Nghị định số 59/2002/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm bãi bỏ một số loại giấy phép và thay thế một số giấy phép khác bằng các phương thức quản lý mới thông thoáng hơn, như quy định điều kiện kinh doanh không cần giấy phép hoặc thực hiện đăng ký hồ sơ, hợp đồng. Đây là một bước tiến quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, giảm thiểu thủ tục phiền hà cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong các lĩnh vực liên quan đến xuất bản, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, nông nghiệp, y tế, lao động, hóa chất và chuyển giao công nghệ tại Việt Nam.

Bãi bỏ hoàn toàn một số loại giấy phép

Nghị định quy định bãi bỏ hoàn toàn 4 loại giấy phép và chứng chỉ sau đây:

• Giấy phép xuất bản nhất thời đối với in các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, giới thiệu sản phẩm, hướng dẫn sử dụng hàng hóa, tờ rơi, tờ gấp giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, doanh nghiệp.
• Giấy phép làm phim nhất thời đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam ở trong nước (riêng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài vẫn thực hiện theo quy định hiện hành).
• Giấy phép hành nghề biểu diễn nghệ thuật cấp cho nghệ sĩ.
• Thẻ hành nghề khử trùng trong công tác kiểm dịch nội địa.

Thay thế giấy phép trong lĩnh vực hành nghề dược

Nghị định thống nhất quản lý bằng việc thay thế hai loại giấy tờ cũ bao gồm: Giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn và điều kiện thành lập cơ sở hành nghề dược tư nhân và Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh (buôn bán) dược phẩm bằng một loại giấy tờ duy nhất là Giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề dược phẩm. Quy định này áp dụng chung cho tất cả các cơ sở hành nghề dược mà không phân biệt thành phần kinh tế. Bộ Y tế có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết về điều kiện và thủ tục cấp giấy chứng nhận này trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.

Thay thế giấy phép bằng các điều kiện kinh doanh không cần giấy phép

Nghị định chuyển đổi phương thức quản lý từ cấp phép sang quy định điều kiện kinh doanh cụ thể đối với 6 lĩnh vực sau, các cơ sở đáp ứng đủ điều kiện được phép hoạt động mà không cần xin giấy phép:

• Kiểm dịch thực vật: Thay thế Giấy phép hành nghề kiểm dịch thực vật. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm quy định cụ thể điều kiện kinh doanh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.
• Sản xuất thuốc thú y: Thay thế Giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề sản xuất thuốc thú y. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định cụ thể điều kiện sản xuất trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.
• Sản xuất phim: Thay thế Giấy phép thành lập cơ sở sản xuất phim. Bộ Văn hóa - Thông tin chịu trách nhiệm quy định cụ thể điều kiện sản xuất phim trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.
• Sử dụng chất có yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh lao động: Thay thế Giấy chứng nhận được sử dụng các chất này. Bộ Y tế phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định cụ thể điều kiện lao động và thủ tục đăng ký sử dụng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.
• Hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn: Thay thế Giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn, điều kiện sản xuất và kinh doanh hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế. Bộ Y tế quy định cụ thể điều kiện sản xuất, kinh doanh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.
• Kinh doanh trang thiết bị, dụng cụ y tế: Thay thế Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh (buôn bán) trang thiết bị, dụng cụ y tế. Bộ Y tế quy định cụ thể điều kiện kinh doanh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định.

Thay thế giấy phép bằng phương thức đăng ký hồ sơ, hợp đồng

Một số thủ tục cấp phép trước đây được chuyển sang hình thức hậu kiểm thông qua việc nộp hồ sơ, hợp đồng đăng ký với cơ quan quản lý, cụ thể:

• Quảng cáo thuốc, quảng cáo mỹ phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và Hội thảo giới thiệu thuốc: Thay thế các giấy phép tương ứng bằng việc tổ chức, cá nhân gửi toàn bộ hồ sơ theo quy định đến Bộ Y tế hoặc Sở Y tế được ủy quyền. Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, nếu cơ quan y tế không có văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung thì tổ chức, cá nhân được quyền thực hiện. Trường hợp có văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung, sau khi tổ chức, cá nhân hoàn thiện và nộp lại, nếu sau 5 ngày làm việc cơ quan y tế không có ý kiến khác thì được quyền thực hiện.
• Hợp đồng chuyển giao công nghệ: Áp dụng đối với hợp đồng chuyển giao công nghệ trong nước và từ nước ngoài vào Việt Nam của các dự án đầu tư không sử dụng vốn nhà nước, hoặc dự án sử dụng vốn nhà nước có giá trị tương đương dưới 30.000 USD. Thay thế Quyết định phê duyệt hợp đồng bằng việc doanh nghiệp gửi hợp đồng đến Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (hoặc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường được ủy quyền). Sau 15 ngày làm việc nếu không có văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung thì hợp đồng đương nhiên có hiệu lực thi hành. Trường hợp phải sửa đổi, bổ sung, sau khi doanh nghiệp nộp lại hợp đồng đã hoàn thiện, nếu sau 5 ngày làm việc không có yêu cầu gì thêm thì doanh nghiệp được quyền thực hiện hợp đồng.

Các Bộ Y tế, Khoa học, Công nghệ và Môi trường trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Nghị định này có trách nhiệm quy định cụ thể trình tự, thủ tục, cơ quan tiếp nhận đăng ký các hồ sơ, hợp đồng nêu trên và phân cấp quản lý, giám sát thực hiện.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Nghị định 59/2002/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 30 ngày kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.