Sắc lệnh số 223/SL do Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ban hành nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và tự do thờ cúng của nhân dân, đồng thời xác định rõ quyền lợi, nghĩa vụ của các tổ chức tôn giáo, nhà tu hành và tín đồ trong bối cảnh đất nước bấy giờ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Sắc lệnh áp dụng đối với mọi công dân Việt Nam, các nhà tu hành trong nước và người nước ngoài được phép hoạt động tại Việt Nam, các tổ chức tôn giáo, cùng các cơ quan chính quyền các cấp có trách nhiệm thi hành.

Quyền tự do tín ngưỡng và nghĩa vụ công dân của người theo tôn giáo

• Chính phủ bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và tự do thờ cúng của nhân dân. Mọi người dân đều có quyền tự do theo hoặc không theo một tôn giáo nào, nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm đến quyền tự do này.
• Các nhà tu hành được tự do giảng đạo tại các cơ sở tôn giáo hợp pháp như nhà thờ, chùa, thánh thất, trường giáo lý. Khi truyền bá tôn giáo, nhà tu hành có trách nhiệm giáo dục tín đồ về lòng yêu nước, nghĩa vụ công dân, ý thức tôn trọng chính quyền nhân dân và pháp luật.
• Nhà tu hành và tín đồ được hưởng đầy đủ quyền lợi và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của một người công dân.
• Nhà tu hành nước ngoài được Chính phủ Việt Nam cho phép hoạt động sẽ được giảng đạo như nhà tu hành trong nước và phải tuân thủ pháp luật Việt Nam dành cho ngoại kiều.

Hoạt động giáo dục, xuất bản và bảo hộ tài sản tôn giáo

• Các tôn giáo được phép xuất bản, phát hành kinh bổn, sách báo tôn giáo nhưng phải tuân thủ các quy định pháp luật về xuất bản của Chính phủ.
• Các tôn giáo có quyền mở trường đào tạo người chuyên hoạt động tôn giáo của mình.
• Các cơ sở thờ tự bao gồm nhà thờ, chùa, đền, miếu, thánh thất, đồ thờ tự và các trường giáo lý tôn giáo đều được pháp luật bảo hộ.
• Các tổ chức tôn giáo có tính chất kinh tế, văn hóa, xã hội được phép hoạt động sau khi được chính quyền phê duyệt chương trình, điều lệ. Những tổ chức này được xem như tổ chức tư nhân và được pháp luật bảo hộ.
• Các tôn giáo được phép mở trường tư thục. Các trường này phải giảng dạy theo chương trình giáo dục của Chính phủ; ngoài giờ học chính thức, trường có thể dạy thêm giáo lý cho những học sinh có nguyện vọng.

Chính sách ruộng đất và thuế đối với tôn giáo trong cải cách ruộng đất

• Khi thực hiện cải cách ruộng đất, nếu Chính phủ trưng thu hoặc trưng mua ruộng đất của các tôn giáo để chia cho nông dân, Nhà nước vẫn để lại một phần ruộng đất đủ cho việc thờ cúng và bảo đảm đời sống cho các nhà tu hành. Diện tích cụ thể do nông dân địa phương bình nghị và chính quyền cấp tỉnh phê duyệt.
• Những người làm công trong các nhà thờ, nhà chùa ở nông thôn cũng được chia ruộng đất công bằng như những nông dân lao động khác.
• Các chức sắc tôn giáo (giám mục, linh mục, nhà sư, mục sư...) có ruộng đất riêng phát canh thu tô như địa chủ sẽ không bị quy thành phần là địa chủ, nhưng vẫn phải chấp hành đúng chính sách ruộng đất của Chính phủ.
• Để hỗ trợ việc thờ cúng và giúp đỡ các nhà tu hành, phần ruộng đất mà nhà thờ, nhà chùa, thánh thất sử dụng sau cải cách ruộng đất sẽ được Chính phủ chiếu cố cho đóng thuế nông nghiệp theo mức nhẹ hơn.

Mối quan hệ giữa Nhà nước và các tổ chức tôn giáo

• Chính quyền cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của các tôn giáo. Riêng đối với Công giáo, mối quan hệ tôn giáo giữa Giáo hội Việt Nam và Tòa thánh La-mã được xác định là công việc nội bộ của Công giáo.
• Các tổ chức tôn giáo có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tương tự như mọi tổ chức quần chúng khác.
• Tự do tín ngưỡng và thờ cúng là quyền lợi hợp pháp của nhân dân, chính quyền luôn tôn trọng và tạo điều kiện giúp đỡ nhân dân thực hiện quyền lợi này.

Chế tài xử lý các hành vi lợi dụng tôn giáo

• Pháp luật sẽ nghiêm trị những đối tượng mượn danh nghĩa tôn giáo để thực hiện các hành vi phá hoại hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ; tuyên truyền chiến tranh; chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc; ngăn cản tín đồ thực hiện nghĩa vụ công dân; xâm phạm tự do tín ngưỡng, tự do tư tưởng của người khác hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành

• Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban cải cách ruộng đất trung ương và các Bộ có liên quan chịu trách nhiệm tổ chức thi hành sắc lệnh này.