Quyết định 178-CT được ban hành năm 1987 bởi Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (do ông Võ Văn Kiệt ký) quy định về chế độ giảm thuế và phụ thu đối với hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch. Quyết định này được ban hành nhằm khuyến khích việc đưa tư liệu sản xuất và nguyên liệu vào phục vụ phát triển kinh tế trong nước, đồng thời điều tiết hợp lý hoạt động nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng phi mậu dịch.

Phạm vi áp dụng của Quyết định bao gồm các hoạt động nhập khẩu hàng hóa theo hình thức phi mậu dịch vào Việt Nam. Đối tượng áp dụng là các cá nhân có hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch, cùng các tổ chức đoàn thể, cơ quan Nhà nước thực hiện các hoạt động nhận tiền từ nước ngoài để mua hàng hóa phi mậu dịch chuyển về trong nước hoặc bán ra thị trường.

Chính sách giảm thuế đối với tư liệu sản xuất và nguyên liệu nhập khẩu

Nhằm hỗ trợ và thúc đẩy các ngành sản xuất nội địa phát triển, Nhà nước áp dụng chính sách ưu đãi giảm thuế nhập khẩu phi mậu dịch đối với các nhóm hàng hóa là tư liệu sản xuất và nguyên vật liệu cụ thể như sau:

• Giảm từ 40% đến 70% so với mức thuế suất quy định tại biểu thuế hàng hóa ban hành kèm theo Pháp lệnh ngày 26-2-1983 đối với hàng nhập khẩu phi mậu dịch là tư liệu sản xuất (bao gồm cả linh kiện và phụ tùng kèm theo) phục vụ trong các ngành: công nghiệp, nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng, y tế và nghiên cứu khoa học.
• Giảm từ 10% đến 40% so với mức thuế suất quy định đối với hàng nhập khẩu phi mậu dịch là nguyên liệu, vật liệu trực tiếp dùng cho hoạt động sản xuất ở trong nước.
• Bộ Tài chính được giao trách nhiệm ban hành quy định chi tiết về danh mục hàng hóa cụ thể và tỷ lệ giảm thuế tương ứng cho từng mặt hàng thuộc các nhóm nêu trên.

Quy định về khoản phụ thu đối với hàng tiêu dùng phi mậu dịch

Để điều tiết hợp lý lượng hàng tiêu dùng nhập khẩu qua đường phi mậu dịch, Quyết định thiết lập một khoản phụ thu bổ sung bên cạnh thuế nhập khẩu thông thường với các nguyên tắc rõ ràng:

• Nguyên tắc xác định mức phụ thu: Tổng số tiền thuế hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch cộng với khoản phụ thu phải đảm bảo nguyên tắc thu nhập thực tế từ một đồng ngoại tệ nhập bằng hàng hóa không được cao hơn một đồng ngoại tệ gửi bằng tiền mặt tính theo tỷ giá kiều hối. Trong quá trình áp dụng, Nhà nước có sự chiếu cố, ưu đãi hợp lý đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu.
• Bộ Tài chính có thẩm quyền quy định chi tiết danh mục các mặt hàng tiêu dùng phải chịu phụ thu và mức phụ thu cụ thể trên thuế đối với từng loại hàng hóa.

Cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo biến động thị trường

Để đảm bảo tính thực tiễn và kịp thời trước những thay đổi của nền kinh tế, cơ chế điều chỉnh danh mục và mức thuế được quy định như sau:

• Hàng quý, Bộ Tài chính có trách nhiệm theo dõi sát sao sự biến động của thị trường trong và ngoài nước.
• Trên cơ sở biến động thực tế đó, Bộ Tài chính thực hiện điều chỉnh, quy định lại danh mục hàng hóa cụ thể, tỷ lệ giảm thuế đối với tư liệu sản xuất, nguyên liệu và mức phụ thu đối với hàng tiêu dùng cho phù hợp với từng thời kỳ.

Quản lý thuế đối với các tổ chức đoàn thể và cơ quan Nhà nước

Quyết định siết chặt quản lý thuế đối với các hành vi lợi dụng danh nghĩa tổ chức để kinh doanh hàng phi mậu dịch trái quy định:

• Các tổ chức đoàn thể hoặc cơ quan Nhà nước nhận tiền của người nước ngoài để mua các loại hàng hóa phi mậu dịch nêu trên mang về giao lại cho thân nhân của họ ở trong nước, hoặc thực hiện bán ra thị trường nhằm mục đích kiếm lời, đều không được hưởng các chế độ ưu đãi miễn giảm.
• Các tổ chức, cơ quan này bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ theo quy định pháp luật như đối với hàng hóa của tư nhân.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn thực hiện

Quyết định 178-CT có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Tất cả các quy định trước đây trái với nội dung của Quyết định này đều chính thức bị bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Tài chính và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và tổ chức thi hành Quyết định này trên phạm vi cả nước.