Bao gồm 5 đơn vị phục vụ công tác nghiên cứu, thông tin và truyền thông là Viện Khoa học Lao động và Xã hội, Viện Khoa học Chỉnh hình - Phục hồi chức năng, Trung tâm Tin học, Báo Lao động và Xã hội, Tạp chí Lao động và Xã hội. Bộ trưởng có trách nhiệm phối hợp với Bộ trưởng Bộ Nội vụ để sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp hiện có trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định số 29/2003/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Văn bản này bãi bỏ hoàn toàn Nghị định số 96/CP ngày 07 tháng 12 năm 1993 của Chính phủ cùng các quy định trước đây trái với Nghị định này. Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.