Nghị quyết số 58/2014/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Thuận ban hành ngày 16 tháng 07 năm 2014 quy định về chính sách kiên cố hóa kênh nội đồng tại các xã xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2015 - 2020. Đây là một chính sách quan trọng nhằm hoàn thiện hạ tầng thủy lợi, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững và hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

- Thông tin chung về văn bản pháp quy

• Tên văn bản: Nghị quyết số 58/2014/NQ-HĐND về kiên cố hóa kênh nội đồng các xã xây dựng nông thôn mới tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2015 - 2020.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Thuận khóa IX, kỳ họp thứ 9.
• Ngày thông qua: 16/07/2014.
• Hiệu lực thi hành: Sau 10 ngày kể từ ngày thông qua (ngày 26/07/2014).

- Mục tiêu và yêu cầu thực hiện kiên cố hóa kênh nội đồng

• Mục tiêu cốt lõi: Tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Phấn đấu nâng tỷ lệ diện tích đất sản xuất nông nghiệp được tưới tiêu chủ động đạt 70% năng lực thiết kế vào năm 2015 và đạt 80% vào năm 2020. Đồng thời, nâng cao hệ số lợi dụng kênh mương, giảm thiểu chi phí quản lý, duy tu, bảo dưỡng, kết hợp phát triển giao thông nông thôn và cải thiện môi trường sinh thái, góp phần hoàn thành kế hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020.
• Yêu cầu triển khai: Tập trung nguồn lực đầu tư kiên cố hóa các tuyến kênh nội đồng hiện trạng đã xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng gây thất thoát nước tại 96 xã xây dựng nông thôn mới. Quá trình thực hiện phải gắn liền với việc củng cố, thành lập các tổ chức dùng nước theo mô hình thí điểm tại xã Bình An và xã Hải Ninh để tiếp nhận, quản lý, vận hành công trình hiệu quả, bền vững.

- Phạm vi, đối tượng áp dụng và quan điểm đầu tư

• Phạm vi điều chỉnh: Áp dụng đối với hệ thống thủy lợi nội đồng thuộc địa bàn 96 xã xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 của tỉnh Bình Thuận.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình trực tiếp tham gia hoặc thụ hưởng từ hoạt động kiên cố hóa kênh nội đồng.
• Quan điểm thực hiện: Áp dụng triệt để phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”. Cộng đồng dân cư địa phương đóng vai trò là chủ thể quyết định và tổ chức thực hiện thông qua bàn bạc dân chủ. Nhà nước đóng vai trò hỗ trợ ngân sách, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn thực hiện. Ưu tiên đầu tư các tuyến kênh xung yếu, sạt lở, mất nước nghiêm trọng; các tuyến kênh ổn định sẽ thực hiện duy tu, nạo vét định kỳ.

- Quy mô đầu tư qua các giai đoạn

• Năm 2015: Tập trung đầu tư tại 13 xã (gồm 9 xã điểm và 4 xã ngoài điểm đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới năm 2015). Quy mô thực hiện kiên cố hóa 43 tuyến kênh với tổng chiều dài 12,75 km, đảm bảo tưới ổn định cho 1.542 ha đất canh tác, tổng kinh phí đầu tư dự kiến là 17,84 tỷ đồng.
• Giai đoạn 2016 - 2020: Triển khai tại 40 xã còn lại với quy mô kiên cố hóa 104 tuyến kênh, tổng chiều dài 48,49 km, phục vụ tưới tiêu ổn định cho 3.830 ha, tổng kinh phí đầu tư ước tính 70,71 tỷ đồng.

- Cơ chế hỗ trợ đầu tư phân theo khu vực

Nghị quyết phân chia các địa phương thành 3 khu vực cụ thể để áp dụng tỷ lệ hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước và mức đóng góp của người dân:

• Khu vực 1 (Gồm 39 xã có thu nhập bình quân đầu người trên 10 triệu đồng/năm): Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 80% (trong đó ngân sách Trung ương và tỉnh hỗ trợ tối đa 50%; ngân sách cấp huyện và xã hỗ trợ tối đa 30%). Cộng đồng dân cư đóng góp tự nguyện tối thiểu 20%.
• Khu vực 2 (Gồm 9 xã ngoài khu vực 3 có thu nhập bình quân đầu người dưới 10 triệu đồng/năm): Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 90% (trong đó ngân sách Trung ương và tỉnh hỗ trợ tối đa 55%; ngân sách cấp huyện và xã hỗ trợ tối đa 35%). Cộng đồng dân cư đóng góp tự nguyện tối thiểu 10%.
• Khu vực 3 (Gồm 5 xã đặc biệt khó khăn được ưu tiên hỗ trợ): Ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% kinh phí đầu tư (trong đó ngân sách Trung ương và tỉnh hỗ trợ tối đa 60%; ngân sách cấp huyện và xã đối ứng tối thiểu 40%). Người dân tại khu vực này được miễn đóng góp kinh phí xây dựng.

- Giải pháp huy động nguồn vốn đầu tư

• Ngân sách Trung ương: Tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ có mục tiêu từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (chủ yếu từ nguồn Trái phiếu Chính phủ) và nguồn vốn hỗ trợ đất trồng lúa theo Nghị định số 42/2012/NĐ-CP của Chính phủ.
• Ngân sách cấp tỉnh: Cân đối một phần nguồn vốn xây dựng cơ bản tập trung hàng năm; đồng thời ưu tiên sử dụng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước theo Quyết định số 13/2009/QĐ-TTg để kiên cố hóa kênh mương.
• Ngân sách cấp huyện và xã: Sử dụng lồng ghép nguồn vốn Chương trình nông thôn mới, vốn hỗ trợ đất trồng lúa và nguồn thu từ khai thác quỹ đất tại địa phương.
• Huy động từ cộng đồng và xã hội: Vận động đóng góp gián tiếp từ các doanh nghiệp, nhà hảo tâm, con em xa quê hương. Đối với hộ hưởng lợi trực tiếp, thực hiện huy động linh hoạt bằng tiền mặt, ngày công lao động, vật liệu xây dựng hoặc hiến đất làm công trình.

- Chính sách miễn giảm và quản lý đầu tư

• Chính sách nhân văn: Miễn, giảm đóng góp cho các đối tượng thuộc diện gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người già neo đơn không có khả năng lao động hoặc đóng góp tài chính. Việc bình xét đối tượng miễn giảm phải được thực hiện công khai, dân chủ tại cuộc họp thôn và niêm yết công khai theo quy định của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.
• Cơ chế quản lý đặc thù: Áp dụng cơ chế đầu tư đặc thù theo Quyết định số 498/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đối với các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới nhằm đơn giản hóa thủ tục, đẩy nhanh tiến độ.
• Vấn đề mặt bằng: Vận động người dân trong vùng dự án tự nguyện hiến đất để làm kênh mương trên tinh thần cùng hưởng lợi, Nhà nước không thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng đối với phần đất này.

- Tổ chức thực hiện và giám sát

• Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức triển khai, cụ thể hóa các nội dung của Nghị quyết vào thực tế đời sống.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực thi Nghị quyết này nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.