TÓM TẮT QUYẾT ĐỊNH SỐ 18/2013/QĐ-UBND PHÂN CẤP QUẢN LÝ DI SẢN VĂN HÓA TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP

I. THÔNG TIN CHUNG VỀ VĂN BẢN

• Tên văn bản: Quy định phân cấp quản lý di sản văn hóa vật thể, phi vật thể trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp (ban hành kèm theo Quyết định số 18/2013/QĐ-UBND).
• Cơ quan ban hành: Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp.
• Ngày ban hành: 01 tháng 7 năm 2013.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký.
• Đối tượng áp dụng: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thủ trưởng các sở, ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố và các tổ chức, cá nhân liên quan.

II. NỘI DUNG CHÍNH SÁCH VÀ QUY ĐỊNH CỐT LÕI

1. Phân cấp trách nhiệm bảo vệ di tích (Điều 5)

Trách nhiệm bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh được phân định rõ ràng theo các cấp quản lý:

• Tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng di tích: Có trách nhiệm bảo vệ toàn vẹn di tích. Khi phát hiện di tích bị lấn chiếm, hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại, phải lập tức thực hiện biện pháp ngăn chặn tạm thời và thông báo ngay cho cơ quan chủ quản cấp trên, Ủy ban nhân dân (UBND) địa phương hoặc cơ quan quản lý văn hóa gần nhất.
• UBND địa phương và cơ quan quản lý văn hóa cơ sở: Khi nhận được thông tin báo cáo về việc di tích bị xâm hại, phải kịp thời áp dụng các biện pháp bảo vệ khẩn cấp và báo cáo lên cơ quan cấp trên trực tiếp.
• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan cấp dưới và đơn vị quản lý di tích thực hiện ngay các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ; đồng thời báo cáo UBND Tỉnh. Đối với các di tích cấp quốc gia đặc biệt, Sở tham mưu cho UBND Tỉnh báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, giải quyết.

2. Phân cấp nguồn vốn hoạt động bảo vệ, đầu tư và tôn tạo di tích (Điều 6)

Nguồn kinh phí dành cho việc bảo vệ, đầu tư xây dựng, sửa chữa, bảo quản, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích được đa dạng hóa và phân cấp như sau:

• Các nguồn vốn hợp pháp: Bao gồm ngân sách nhà nước (Trung ương, tỉnh, huyện); nguồn thu từ hoạt động khai thác, sử dụng di tích; và nguồn vốn xã hội hóa từ các tổ chức, cá nhân.
• Ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh: Tập trung ưu tiên đầu tư cho các di tích tiêu biểu thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của cấp tỉnh (di tích cấp quốc gia đặc biệt, di tích cấp quốc gia trọng điểm).
• Ngân sách cấp huyện: Đầu tư cho các hoạt động bảo vệ, tu bổ, tôn tạo các di tích đã được xếp hạng trên địa bàn (trừ các di tích do cấp tỉnh quản lý trực tiếp) và các di tích chưa xếp hạng được giao cho cấp xã quản lý.
• Hỗ trợ từ Chương trình mục tiêu quốc gia: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch căn cứ vào tính chất cấp thiết và mức độ quý hiếm của di tích để đề xuất mức hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ kinh phí từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa cho cấp huyện thực hiện tu bổ di tích cấp quốc gia được phân cấp.

3. Yêu cầu kỹ thuật và thẩm quyền thỏa thuận dự án tu bổ di tích (Điều 7 & Điều 8)

Việc bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc khoa học và pháp lý:

• Yêu cầu cơ bản: Phải giữ gìn tối đa các yếu tố gốc cấu thành di tích. Mọi hoạt động tu bổ phải lập dự án trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt (trừ sửa chữa nhỏ không ảnh hưởng đến yếu tố gốc) và phải có văn bản thỏa thuận chuyên môn của cơ quan quản lý văn hóa. Quy hoạch và dự án sau khi phê duyệt phải được công bố công khai tại địa phương nơi có di tích.
• Thẩm quyền thỏa thuận của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch:
  • Trực tiếp thỏa thuận chuyên môn bằng văn bản đối với các dự án sửa chữa, tu bổ, tôn tạo di tích xếp hạng cấp tỉnh và các di tích chưa xếp hạng trên địa bàn.
  • Tham mưu cho UBND Tỉnh trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thỏa thuận chuyên môn đối với các dự án thuộc di tích cấp quốc gia và di tích cấp quốc gia đặc biệt.

4. Các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý (Điều 9 & Điều 10)

• Các hành vi nghiêm cấm tuyệt đối: Chiếm đoạt, làm sai lệch di tích; hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại di tích; xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc phạm vi di tích; mua bán, trao đổi, vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích; lợi dụng việc bảo vệ di tích để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
• Thanh tra và xử lý vi phạm: Thanh tra chuyên ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất. Các hành vi vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt nghiêm khắc về hình thức, mức phạt và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại Nghị định số 75/2010/NĐ-CP của Chính phủ.

