Nghị quyết số 368/2003/NQ-UBTVQH11 do Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành về việc thành lập Ban Công tác đại biểu là một văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước hoàn thiện tổ chức bộ máy giúp việc của Quốc hội, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ và giám sát hoạt động của các đại biểu Quốc hội cũng như Hội đồng nhân dân các cấp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị quyết này quy định về việc thành lập, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, nhân sự và các điều kiện bảo đảm hoạt động của Ban Công tác đại biểu. Đối tượng áp dụng trực tiếp của Nghị quyết bao gồm Ban Công tác đại biểu, các thành viên của Ban, Văn phòng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác đại biểu và hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Vị trí và chức năng của Ban Công tác đại biểu

Ban Công tác đại biểu được thành lập với tư cách là cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội. Chức năng cốt lõi của Ban là tham mưu, giúp việc và phục vụ trực tiếp cho Ủy ban thường vụ Quốc hội trong việc thực hiện các nội dung liên quan đến công tác đại biểu Quốc hội.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Công tác đại biểu

Ban Công tác đại biểu được giao thực hiện các nhóm nhiệm vụ và quyền hạn toàn diện sau đây:

• Phục vụ Ủy ban thường vụ Quốc hội trong công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội; thực hiện thẩm tra tư cách đại biểu Quốc hội; chuẩn bị cho việc bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao của bộ máy Nhà nước.
• Tham mưu, trình Quốc hội xem xét các vấn đề về tư cách đại biểu, bãi nhiệm hoặc cho thôi làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội; tham mưu xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến đại biểu như bắt giam, khám xét, truy tố, cách chức, buộc thôi việc và giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến đại biểu Quốc hội.
• Nghiên cứu, xây dựng và tham mưu về quy trình, thủ tục trình Quốc hội thực hiện bỏ phiếu tín nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm đối với những người giữ các chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn.
• Hỗ trợ Ủy ban thường vụ Quốc hội trong việc hướng dẫn hoạt động của đại biểu Quốc hội; phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội để hướng dẫn về mặt tổ chức và hoạt động của Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội; giúp Chủ tịch Quốc hội duy trì mối liên hệ thường xuyên với các đại biểu Quốc hội.
• Nghiên cứu, đề xuất các chế độ, chính sách đãi ngộ và tổ chức thực hiện các chính sách này đối với đại biểu Quốc hội; thực hiện quản lý hồ sơ, tài liệu liên quan đến đại biểu Quốc hội theo đúng phân cấp quản lý cán bộ.
• Giúp Ủy ban thường vụ Quốc hội thực hiện chức năng giám sát, hướng dẫn hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp; phối hợp với các cơ quan hữu quan trong việc tổ chức bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
• Thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn khác do Ủy ban thường vụ Quốc hội giao phó tùy theo yêu cầu thực tế.

Cơ cấu tổ chức và cơ chế bổ nhiệm nhân sự

Cơ cấu tổ chức và nhân sự của Ban Công tác đại biểu được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp và hiệu quả hoạt động:

• Bộ máy lãnh đạo của Ban bao gồm Trưởng ban và các Phó Trưởng ban.
• Cơ quan giúp việc chuyên trách cho Ban là Vụ Công tác đại biểu. Tổ chức và nhiệm vụ cụ thể của Vụ này do Trưởng Ban công tác đại biểu phối hợp với Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội quy định.
• Về thẩm quyền nhân sự, Trưởng ban và các Phó Trưởng Ban công tác đại biểu do Ủy ban thường vụ Quốc hội trực tiếp bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc cách chức. Trưởng ban là người chịu trách nhiệm cao nhất trước Ủy ban thường vụ Quốc hội về toàn bộ hoạt động của Ban.

Trách nhiệm và quyền hạn của Trưởng ban và các Phó Trưởng ban

Nghị quyết phân định rõ ràng trách nhiệm của người đứng đầu và các thành viên ban lãnh đạo:

• Trưởng ban có trách nhiệm tổ chức, điều hành toàn bộ hoạt động của Ban; chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội; giữ mối liên hệ công tác với Thường trực Hội đồng dân tộc, Thường trực các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan khác; đại diện cho Ban trong các quan hệ đối ngoại với các cơ quan, tổ chức hữu quan.
• Các Phó Trưởng ban có trách nhiệm hỗ trợ Trưởng ban thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công cụ thể. Khi Trưởng ban vắng mặt, một Phó Trưởng ban sẽ được ủy quyền bằng văn bản để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng ban.

Các điều kiện bảo đảm hoạt động và hiệu lực thi hành

• Ban Công tác đại biểu được sử dụng con dấu riêng theo quy định của Nhà nước để phục vụ công tác chuyên môn và giao dịch hành chính.
• Kinh phí hoạt động của Ban được bố trí thành một khoản mục cụ thể trong tổng kinh phí hoạt động chung của Quốc hội. Văn phòng Quốc hội có trách nhiệm bảo đảm toàn bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện làm việc cần thiết cho hoạt động của Ban.
• Trưởng Ban công tác đại biểu và Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội chịu trách nhiệm thi hành Nghị quyết này.