Ngày 25 tháng 12 năm 2001, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 10 đã chính thức thông qua Nghị quyết số 52/2001/QH10 về Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2002. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm định hình lộ trình lập pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính và cải cách tư pháp của đất nước trong giai đoạn mới.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị quyết này quy định chi tiết về danh mục các dự án luật, pháp lệnh và nghị quyết được đưa vào Chương trình chính thức và Chương trình dự bị để nghiên cứu, soạn thảo, cho ý kiến hoặc thông qua trong năm 2002. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và trách nhiệm trong quy trình lập pháp.

Chương trình chính thức về các dự án Luật năm 2002

Chương trình chính thức xây dựng luật được phân bổ cụ thể theo từng kỳ họp của Quốc hội trong năm 2002 nhằm bảo đảm tính khả thi và tiến độ đề ra:

• Tại kỳ họp thứ 11 của Quốc hội khóa X (dự kiến cuối tháng 2 năm 2002):
  • Trình Quốc hội thông qua: Luật tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi); Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật lao động; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
  • Trình Quốc hội cho ý kiến: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ngân sách nhà nước.
• Tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XI (dự kiến cuối tháng 6 năm 2002):
  • Trình Quốc hội thông qua: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ngân sách nhà nước; Luật bảo hiểm xã hội; Sửa đổi, bổ sung một số điều của các quy chế bao gồm: Quy chế hoạt động của đại biểu Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội, Quy chế hoạt động của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Quy chế hoạt động của Hội đồng dân tộc, Quy chế hoạt động của các Ủy ban của Quốc hội và Nội quy kỳ họp Quốc hội.
  • Trình Quốc hội cho ý kiến: Luật phá sản doanh nghiệp (sửa đổi); Luật về hoạt động giám sát của Quốc hội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thương mại; Luật biên giới quốc gia; Luật thống kê.
• Tại kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XI (dự kiến tháng 11 năm 2002):
  • Trình Quốc hội thông qua: Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XI; Luật biên giới quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thương mại; Luật kế toán; Luật phá sản doanh nghiệp (sửa đổi).
  • Trình Quốc hội cho ý kiến: Bộ luật tố tụng dân sự; Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật về nguồn lợi thủy sản; Luật đất đai (sửa đổi); Luật doanh nghiệp nhà nước (sửa đổi).

Chương trình chính thức về các dự án Pháp lệnh năm 2002

Ủy ban thường vụ Quốc hội được giao trách nhiệm xem xét và thông qua 11 dự án pháp lệnh trong chương trình chính thức, bao gồm:

• Pháp lệnh về đấu thầu.
• Pháp lệnh giám định tư pháp.
• Pháp lệnh bưu chính viễn thông.
• Pháp lệnh vệ sinh, an toàn thực phẩm.
• Pháp lệnh trọng tài thương mại.
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về quyền và nghĩa vụ của tổ chức và cá nhân nước ngoài thuê đất tại Việt Nam.
• Pháp lệnh hành nghề y dược tư nhân (sửa đổi).
• Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự (sửa đổi).
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh tổ chức Tòa án quân sự.
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh tổ chức Viện kiểm sát quân sự.
• Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Chương trình chính thức về các Nghị quyết năm 2002

Ủy ban thường vụ Quốc hội có nhiệm vụ xây dựng và ban hành 03 nghị quyết quan trọng:

• Nghị quyết về việc thi hành Nghị quyết của Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 1992.
• Nghị quyết về bồi thường thiệt hại cho người bị oan, sai do người có thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng gây ra.
• Nghị quyết về giao dịch dân sự về nhà ở có yếu tố nước ngoài được xác lập trước ngày 1 tháng 7 năm 1991.

Chương trình dự bị năm 2002

Bên cạnh chương trình chính thức, Nghị quyết cũng đề ra danh mục dự bị để các cơ quan chủ động chuẩn bị trước, tạo nguồn gối đầu cho các năm tiếp theo:

• Các dự án Luật dự bị: Luật thi hành án; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật dân sự; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo; Luật thanh tra; Luật xây dựng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi); Luật cạnh tranh; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo vệ và phát triển rừng; Luật khen thưởng; Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; Luật thuế sử dụng đất.
• Các dự án Pháp lệnh dự bị: Pháp lệnh về tôn giáo; Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu biển; Pháp lệnh phòng, chống tệ nạn mại dâm; Pháp lệnh động viên công nghiệp; Pháp lệnh về giá; Pháp lệnh thương mại điện tử; Pháp lệnh giống cây trồng; Pháp lệnh giống vật nuôi; Pháp lệnh về công tác cảnh vệ; Pháp lệnh về đối xử tối huệ quốc, đối xử quốc gia và các biện pháp tự vệ khắc phục bất lợi trong thương mại quốc tế.

Biện pháp tổ chức thực hiện và Hiệu lực thi hành

Để bảo đảm tính khả thi và chất lượng của Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2002, Quốc hội đưa ra các chỉ đạo cụ thể:

• Giao Ủy ban thường vụ Quốc hội trực tiếp chỉ đạo triển khai thực hiện chương trình. Trong trường hợp thật sự cần thiết, Ủy ban thường vụ Quốc hội có quyền điều chỉnh, bổ sung chương trình và báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
• Yêu cầu các cơ quan soạn thảo và trình dự án phải xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện chi tiết, bảo đảm tiến độ trình văn bản, nâng cao chất lượng nội dung và chuẩn bị sẵn sàng các văn bản hướng dẫn thi hành để ban hành kịp thời cùng thời điểm luật, pháp lệnh có hiệu lực.
• Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội phải chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan soạn thảo ngay từ giai đoạn đầu nhằm nâng cao chất lượng thẩm tra; đồng thời tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Nghị quyết này đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 25 tháng 12 năm 2001 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua. Người ký ban hành là Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An.