III. DANH MỤC PHÂN CẤP QUẢN LÝ DI TÍCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Dưới đây là danh mục phân cấp quản lý cụ thể đối với các di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng trên địa bàn tỉnh:

1. Di tích lịch sử - văn hóa do cấp Tỉnh quản lý trực tiếp:

• Di tích Khảo cổ và Kiến trúc nghệ thuật Gò Tháp: Xếp hạng Cấp quốc gia đặc biệt (Xã Tân Kiều, huyện Tháp Mười) – Do UBND Tỉnh trực tiếp quản lý.
• Căn cứ kháng chiến Tỉnh ủy Kiến Phong (Xẻo Quít): Xếp hạng Cấp quốc gia (Xã Mỹ Long, Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh) – Do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý.
• Khu di tích mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc: Xếp hạng Cấp quốc gia (Phường 4, TP Cao Lãnh) – Do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý.
• Chiến thắng Giồng Thị Đam - Gò Quản Cung: Xếp hạng Cấp quốc gia (Xã An Phước, huyện Tân Hồng) – Do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý.
• Cụm di tích Dinh Quận, Dinh Cò Tây, Nhà thầy thuốc Lư, Phòng tra tấn và phòng biệt giam: Xếp hạng Cấp Tỉnh (Phường 4, TP Cao Lãnh) – Do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý.
• Địa điểm Cơ quan Giao bưu Thông tin vô tuyến điện Nam bộ: Xếp hạng Cấp quốc gia (Xã Phú Cường, huyện Tam Nông) – Do Trung tâm Viễn thông quản lý.

2. Di tích do cấp Huyện quản lý trực tiếp (phân theo địa bàn hành chính):

• Thị xã Sa Đéc:
  • Chùa Kiến An Cung (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Nhà ông Huỳnh Cẩm Thuận (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Đình Vĩnh Phước; Chùa Thiên Hậu; Rẫy Cụ Hồ; Nơi diễn ra trận tiêu diệt Thiếu tướng ChanSon và Thủ Hiến Thái Lập Thành; Tòa Hành Chánh Tỉnh Sa Đéc; Trụ sở Ủy ban khởi nghĩa; Bia Chi đội Trần Phú; Nhà ông Nguyễn Thành Giung; Di tích Đình Tân Qui Tây; Di tích nhà cổ Trần Phú Cương (đều xếp hạng Cấp Tỉnh).
• Huyện Châu Thành:
  • Di tích Đình Phú Hựu (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Đình Tân Phú Trung (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Phòng Tuyến Cái Tàu Hạ; Căn cứ Tỉnh ủy Vĩnh Long (Cấp Tỉnh).
• Huyện Lai Vung:
  • Chùa Bửu Hưng (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Cần Thơ; Đình Tân Dương và Bức Phù điêu Tân Dương (Cấp Tỉnh).
• Huyện Lấp Vò:
  • Đình Định Yên (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Tượng đài tưởng niệm vụ thảm sát ở Long Hưng B; Đình Tòng Sơn và Đền thờ Phật Thầy Tây An; Mộ Ông Nguyễn Văn Ở; Đình Tân An Trung; Di tích Vụ thảm sát nhân dân ở Rạch Cái Dứa; Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng; Vụ Thảm sát nhân dân ở Mương Chùa (Cấp Tỉnh).
• Huyện Tháp Mười:
  • Vụ Thảm sát ở Ấp Lợi An; Chống lấn chiếm Kinh Ba Mỹ Điền; Di tích Đền thờ Đốc Binh Kiều; Địa điểm Đồng khởi chiến thắng giải phóng xã Thanh Mỹ; Di tích Miếu Bà Chúa xứ (Cấp Tỉnh).
• Huyện Cao Lãnh:
  • Chống lấn chiếm Vàm Xáng Mỹ Thọ; Chùa Bửu Lâm; Căn cứ kháng chiến của Huyện ủy Cao Lãnh; Đình Mỹ Long (Cấp Tỉnh).
• Thành phố Cao Lãnh:
  • Văn Thánh Miếu; Bia Tiền Hiền Nguyễn Tú; Đền thờ Ông, Bà Đỗ Công Tường; Đền thờ Tam vị Đại thần và tượng đài cụ Thống Linh; Bia thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Đồng Tháp; Khu căn cứ kháng chiến của Thị xã ủy Cao Lãnh; Mộ Ông Phan Văn Cử; Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Đồng Tháp; Đền thờ Nguyễn Quang Diêu; Đình Mỹ Ngãi (Cấp Tỉnh).
• Huyện Thanh Bình:
  • Đền thờ Trần Văn Năng (Cấp quốc gia - Di tích lịch sử).
  • Vụ Thảm sát Bình Thành (Cấp quốc gia - Di tích lịch sử).
  • Khu căn cứ Bắc Dầu Quán Tre; Di tích Đình Tân Long; Di tích Đình An Phong (Cấp Tỉnh).
• Huyện Hồng Ngự:
  • Đình Long Khánh (Cấp quốc gia - Kiến trúc nghệ thuật).
  • Đình Long Thuận (Cấp Tỉnh).
• Thị xã Hồng Ngự:
  • Đình Thường Lạc (Cấp Tỉnh).
• Huyện Tân Hồng:
  • Chùa Phước Thiện; Di tích Căn cứ kháng chiến Cả Trấp; Miếu Tiền hiền Huỳnh Công Huy; Gò Chùa Tân Long (Cấp Tỉnh).

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN (Điều 11)

• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Chịu trách nhiệm chủ trì, tổ chức triển khai, theo dõi và đôn đốc việc thực hiện Quy định này trên toàn địa bàn tỉnh.
• Các sở, ngành cấp tỉnh và UBND cấp huyện, xã: Có trách nhiệm chỉ đạo, quản lý trực tiếp các di tích được phân cấp thuộc phạm vi thẩm quyền và địa bàn quản lý của mình.
• Cơ chế giải quyết vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị phải kịp thời phản ánh về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tổng hợp, tham mưu trình UBND Tỉnh xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế.