Quyết định 04/2018/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tài nguyên nước tỉnh Hà Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2035 nhằm mục tiêu quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ bền vững nguồn tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh. Dưới đây là tóm tắt chi tiết toàn bộ nội dung quy hoạch và các quy định tổ chức thực hiện kèm theo quyết định này.

- Quan điểm và mục tiêu quy hoạch tài nguyên nước

• Quan điểm quy hoạch: Quy hoạch tài nguyên nước phải phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và quy hoạch vùng của tỉnh Hà Nam; gắn kết chặt chẽ với quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch ngành để khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Đảm bảo tính thống nhất, toàn diện giữa nước mặt và nước dưới đất, giữa khai thác với bảo vệ nguồn nước hướng tới phát triển bền vững. Ưu tiên khai thác nguồn nước mặt cho phát triển kinh tế - xã hội và hạn chế khai thác nước dưới đất tại những khu vực có điều kiện sử dụng nước mặt.
• Mục tiêu quy hoạch: Xác định và đánh giá toàn diện tiềm năng tài nguyên nước (nước mặt và nước dưới đất) để quản lý, phân bổ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, hài hòa giữa các đối tượng sử dụng nước; đồng thời chủ động phòng, chống, giảm thiểu ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước, bảo đảm chất lượng nước cho các mục đích sử dụng.

- Tiềm năng và nhu cầu khai thác, sử dụng tài nguyên nước

• Tiềm năng nguồn nước: Tổng tiềm năng nguồn nước trên địa bàn tỉnh Hà Nam khoảng 11,19 tỷ m3/năm. Trong đó, nguồn nước mặt chiếm ưu thế với 11,08 tỷ m3/năm (bao gồm nguồn nước mặt nội sinh là 0,73 tỷ m3/năm và nguồn nước mặt từ các sông liên tỉnh là 10,35 tỷ m3/năm); nguồn nước dưới đất đạt khoảng 0,11 tỷ m3/năm. Lượng nước có thể đưa vào khai thác, sử dụng là 11,19 tỷ m3/năm và lượng nước có thể phân bổ là 11,08 tỷ m3/năm.
• Nhu cầu khai thác, sử dụng nước qua các giai đoạn:
  • Đến năm 2020: Nhu cầu là 594,72 triệu m3/năm.
  • Đến năm 2025: Nhu cầu là 568,23 triệu m3/năm.
  • Đến năm 2030: Nhu cầu là 592,27 triệu m3/năm.
  • Đến năm 2035: Nhu cầu là 577,69 triệu m3/năm.

- Nội dung và phương án phân bổ nguồn nước

• Nguyên tắc phân bổ: Gắn liền với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch ngành; xác định rõ lượng nước có thể phân bổ trước khi tiến hành phân chia; ưu tiên bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt và các mục đích ổn định xã hội, phát triển chiến lược; phương án phân bổ phải linh hoạt, phù hợp với sự biến động nguồn nước theo mùa và theo năm.
• Xác định chức năng nguồn nước: Xác định chức năng nguồn nước của 6 sông chính trên địa bàn tỉnh (sông Hồng, sông Đáy, sông Nhuệ, sông Châu, sông Sắt, sông Nông Giang) và 15 hồ chứa để phục vụ cấp nước và bảo vệ môi trường hệ sinh thái phụ thuộc vào nguồn nước.
• Thứ tự ưu tiên phân bổ: (1) Cấp nước cho sinh hoạt; (2) Cấp nước cho công nghiệp; (3) Cấp nước cho du lịch, dịch vụ; (4) Cấp nước cho nông nghiệp; (5) Cấp nước cho thủy sản.
• Phân bổ nguồn nước trong điều kiện bình thường (đáp ứng 100% nhu cầu):
  • Nước sinh hoạt: Được ưu tiên hàng đầu về cả số lượng và chất lượng. Dự kiến phân bổ năm 2020 là 30,67 triệu m3, năm 2025 là 33,48 triệu m3 và năm 2035 là 56,54 triệu m3.
  • Ngành công nghiệp: Nhu cầu tăng nhanh trong giai đoạn 2025 - 2030. Dự kiến phân bổ năm 2020 là 19,98 triệu m3, năm 2025 là 20,4 triệu m3 và năm 2035 là 43,43 triệu m3.
  • Ngành du lịch, dịch vụ: Nhu cầu tăng mạnh giai đoạn 2025 - 2030. Dự kiến phân bổ năm 2020 là 17,94 triệu m3, năm 2025 là 19,98 triệu m3 và năm 2035 là 38,03 triệu m3.
  • Ngành nông nghiệp: Chiếm tỷ trọng lớn nhất nhưng có xu hướng giảm dần. Dự kiến phân bổ năm 2020 là 463,6 triệu m3, năm 2025 là 435,31 triệu m3 và năm 2035 là 381,33 triệu m3.
  • Ngành thủy sản: Nhu cầu ổn định, giảm rất ít. Dự kiến phân bổ năm 2020 là 62,55 triệu m3, năm 2025 là 59,08 triệu m3 và năm 2035 là 58,35 triệu m3.
• Phân bổ trong trường hợp hạn hán, thiếu nước: Khi lượng nước đến tương ứng với tần suất 85%, việc phân bổ cho các đối tượng sẽ được thực hiện nghiêm ngặt theo thứ tự ưu tiên và lượng nước thiếu hụt thực tế.

