Giới thiệu chung về Nghị quyết 03/2024/NQ-HĐND

Nghị quyết số 03/2024/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ 15 ngày 29 tháng 3 năm 2024. Văn bản này quy định chi tiết về danh mục các khoản thu, mức thu cùng cơ chế quản lý thu chi đối với các dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội (ngoại trừ các cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao). Nghị quyết chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08 tháng 4 năm 2024.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị quyết quy định rõ ràng về giới hạn phạm vi và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Danh mục các khoản thu, mức thu và cơ chế quản lý tài chính đối với các dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập thuộc thành phố Hà Nội. Quy định này không áp dụng đối với các cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao.
• Đối tượng áp dụng:
  • Trẻ em mầm non và học sinh phổ thông đang học tập tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập (không bao gồm hệ chất lượng cao).
  • Học viên đang theo học chương trình giáo dục phổ thông tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) của thành phố Hà Nội.
  • Các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập (trừ cơ sở chất lượng cao) và các cơ sở GDNN-GDTX trên địa bàn thành phố.

2. Danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu chi dịch vụ hỗ trợ giáo dục

Đây là nội dung cốt lõi của Nghị quyết, thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ nhằm quản lý các khoản thu ngoài học phí, đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của người học:

• Danh mục và mức thu: Chi tiết về danh mục các khoản thu và mức thu cụ thể được quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết này.
• Cơ chế tự chủ và quản lý tài chính tại các cơ sở giáo dục:
  • Các cơ sở giáo dục được tự chủ quyết định các khoản chi phục vụ dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục, đảm bảo các khoản chi này phải hợp lý, hợp lệ và được quy định rõ ràng trong quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị.
  • Nhà trường có trách nhiệm tổ chức công tác kế toán theo đúng quy định của Luật Kế toán; phải mở sổ sách kế toán, quản lý chứng từ, hạch toán riêng biệt để theo dõi chính xác doanh thu và phân bổ chi phí cho từng hoạt động dịch vụ.
  • Thực hiện đăng ký, kê khai và nộp đầy đủ các khoản thuế, nghĩa vụ ngân sách nhà nước (nếu có); báo cáo tài chính kịp thời, đúng quy định cho cơ quan quản lý cấp trên.
  • Nguyên tắc tự chịu trách nhiệm về tài chính: Trong trường hợp dịch vụ hỗ trợ phát sinh chênh lệch thu nhỏ hơn chi (bị lỗ), đơn vị phải tự tính toán bù đắp bằng các nguồn kinh phí hợp pháp của mình; ngân sách nhà nước tuyệt đối không cấp bù cho khoản thiếu hụt này.
• Nguyên tắc công khai, minh bạch: Các cơ sở giáo dục phải thực hiện công khai đầy đủ các khoản thu, chi dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo theo quy định tại Thông tư số 36/2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các văn bản pháp luật hiện hành.
• Quy trình tổ chức thu tiền dịch vụ:
  • Căn cứ vào mức trần quy định tại Nghị quyết, các trường xây dựng dự toán chi phí chi tiết để xác định mức thu cụ thể.
  • Mức thu cụ thể phải được thỏa thuận bằng văn bản với cha mẹ học sinh trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện, đồng thời phải có sự thống nhất của Ban giám hiệu nhà trường và cơ quan quản lý trực tiếp cấp trên (Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã theo phân cấp) trước khi ban hành.
  • Mức thu thực tế tuyệt đối không được vượt quá mức trần quy định tại Nghị quyết.
  • Nhà trường có trách nhiệm thu, quản lý, sử dụng đúng mục đích; cung cấp đầy đủ chứng từ thu tiền cho người học; đồng thời xây dựng chính sách miễn, giảm phù hợp cho học sinh thuộc diện chính sách hoặc có hoàn cảnh khó khăn.
• Quy định đặc thù khi học trực tuyến (online): Trong trường hợp học sinh phải học trực tuyến, các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập không được phép triển khai thực hiện các khoản thu dịch vụ hỗ trợ quy định tại Nghị quyết này.

3. Tổ chức thực hiện và giám sát

Để Nghị quyết được triển khai hiệu quả và đúng pháp luật, Hội đồng nhân dân thành phố phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội:
  • Chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện toàn diện Nghị quyết trên địa bàn.
  • Chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về mức thu và cơ chế quản lý thu chi để tạo sự đồng thuận trong nhân dân và các tổ chức.
  • Tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm nâng cao chất lượng dạy và học; kiên quyết không để xảy ra tình trạng lạm thu hoặc thu các khoản ngoài quy định tại các cơ sở giáo dục công lập; đảm bảo mọi hoạt động tài chính phải công khai, minh bạch.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết.
• Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp của Thành phố: Phối hợp tuyên truyền sâu rộng và tham gia giám sát cộng đồng đối với việc thực hiện các quy định thu chi dịch vụ hỗ trợ giáo dục tại các nhà trường.