Quyết định 1291/1998/QĐ-BTM được ban hành ngày 28 tháng 10 năm 1998 bởi Bộ trưởng Bộ Thương mại, ban hành kèm theo Quy chế quản lý và sử dụng Quỹ thưởng xuất khẩu. Quyết định này thiết lập các tiêu chuẩn, hình thức và quy trình khen thưởng nhằm khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quy chế áp dụng đối với các cơ quan chức năng thuộc Bộ Thương mại, các Bộ, Ngành liên quan và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu có thành tích xuất sắc đạt các tiêu chuẩn theo quy định.

Tiêu chuẩn xét khen thưởng đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp xuất khẩu đạt một trong các tiêu chuẩn dưới đây đều được xét khen thưởng. Trường hợp doanh nghiệp đạt nhiều tiêu chuẩn cùng lúc thì được xét thưởng riêng cho từng tiêu chuẩn, nhưng tổng mức khen thưởng tối đa không vượt quá 300 triệu đồng:

• Xuất khẩu mặt hàng hoặc chủng loại mặt hàng sản xuất tại Việt Nam lần đầu tiên tiêu thụ có hiệu quả (thu hồi được vốn, có lãi) tại thị trường nước ngoài hoặc thị trường xuất khẩu mới, đạt kim ngạch từ 100.000 USD/năm trở lên.
• Mở rộng thị trường xuất khẩu sẵn có hoặc mở thêm thị trường mới có hiệu quả, đạt kim ngạch xuất khẩu cả năm tăng trên 20% so với năm trước đối với các mặt hàng thuộc danh mục khuyến khích xuất khẩu hàng năm của Bộ Thương mại.
• Có mặt hàng xuất khẩu chất lượng cao đạt huy chương tại các triển lãm, hội chợ quốc tế tổ chức ở nước ngoài hoặc được các tổ chức quốc tế về chất lượng hàng hóa cấp chứng chỉ, xác nhận bằng văn bản.
• Xuất khẩu mặt hàng gia công, chế biến bằng nguyên vật liệu trong nước chiếm từ 60% trị giá trở lên hoặc mặt hàng sản xuất thu hút nhiều lao động trong nước (như thủ công mỹ nghệ, nông lâm thủy hải sản chế biến, may mặc không tính hàng xuất theo hạn ngạch) đạt kim ngạch từ 10 triệu USD/năm trở lên (riêng hàng thủ công mỹ nghệ đạt từ 5 triệu USD/năm trở lên).
• Xuất khẩu các mặt hàng ngoài hạn ngạch hoặc ngoài chỉ tiêu được phân giao đạt kim ngạch từ 50 triệu USD/năm trở lên.

Hình thức và mức khen thưởng cụ thể

Bên cạnh việc được cấp Bằng khen của Bộ Thương mại (hoặc đề nghị Thủ tướng Chính phủ khen thưởng đối với trường hợp đặc biệt xuất sắc), doanh nghiệp đạt chuẩn còn được thưởng tiền từ Quỹ thưởng xuất khẩu:

• Đối với tiêu chuẩn xuất khẩu mặt hàng/thị trường mới: Thưởng 1% kim ngạch xuất khẩu tính bằng tiền Việt Nam theo tỷ giá ngoại tệ tại thời điểm xét thưởng, tối đa không quá 150 triệu đồng cho một trường hợp.
• Đối với tiêu chuẩn mở rộng thị trường, sử dụng nguyên liệu/lao động trong nước, xuất khẩu ngoài hạn ngạch: Tiến hành xét xếp hạng theo từng tiêu chuẩn để chọn ra 10 doanh nghiệp đứng đầu nhận mức thưởng từ 50 triệu đến 100 triệu đồng/doanh nghiệp. Các doanh nghiệp còn lại đạt chuẩn được thưởng khuyến khích với mức thấp hơn do Hội đồng xét thưởng đề xuất và Bộ trưởng quyết định.
• Đối với tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm: Thưởng 20 triệu đồng cho mỗi trường hợp nhận được huy chương hoặc văn bằng xác nhận chất lượng quốc tế.

Quy định về quản lý và sử dụng tiền thưởng

• Doanh nghiệp được thưởng phải chuyển toàn bộ số tiền thưởng vào quỹ khen thưởng của đơn vị.
• Doanh nghiệp có quyền sử dụng số tiền này để phát triển kinh doanh hoặc phân chia cho các tập thể, cá nhân trong và ngoài đơn vị (kể cả các cơ quan đại diện và thương vụ Việt Nam ở nước ngoài) có công sức đóng góp vào thành tích chung.
• Trường hợp tập thể hoặc cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc, doanh nghiệp có thể đề nghị Bộ Thương mại xem xét thưởng bổ sung.

Thủ tục và quy trình xét khen thưởng

• Hồ sơ đề nghị: Doanh nghiệp gửi về Bộ Thương mại hồ sơ gồm: Báo cáo thành tích xuất khẩu theo từng tiêu chuẩn (có xác nhận của cơ quan quản lý trực tiếp) và các văn bản, số liệu thống kê kèm theo theo mẫu hướng dẫn của Bộ Thương mại.
• Hội đồng xét thưởng: Được thành lập để giúp Bộ trưởng xem xét quyết định, bao gồm Thứ trưởng Bộ Thương mại làm Chủ tịch Hội đồng; một cán bộ cấp Vụ thuộc Vụ Xuất nhập khẩu làm Ủy viên thường trực; các Ủy viên là đại diện cấp Vụ của Bộ Tài chính, Vụ Kế hoạch - Thống kê và Vụ Tài chính - Kế toán thuộc Bộ Thương mại.
• Quy trình thẩm định: Hội đồng xét thưởng có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu số liệu báo cáo của doanh nghiệp với số liệu thống kê của cơ quan Hải quan trước khi kiến nghị Bộ trưởng quyết định khen thưởng.
• Thời gian thực hiện: Việc xét thưởng định kỳ được tiến hành vào quý II hàng năm. Riêng việc xét thưởng thành tích về chất lượng hàng xuất khẩu được thực hiện ngay sau khi nhận được hồ sơ đề nghị của doanh nghiệp. Các quyết định khen thưởng của Bộ trưởng Bộ Thương mại được công bố công khai trên Báo Thương mại.

Cơ chế quản lý Quỹ thưởng xuất khẩu

• Nguồn cấp phát quỹ: Hàng năm, vào tháng 01, Ngân sách Nhà nước cấp 50% dự toán chi cho Quỹ thưởng xuất khẩu; trong quý II sẽ cấp số còn lại cho đủ 5% tính trên số thực thu của năm trước từ các nguồn quy định. Số dư quỹ chưa sử dụng hết của năm trước được giữ lại để tiếp tục sử dụng cho năm sau.
• Phương thức chi trả: Kho bạc Nhà nước nơi mở tài khoản Quỹ thưởng xuất khẩu thực hiện trích chuyển tiền vào tài khoản của doanh nghiệp theo lệnh chuyển tiền của chủ tài khoản kèm theo Quyết định khen thưởng của Bộ trưởng Bộ Thương mại.

Hiệu lực thi hành

Quy chế này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ban hành và áp dụng cho việc khen thưởng thành tích trong hoạt động xuất khẩu từ năm 1998. Việc sửa đổi, bổ sung Quy chế do Bộ trưởng Bộ Thương mại quyết định sau khi trao đổi ý kiến thống nhất với Bộ Tài chính.