Nghị định 96-CP được Chính phủ ban hành năm 1993 quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác lập cơ cấu tổ chức và phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trong giai đoạn đầu của thời kỳ đổi mới đất nước.

Phạm vi áp dụng của Nghị định bao gồm toàn bộ các hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước thống nhất về lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội trong phạm vi cả nước. Bộ có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn chung của Bộ, cơ quan ngang Bộ theo quy định chung của Chính phủ, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt được giao.

• Xây dựng cơ chế, chính sách: Nghiên cứu, xây dựng và trình Chính phủ ban hành các quy định về quan hệ lao động bao gồm tiền công, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hộ lao động, điều kiện lao động, tranh chấp lao động. Thiết lập các chính sách về giải quyết việc làm, dạy nghề xã hội gắn với tạo việc làm, di dân xây dựng vùng kinh tế mới, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và làm việc cho các tổ chức nước ngoài tại Việt Nam. Xây dựng chính sách ưu đãi đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và các chính sách cứu trợ, trợ giúp đối tượng xã hội.
• Quản lý dạy nghề và việc làm: Trực tiếp quản lý, chỉ đạo công tác dạy nghề xã hội gắn liền với việc tạo việc làm và giới thiệu việc làm cho người lao động trên toàn quốc.
• Quản lý dự án di dân và vùng kinh tế mới: Chủ trì phối hợp với các Bộ ngành liên quan để quản lý các dự án vùng kinh tế mới và điều phối nguồn vốn đầu tư của Nhà nước dành cho công tác di dân.
• Phòng chống tệ nạn xã hội: Phối hợp với các ngành chức năng trình Chính phủ quyết định các chủ trương, biện pháp phòng ngừa và giải quyết các tệ nạn xã hội như tiêm chích, nghiện ma túy, mại dâm.
• Chăm sóc đối tượng chính sách và bảo trợ xã hội: Tổ chức, chỉ đạo thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ già yếu cô đơn không nơi nương tựa. Thực hiện công tác chỉnh hình, phục hồi chức năng vận động và lao động cho thương binh, người tàn tật. Hỗ trợ phát triển các cơ sở sản xuất của thương binh, người tàn tật và sản xuất các phương tiện chuyên dùng, chân tay giả cho các đối tượng này.
• Phát triển phong trào xã hội: Chủ trì phối hợp với các Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hướng dẫn xây dựng các quỹ xã hội, thúc đẩy phong trào toàn dân chăm sóc, giúp đỡ các đối tượng chính sách xã hội.
• Nghiên cứu khoa học: Tổ chức nghiên cứu khoa học và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong các lĩnh vực lao động, chỉnh hình phục hồi chức năng, và giải quyết các vấn đề xã hội, tệ nạn xã hội.

Tổ chức bộ máy của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội được phân định rõ ràng thành hai khối chính:

Các cơ quan giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước:

• Vụ Tổng hợp và pháp chế
• Vụ Chính sách lao động và việc làm
• Vụ Tiền lương và tiền công
• Vụ Bảo hiểm xã hội
• Vụ Chính sách thương binh và liệt sĩ
• Vụ Bảo trợ xã hội
• Vụ Bảo hộ lao động
• Thanh tra chính sách lao động và xã hội
• Thanh tra kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động
• Vụ Quan hệ quốc tế
• Vụ Kế hoạch - Tài chính
• Vụ Tổ chức cán bộ và đào tạo
• Văn phòng Bộ
• Cục Quản lý lao động với nước ngoài
• Cục Di dân phát triển vùng kinh tế mới

Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ quản lý:

• Viện Khoa học lao động và các vấn đề xã hội.
• Viện Khoa học chỉnh hình - phục hồi chức năng cho thương binh và người tàn tật.
• Các trường nghiệp vụ, bồi dưỡng cán bộ, cơ sở nuôi dưỡng, dạy nghề, chỉnh hình - phục hồi chức năng lao động cho thương binh và các đối tượng xã hội đặc thù khác.

Nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức cụ thể và biên chế của các đơn vị nêu trên do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quyết định trong phạm vi tổng biên chế được Chính phủ giao. Đối với các tổ chức thành lập để triển khai dự án do quốc tế tài trợ, việc thành lập hoặc giải thể do Bộ trưởng quyết định và không thuộc biên chế chính thức của Nhà nước.

Nghị định 96-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Nghị định này chính thức bãi bỏ Nghị định số 57-HĐBT ngày 24-3-1987 của Hội đồng Bộ trưởng quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đồng thời bãi bỏ các quy định trước đây trái với Nghị định này.

Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Nghị định này.