Nghị quyết về vấn đề tôn giáo do Quốc hội ban hành là văn bản pháp lý quan trọng, thể hiện chính sách nhất quán của Nhà nước Việt Nam trong việc tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, đồng thời củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản quy định về các nguyên tắc cốt lõi nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; xác định ranh giới hoạt động hợp pháp của các tổ chức tôn giáo; và quy định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện chính sách tôn giáo. Đối tượng áp dụng bao gồm mọi công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam, các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

Nội dung cốt lõi của Nghị quyết

1. Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 1 - Điều 4)

• Khẳng định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là một trong những quyền cơ bản của công dân. Mọi người có quyền theo hoặc không theo một tôn giáo nào; các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật.
• Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền hoạt động tôn giáo hợp pháp, các cơ sở thờ tự, trang thiết bị và tài sản của các tổ chức tôn giáo được pháp luật thừa nhận.
• Nghiêm cấm mọi hành vi phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tôn giáo, tín ngưỡng; nghiêm cấm việc ép buộc công dân theo hoặc từ bỏ tôn giáo.
• Các hành vi lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để hoạt động mê tín dị đoan, trục lợi hoặc gây phương hại đến trật tự, an toàn xã hội đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

2. Trách nhiệm và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tôn giáo

• Các tổ chức tôn giáo và tín đồ có trách nhiệm hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; thực hiện phương châm sống "tốt đời, đẹp đạo", gắn bó đồng hành cùng dân tộc.
• Chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ trách nhiệm của công dân đối với đất nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước và phát triển kinh tế - xã hội.
• Mọi hoạt động tôn giáo phải được đăng ký và thực hiện theo đúng hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

3. Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo

• Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tôn giáo sinh hoạt, tổ chức các lễ hội truyền thống và đào tạo chức sắc theo đúng quy định của pháp luật.
• Kiên quyết ngăn chặn và xử lý các hành vi lợi dụng tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, hoặc có các hoạt động xâm phạm đến an ninh quốc gia và chủ quyền đất nước.
• Việc phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử chức sắc, chức việc và thuyên chuyển nơi hoạt động của nhà tu hành phải tuân thủ các quy định hành chính và thông báo đầy đủ cho cơ quan quản lý nhà nước.

4. Quan hệ quốc tế của các tổ chức tôn giáo

• Nhà nước tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân tôn giáo thực hiện các hoạt động giao lưu, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, luật pháp quốc gia và luật pháp quốc tế.
• Mọi hoạt động tiếp nhận tài trợ, tham gia các tổ chức tôn giáo quốc tế hoặc mời tổ chức, cá nhân nước ngoài vào hoạt động tôn giáo tại Việt Nam phải bảo đảm tính minh bạch và được sự đồng ý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức tôn giáo có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung của Nghị quyết này, bảo đảm sự ổn định và phát triển lành mạnh của đời sống tôn giáo trong cả nước.