Nghị định số 94/2003/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Du lịch. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành du lịch trong phạm vi cả nước phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Phạm vi áp dụng của Nghị định bao gồm các quy định về vị trí pháp lý, chức năng quản lý nhà nước, hệ thống nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể và cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng cục Du lịch. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Tổng cục Du lịch, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

- Vị trí và chức năng của Tổng cục Du lịch

Tổng cục Du lịch được xác định là cơ quan thuộc Chính phủ, thực hiện các chức năng cốt lõi sau:

• Thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về du lịch trong phạm vi cả nước.
• Quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công thuộc lĩnh vực du lịch theo quy định của pháp luật.
• Thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể về đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Tổng cục Du lịch theo quy định của pháp luật.

- Nhiệm vụ và quyền hạn chi tiết

Tổng cục Du lịch thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thuộc Chính phủ theo quy định chung tại Nghị định số 30/2003/NĐ-CP, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ chuyên ngành cụ thể bao gồm:

• Xây dựng thể chế và chiến lược: Chủ trì hoặc tham gia soạn thảo các dự án luật, pháp lệnh, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về du lịch và các văn bản liên quan theo phân công. Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch dài hạn, 5 năm và hàng năm, các dự án quan trọng của ngành du lịch và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.
• Quản lý quy hoạch và tiêu chuẩn: Trình cấp có thẩm quyền quy định về tiêu chuẩn, công nhận và quản lý các khu du lịch quốc gia, tuyến du lịch quốc gia, đô thị du lịch, điểm du lịch quốc gia. Trình Bộ trưởng được Thủ tướng Chính phủ phân công ký ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật ngành du lịch. Thẩm định hoặc tham gia thẩm định các dự án quy hoạch phát triển du lịch cấp tỉnh, khu du lịch quốc gia và các dự án liên quan theo yêu cầu.
• Hợp tác quốc tế: Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ việc đàm phán, ký kết, gia nhập và phê duyệt các Điều ước quốc tế về du lịch; tổ chức thực hiện các điều ước và chương trình, dự án quốc tế tài trợ về du lịch; tổ chức, tham gia các hội nghị, hội thảo, sự kiện hợp tác quốc tế; quản lý văn phòng đại diện du lịch nước ngoài đặt tại Việt Nam.
• Quản lý hoạt động kinh doanh du lịch: Thực hiện quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh doanh lữ hành, hướng dẫn du lịch, cơ sở lưu trú du lịch, vận chuyển khách du lịch và các dịch vụ du lịch khác. Thực hiện cấp và thu hồi giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế, thẻ hướng dẫn viên, giấy chứng nhận xếp hạng cơ sở lưu trú và các chứng chỉ chuyên ngành khác.
• Xúc tiến và phát triển tài nguyên: Tổ chức và quản lý nhà nước các hoạt động xúc tiến du lịch trong và ngoài nước. Chỉ đạo công tác điều tra, khảo sát, đánh giá, phân loại tài nguyên du lịch và hướng dẫn các biện pháp bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch.
• Đào tạo và nghiên cứu khoa học: Phối hợp với các bộ, ngành chỉ đạo công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch; xây dựng trình cơ quan có thẩm quyền ban hành chức danh, tiêu chuẩn cán bộ, công chức, viên chức ngành; thực hiện nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực du lịch.
• Thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại: Tiến hành thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và xử lý các vi phạm pháp luật, vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch thuộc thẩm quyền.
• Quản lý nội bộ: Quyết định và chỉ đạo chương trình cải cách hành chính của Tổng cục; quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, tiền lương, chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức; quản lý tài chính, tài sản được giao và ngân sách được phân bổ.

- Cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng cục Du lịch

Cơ cấu tổ chức của Tổng cục Du lịch được phân chia thành hai nhóm tổ chức rõ rệt để bảo đảm thực hiện tốt cả chức năng quản lý hành chính và hoạt động sự nghiệp:

• Các tổ chức giúp Tổng cục trưởng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn (khối hành chính):
  • Vụ Lữ hành;
  • Vụ Khách sạn;
  • Vụ Kế hoạch và Tài chính;
  • Vụ Hợp tác quốc tế;
  • Vụ Tổ chức cán bộ;
  • Vụ Pháp chế;
  • Thanh tra;
  • Cục Xúc tiến Du lịch;
  • Văn phòng.
• Các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Tổng cục:
  • Viện Nghiên cứu phát triển Du lịch;
  • Trung tâm Tin học;
  • Tạp chí Du lịch;
  • Báo Du lịch.

Đối với các đơn vị sự nghiệp khác hiện có, Tổng cục trưởng có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Nội vụ xây dựng phương án sắp xếp trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời tổ chức sắp xếp các đơn vị sự nghiệp khác theo quy định pháp luật.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định số 94/2003/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Nghị định này thay thế cho các văn bản sau:

• Nghị định số 20/CP ngày 27 tháng 12 năm 1992 của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Tổng cục Du lịch.
• Nghị định số 53/CP ngày 07 tháng 8 năm 1995 của Chính phủ về cơ cấu tổ chức của Tổng cục Du lịch.
• Các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bãi bỏ.

Trách nhiệm thi hành Nghị định thuộc về Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.