Quyết định 144/2007/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định chi tiết về việc thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước. Đây là một chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo vệ quyền lợi của người lao động cũng như doanh nghiệp trước các rủi ro phát sinh.

Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Quỹ hỗ trợ xuất khẩu lao động trước đây. Quỹ hoạt động theo các nguyên tắc pháp lý chặt chẽ sau:

• Mục tiêu hoạt động: Phát triển, mở rộng thị trường lao động ngoài nước; nâng cao chất lượng nguồn lao động; hỗ trợ giải quyết các rủi ro khách quan cho người lao động và doanh nghiệp dịch vụ.
• Cơ quan quản lý: Do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trực tiếp quản lý.
• Cơ chế tài chính: Hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, được miễn nộp thuế, thực hiện hạch toán độc lập, có tư cách pháp nhân và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước. Số dư quỹ cuối năm được chuyển sang năm sau để tiếp tục sử dụng.

Nguồn vốn của Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước được hình thành từ các nguồn cụ thể sau:

• Số dư tài chính từ Quỹ hỗ trợ xuất khẩu lao động cũ chuyển sang.
• Đóng góp của doanh nghiệp dịch vụ: Các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng phải trích đóng góp 1% trên tổng số thu tiền dịch vụ hàng năm.
• Đóng góp của người lao động: Người lao động đi làm việc ở nước ngoài đóng góp với mức cố định là 100.000 đồng/người/hợp đồng.
• Hỗ trợ từ ngân sách nhà nước: Được cấp trong các trường hợp đặc biệt theo quyết định cụ thể của Thủ tướng Chính phủ.

Quỹ được sử dụng cho các mục đích cụ thể với các định mức hỗ trợ được quy định rõ ràng:

• Hỗ trợ phát triển thị trường: Hỗ trợ tối đa 30% chi phí cho các hoạt động thăm dò, khảo sát, tìm kiếm thị trường lao động mới và củng cố thị trường truyền thống. Hỗ trợ tối đa 50% chi phí quảng bá nguồn lao động Việt Nam ra nước ngoài.
• Hỗ trợ đào tạo, nâng cao chất lượng lao động:
  • Cung cấp miễn phí giáo trình, tài liệu bồi dưỡng ngoại ngữ và kiến thức cần thiết cho người lao động.
  • Hỗ trợ 50% học phí bồi dưỡng tay nghề, ngoại ngữ cho người lao động thuộc diện chính sách (con thương binh, liệt sĩ, người có công, hộ nghèo, người lao động là người dân tộc thiểu số).
  • Hỗ trợ 20% học phí bồi dưỡng nâng cao cho lao động tham gia các đề án thí điểm tại các thị trường có yêu cầu cao về trình độ trong giai đoạn đầu thực hiện đề án.
• Hỗ trợ giải quyết rủi ro cho người lao động:
  • Hỗ trợ thân nhân của người lao động bị chết trong thời gian làm việc ở nước ngoài với mức 10.000.000 đồng/trường hợp.
  • Hỗ trợ tối đa 5.000.000 đồng/trường hợp đối với người lao động bị tai nạn lao động, tai nạn rủi ro, ốm đau, bệnh tật dẫn đến mất sức khỏe phải về nước trước hạn.
  • Hỗ trợ tối đa 5.000.000 đồng/trường hợp cho các rủi ro khách quan khác do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quyết định theo đề nghị của Hội đồng quản lý quỹ.
• Hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết rủi ro: Hỗ trợ 01 vé máy bay một lượt từ Việt Nam đến nước sở tại để doanh nghiệp cử cán bộ sang giải quyết thủ tục khi có lao động bị chết trong thời gian làm việc ở nước ngoài.
• Chi thông tin tuyên truyền: Chi cho công tác phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xuất khẩu lao động trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao nhận thức xã hội và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Mức chi thực hiện theo hợp đồng kinh tế đảm bảo tiết kiệm, hợp lý.
• Chi quản lý hành chính: Chi cho hoạt động của Hội đồng quản lý và Ban Điều hành quỹ theo dự toán hàng năm được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phê duyệt.

Quỹ được vận hành thông qua hai cơ quan chuyên trách dưới sự quản lý của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội:

• Hội đồng quản lý quỹ: Gồm 05 thành viên hoạt động kiêm nhiệm do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội bổ nhiệm, miễn nhiệm. Chủ tịch Hội đồng là Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Các thành viên khác đại diện cho Cục Quản lý lao động nước ngoài, Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), Vụ Tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) và Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam. Hội đồng có nhiệm vụ trình phương án hỗ trợ rủi ro đặc biệt, thông qua kế hoạch hoạt động, báo cáo quyết toán và giám sát Ban Điều hành.
• Ban Điều hành quỹ: Gồm Trưởng ban (là thành viên Hội đồng quản lý quỹ do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội bổ nhiệm), một Phó Trưởng ban, Kế toán trưởng và bộ phận giúp việc. Ban Điều hành có nhiệm vụ trực tiếp quản lý thu, chi, hỗ trợ đúng đối tượng và lập dự toán, quyết toán hàng năm trình Bộ phê duyệt.

Quyết định phân định rõ trách nhiệm của hai cơ quan quản lý nhà nước chủ chốt:

• Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết về cách thức đóng góp, quy trình thủ tục chi hỗ trợ, quản lý và quyết toán quỹ. Quyết định thành lập và ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng quản lý và Ban Điều hành. Đồng thời, thống nhất với Bộ Tài chính để trình Thủ tướng Chính phủ cấp hỗ trợ ngân sách trong trường hợp đặc biệt.
• Bộ Tài chính: Phối hợp xây dựng các văn bản hướng dẫn thu, chi, quyết toán và thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng quỹ theo đúng quy định pháp luật.

Quyết định 144/2007/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Quyết định này thay thế hoàn toàn Quyết định số 163/2004/QĐ-TTg ngày 08 tháng 9 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ về Quỹ hỗ trợ xuất khẩu lao động trước đây. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.