Ngày 30 tháng 11 năm 1978, Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Pháp lệnh ân giảm án tử hình và xét duyệt án tử hình năm 1978. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt ra các quy định nghiêm ngặt về thủ tục, thời hạn xin ân giảm án tử hình cũng như phân định rõ thẩm quyền xét duyệt loại án đặc biệt này nhằm bảo đảm tính nhân đạo và sự chính xác trong hoạt động tư pháp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Pháp lệnh

Pháp lệnh áp dụng đối với các can phạm bị tuyên án tử hình bởi các tòa án nhân dân thường và tòa án quân sự. Đồng thời, văn bản này điều chỉnh trách nhiệm của các cơ quan xét xử, người chủ tọa phiên tòa và cơ quan tư pháp có thẩm quyền cao nhất trong việc xét duyệt án tử hình.

Quy định về thời hạn và thủ tục xin ân giảm án tử hình

• Thời hạn thực hiện quyền xin ân giảm: Can phạm bị tuyên phạt tử hình bởi tòa án nhân dân thường hoặc tòa án quân sự có quyền làm đơn xin ân giảm án tử hình trong thời hạn tối đa là bảy ngày. Thời hạn này được tính bắt đầu từ ngày bản án chính thức có hiệu lực pháp luật.
• Trách nhiệm phổ biến quyền lợi của Tòa án: Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị kết án, tại thời điểm tuyên án, chủ tọa phiên tòa bắt buộc phải tuyên bố công khai và giải thích rõ ràng cho can phạm biết về quyền xin ân giảm cũng như thời hạn bảy ngày nêu trên.

Thẩm quyền xét duyệt án tử hình

• Giao quyền cho Tòa án nhân dân tối cao: Pháp lệnh quy định chuyển giao và xác lập quyền duyệt án tử hình cho Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Đây là bước kiểm tra giám sát pháp lý tối cao đối với các bản án tử hình đã có hiệu lực pháp luật trước khi đưa ra quyết định thi hành án hoặc ân giảm.

Hiệu lực thi hành

Pháp lệnh ân giảm án tử hình và xét duyệt án tử hình năm 1978 đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thông qua và có hiệu lực kể từ ngày 30 tháng 11 năm 1978.