Nghị định số 91/2003/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Tôn giáo Chính phủ, nhằm thiết lập hệ thống quản lý nhà nước thống nhất và hiệu quả đối với các hoạt động tôn giáo trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng trực tiếp đối với Ban Tôn giáo Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động tôn giáo hoặc có liên quan đến công tác quản lý nhà nước về tôn giáo tại Việt Nam.

Vị trí và chức năng của Ban Tôn giáo Chính phủ

Ban Tôn giáo Chính phủ được xác định là cơ quan thuộc Chính phủ, thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về lĩnh vực tôn giáo trong phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, Ban còn thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công thuộc lĩnh vực tôn giáo theo đúng quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể

Ban Tôn giáo Chính phủ thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn chung của cơ quan thuộc Chính phủ theo quy định tại Nghị định số 30/2003/NĐ-CP và các nhiệm vụ, quyền hạn chuyên biệt sau đây:

• Xây dựng và trình văn bản pháp luật, chiến lược: Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật khác về tôn giáo; trình các chiến lược, chương trình, kế hoạch dài hạn, kế hoạch 5 năm và hàng năm, cùng các dự án quan trọng thuộc lĩnh vực tôn giáo. Đồng thời, trình Bộ trưởng được Thủ tướng Chính phủ phân công để ký ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý của Ban.
• Tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật: Chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chương trình, kế hoạch sau khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Phối hợp thực hiện chủ trương tôn giáo: Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức liên quan để thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước; bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo pháp luật và sự bình đẳng giữa các tôn giáo; đấu tranh chống các hành vi xâm phạm tự do tín ngưỡng hoặc lợi dụng tôn giáo để hoạt động trái pháp luật.
• Giải quyết các vụ việc cụ thể và hỗ trợ địa phương: Giải quyết theo thẩm quyền hoặc trình Thủ tướng Chính phủ giải quyết các vấn đề cụ thể về tôn giáo; hướng dẫn, hỗ trợ chính quyền địa phương các cấp về nghiệp vụ công tác tôn giáo và giải quyết các vấn đề tôn giáo phát sinh; làm đầu mối liên hệ chính thức với các tổ chức tôn giáo.
• Quản lý hoạt động tôn giáo đặc thù: Thẩm định hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, công nhận các tổ chức tôn giáo; thống nhất quản lý việc xuất bản kinh sách, tác phẩm, giáo trình giảng dạy và văn hóa phẩm tôn giáo của các tổ chức được phép hoạt động; tham gia quản lý các khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh liên quan đến tôn giáo.
• Khen thưởng và đối ngoại: Thực hiện công tác khen thưởng theo thẩm quyền, đề xuất cấp có thẩm quyền khen thưởng và áp dụng chính sách đãi ngộ đối với các tổ chức, cá nhân tôn giáo; thực hiện hợp tác quốc tế về tôn giáo và hướng dẫn các tổ chức tôn giáo thực hiện quan hệ đối ngoại theo quy định.
• Thanh tra, kiểm tra và nghiên cứu khoa học: Tiến hành thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tôn giáo; chỉ đạo thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học để cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng chính sách tôn giáo.
• Quản lý nội bộ và dịch vụ công: Hướng dẫn, kiểm tra cơ chế hoạt động của các tổ chức dịch vụ công trong lĩnh vực tôn giáo; quản lý các tổ chức sự nghiệp thuộc Ban; thực hiện chương trình cải cách hành chính; quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, tiền lương, đào tạo bồi dưỡng cán bộ; quản lý tài chính, tài sản và ngân sách được giao.

Cơ cấu tổ chức của Ban Tôn giáo Chính phủ

Cơ cấu tổ chức của Ban được thiết lập chặt chẽ, phân định rõ giữa các đơn vị quản lý nhà nước và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc:

• Các tổ chức giúp Trưởng ban thực hiện chức năng quản lý nhà nước:
  • Vụ Công giáo;
  • Vụ Phật giáo;
  • Vụ Tin lành;
  • Vụ Cao đài;
  • Vụ các tôn giáo khác;
  • Vụ Tổ chức cán bộ;
  • Vụ Pháp chế - Thanh tra;
  • Vụ Hợp tác quốc tế;
  • Văn phòng.
• Các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Ban:
  • Trung tâm Nghiên cứu, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tôn giáo;
  • Nhà xuất bản Tôn giáo;
  • Tạp chí Công tác tôn giáo;
  • Trung tâm Tin học.

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành

Nghị định 91/2003/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Nghị định này thay thế hoàn toàn cho Nghị định số 37/CP ngày 04 tháng 6 năm 1993 của Chính phủ về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy Ban Tôn giáo của Chính phủ, đồng thời thay thế Quyết định số 235/1998/QĐ-TTg ngày 01 tháng 12 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số tổ chức thuộc Ban Tôn giáo của Chính phủ.

Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.