- Các nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu

• Bảo vệ nguồn nước và kiểm soát chất lượng nước thải: Phân vùng mục tiêu chất lượng nước cho 6 sông chính; quy định nước thải sinh hoạt, công nghiệp, y tế phải đạt tiêu chuẩn trước khi xả trực tiếp vào nguồn nước. Lập hành lang bảo vệ nguồn nước cho các sông (Đáy, Nhuệ, Châu Giang, Sắt, Duy Tiên) và các hồ lớn (Chùa Bầu, Vân Sơn, Nam Trần Hưng Đạo, Bắc Trần Hưng Đạo, Vực Kiếu, Viện Lao, hồ điều hòa Lam Hạ 1 và 2, hồ điều hòa Quang Trung, hồ Minh Khôi). Khoanh định vùng bảo hộ vệ sinh, vùng cấm, vùng hạn chế và khu vực phải đăng ký khai thác nước dưới đất.
• Xây dựng mạng giám sát tài nguyên nước: Thiết lập hệ thống giám sát gồm 12 vị trí giám sát nước mặt (04 vị trí quốc gia và 08 vị trí đề xuất) và 16 vị trí giám sát mực nước, lưu lượng nước dưới đất.
• Hoàn thiện thể chế và cơ sở dữ liệu: Ban hành các quy định quản lý tài nguyên nước phù hợp với địa phương; nâng cấp hệ thống thông tin dữ liệu tài nguyên nước tích hợp với cơ sở dữ liệu môi trường, đất đai của tỉnh và Trung ương; công khai thông tin các cơ sở gây ô nhiễm để phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.
• Áp dụng công nghệ tiết kiệm nước: Khuyến khích công nghệ sản xuất tiết kiệm nước, phát sinh ít nước thải; ứng dụng công nghệ xử lý nước thải đạt chuẩn; chống thất thoát, lãng phí nước tại các công trình thủy lợi và cấp nước tập trung.
• Huy động nguồn lực đầu tư: Ưu tiên các dự án lập hành lang bảo vệ nguồn nước, khoanh định vùng cấm/hạn chế khai thác nước dưới đất, xây dựng mạng quan trắc, cơ sở dữ liệu và đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải của các sông chính. Nguồn vốn được huy động từ ngân sách nhà nước, hợp tác công - tư (PPP), lồng ghép các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu và nguồn vốn tư nhân.

- Nhu cầu vốn đầu tư và phân kỳ thực hiện

• Tổng vốn đầu tư: 32.000 triệu đồng.
• Phân kỳ đầu tư:
  • Giai đoạn 2018 - 2020: 23.000 triệu đồng.
  • Giai đoạn 2021 - 2030: 9.000 triệu đồng.
• Nguồn vốn đầu tư: Nguồn vốn ngân sách nhà nước (vốn ODA, ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, trái phiếu Chính phủ) và nguồn vốn tư nhân.

- Tổ chức thực hiện

• Sở Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì tham mưu UBND tỉnh thực hiện phân bổ nguồn nước, điều phối hoạt động khai thác; công bố quy hoạch, giám sát thực hiện; hướng dẫn các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch phù hợp; thanh tra, kiểm tra, định kỳ đánh giá kết quả thực hiện; tham mưu cấp phép khai thác nước và xả nước thải theo quy hoạch.
• Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Rà soát, điều chỉnh quy hoạch thủy lợi, quy hoạch cấp nước sạch nông thôn phù hợp với quy hoạch tài nguyên nước; vận hành tối ưu các công trình thủy lợi; hướng dẫn các biện pháp bảo vệ nguồn nước trong sản xuất nông nghiệp (sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xử lý chất thải).
• Sở Xây dựng: Rà soát, điều chỉnh quy hoạch cấp, thoát nước; tham mưu thực hiện hiệu quả việc cấp nước sinh hoạt, tiêu thoát nước thải và thu gom rác thải đô thị.
• Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh: Tăng cường giám sát hoạt động xử lý nước thải tập trung tại các khu công nghiệp, đảm bảo chỉ xả thải khi đã xử lý đạt tiêu chuẩn cho phép.
• Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính: Phối hợp tham mưu huy động nguồn lực, lồng ghép và bố trí nguồn vốn kịp thời để thực hiện quy hoạch.
• Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố: Thực hiện các biện pháp bảo vệ tài nguyên nước tại địa phương; phối hợp chặt chẽ với Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai quy hoạch hiệu quả.
• Tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước và xả nước thải: Xây dựng kế hoạch khai thác nước hàng năm; xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định trước khi xả vào nguồn nước.

- Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 02 năm 2018. Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc các Sở, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh, Chủ tịch UBND các huyện, thành phố và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.