Nghị định 38/2007/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về việc tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với công dân nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc tổ chức thực hiện các chính sách này.

Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, Nghị định áp dụng đối với công dân nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ mười tám tuổi đến hết hai mươi lăm tuổi. Trường hợp công dân nam thuộc diện được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ nhưng tự nguyện thì vẫn có thể được xem xét gọi nhập ngũ.

Các trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình

• Công dân chưa đủ sức khoẻ phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khoẻ.
• Công dân là lao động duy nhất phải trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng người khác trong gia đình không còn sức lao động hoặc chưa đến tuổi lao động.
• Công dân là lao động duy nhất trong gia đình vừa bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra, được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận.
• Công dân có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan binh sĩ đang phục vụ tại ngũ.
• Người đi xây dựng vùng kinh tế mới trong ba năm đầu.
• Người thuộc diện di dân, dãn dân trong ba năm đầu đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đặc biệt khó khăn có phụ cấp khu vực hệ số 0,5 trở lên, hoặc ở hải đảo có phụ cấp khu vực hệ số 0,3 trở lên theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên quyết định.
• Cán bộ, viên chức, công chức, thanh niên xung phong, thanh niên tình nguyện, trí thức trẻ tình nguyện làm việc trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội đang cư trú tại địa phương hoặc được điều động đến làm việc ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đặc biệt khó khăn có phụ cấp khu vực hệ số 0,5 trở lên, hoặc ở hải đảo có phụ cấp khu vực hệ số 0,3 trở lên.
• Công dân đang nghiên cứu công trình khoa học cấp nhà nước được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ hoặc người có chức vụ tương đương chứng nhận.
• Học sinh, sinh viên đang học tập tại các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm: trường trung học phổ thông, trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường chuyên, trường năng khiếu, dự bị đại học; trường trung cấp chuyên nghiệp, trường cao đẳng nghề, trường trung cấp nghề; trường cao đẳng, đại học; học viện, viện nghiên cứu có nhiệm vụ đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
• Học sinh, sinh viên đang học tại các nhà trường của tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép đầu tư trên lãnh thổ Việt Nam hoặc học sinh, sinh viên được đi du học tại các trường ở nước ngoài có thời gian đào tạo từ mười hai tháng trở lên.
• Lưu ý quan trọng: Công dân đang học tập tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng nghề, trung cấp nghề, cao đẳng, đại học, học viện, viện nghiên cứu và các trường nước ngoài chỉ được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khoá đào tạo tập trung. Nếu tiếp tục học tập ở các khoá đào tạo khác thì không được tạm hoãn gọi nhập ngũ. Hàng năm, những công dân thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ phải được kiểm tra, nếu không còn lý do tạm hoãn thì được gọi nhập ngũ.

Các trường hợp được miễn gọi nhập ngũ trong thời bình

• Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng 1, con của bệnh binh hạng 1.
• Một người anh trai hoặc em trai của liệt sĩ.
• Một con trai của thương binh hạng 2.
• Cán bộ, viên chức, công chức, thanh niên xung phong, thanh niên tình nguyện, trí thức trẻ tình nguyện làm việc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn (theo quy định tại diện tạm hoãn) đã phục vụ từ hai mươi bốn tháng trở lên.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp

• Ủy ban nhân dân cấp xã: Có trách nhiệm xem xét, đăng ký, quản lý danh sách công dân ở địa phương thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ, miễn gọi nhập ngũ để đề nghị Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định. Sau khi có quyết định, phải tổ chức niêm yết công khai danh sách này tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện: Chỉ đạo, xét duyệt, quyết định danh sách công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ, miễn gọi nhập ngũ và kiểm tra việc thực hiện tại địa phương; chỉ đạo cơ quan quân sự cấp huyện đăng ký, quản lý các đối tượng này.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm kiểm tra, xem xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân đối với quyết định của cấp huyện về việc tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành và cơ quan, tổ chức liên quan

• Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo và hướng dẫn việc thực hiện tạm hoãn gọi nhập ngũ, miễn gọi nhập ngũ trong phạm vi cả nước; quy định chế độ báo cáo, kiểm tra cho đơn vị thuộc quyền và cơ quan quân sự địa phương các cấp.
• Bộ Công an: Chỉ đạo cơ quan công an các cấp phối hợp với cơ quan quân sự cùng cấp quản lý công dân thuộc diện tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ, công dân di chuyển nơi ở, công dân được cấp hộ khẩu hoặc giấy tạm vắng, tạm trú; kịp thời xử lý các hành vi vi phạm quy định.
• Bộ Nội vụ: Hướng dẫn cơ quan quản lý cán bộ, công chức, viên chức phối hợp với cơ quan quân sự cấp huyện tổ chức đăng ký nghĩa vụ quân sự đối với cán bộ, công chức trong độ tuổi gọi nhập ngũ.
• Các cơ sở giáo dục: Phối hợp với cơ quan quân sự cấp huyện nơi trường đặt trụ sở tổ chức đăng ký nghĩa vụ quân sự cho học sinh, sinh viên trong độ tuổi; niêm yết công khai danh sách học sinh, sinh viên được tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ tại trường. Việc đăng ký đối với học sinh, sinh viên học tập tại nước ngoài do Bộ Quốc phòng quy định.
• Các cơ quan, tổ chức khác: Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, có trách nhiệm kiểm tra, thực hiện và tạo điều kiện để công dân chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật về tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm hướng dẫn

Nghị định 38/2007/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau mười lăm ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Nghị định này thay thế cho Nghị định số 03/CP ngày 16 tháng 01 năm 1995 của Chính phủ quy định việc tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với học sinh, sinh viên và đối với thanh niên xung phong, cán bộ, công nhân, viên chức nhà nước làm việc ở các khu vực có nhiều khó khăn. Các quy định khác trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành Nghị định này. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định.