Giới thiệu chung về Quyết định 20/2023/QĐ-TTg

Quyết định 20/2023/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về việc thí điểm phân cấp và trình tự, thủ tục phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng, điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị, và điều chỉnh cục bộ quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, giúp tăng cường tính chủ động, giảm bớt thủ tục hành chính và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố.

Phân cấp thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 1)

Quyết định thực hiện thí điểm phân cấp toàn diện cho Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong việc phê duyệt điều chỉnh cục bộ các loại quy hoạch sau đây:

• Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng.
• Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị.
• Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật.

Phạm vi áp dụng là các đồ án quy hoạch nằm trong địa giới hành chính do Thành phố Hồ Chí Minh quản lý và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước đó. Khi thực hiện thẩm quyền này, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc:

• Đảm bảo tuân thủ các quy định về căn cứ, nguyên tắc, điều kiện và nội dung điều chỉnh cục bộ quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị.
• Tuân thủ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội.
• Các nội dung điều chỉnh tuyệt đối không được làm thay đổi tính chất, chức năng, quy mô, ranh giới, định hướng phát triển chung của khu chức năng hoặc của đô thị.
• Tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng và các quy chuẩn chuyên ngành khác có liên quan.

Trình tự, thủ tục phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 2)

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo tổ chức thực hiện việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch theo quy trình gồm 6 bước chặt chẽ sau:

1. Lập báo cáo chi tiết về nội dung và kế hoạch điều chỉnh cục bộ quy hoạch.
2. Tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư có liên quan về nội dung điều chỉnh.
3. Tổ chức thẩm định hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch.
4. Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản từ Bộ Xây dựng.
5. Cập nhật và công bố công khai nội dung điều chỉnh cục bộ quy hoạch theo quy định pháp luật.
6. Báo cáo kết quả thực hiện bằng cách gửi Quyết định phê duyệt đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng và Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Quy định về lập hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 3)

Hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị. Thành phần hồ sơ bắt buộc bao gồm: báo cáo về nội dung và kế hoạch điều chỉnh, các bản vẽ kỹ thuật, các văn bản pháp lý liên quan và dự thảo Quyết định phê duyệt.

Trong đó, báo cáo về nội dung và kế hoạch điều chỉnh cục bộ quy hoạch phải làm rõ các nội dung sau:

• Lý do và sự cần thiết: Chỉ ra các nguyên nhân dẫn đến việc điều chỉnh và chứng minh việc điều chỉnh thuộc một trong các trường hợp được pháp luật cho phép (khoản 10 Điều 28 Luật số 35/2018/QH14 đối với khu chức năng; Điều 47 Luật Quy hoạch đô thị đối với quy hoạch đô thị và hạ tầng kỹ thuật; điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 98/2023/QH15).
• Xác định các chỉ tiêu quy hoạch: Xác định rõ phạm vi, mức độ điều chỉnh và các chỉ tiêu về sử dụng đất, tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan, mạng lưới hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội trên cơ sở đánh giá hiện trạng thực tế.
• Đánh giá tác động: Chứng minh việc điều chỉnh không làm thay đổi tính chất, định hướng chung của đô thị/khu chức năng; không gây quá tải lên hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của khu vực; đảm bảo tính liên tục và đồng bộ của quy hoạch chung.
• Hiệu quả kinh tế - xã hội: Phân tích rõ lợi ích kinh tế - xã hội mang lại; đề xuất các giải pháp khắc phục phát sinh (nếu có) và xây dựng lộ trình, tiến độ triển khai cụ thể sau khi được phê duyệt.

Công tác lấy ý kiến về nội dung điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 4)

Việc lấy ý kiến là bắt buộc nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích:

• Đối tượng lấy ý kiến: Cộng đồng dân cư trong khu vực dự kiến điều chỉnh và các khu vực xung quanh chịu ảnh hưởng trực tiếp; các cơ quan, tổ chức liên quan (nếu cần thiết).
• Xử lý ý kiến đóng góp: Tất cả ý kiến phải được tổng hợp, giải trình và tiếp thu bằng văn bản. Văn bản này là thành phần bắt buộc trong hồ sơ trình thẩm định và phê duyệt.
• Hình thức lấy ý kiến: Đối với cơ quan, tổ chức thì thực hiện gửi hồ sơ trực tiếp/trực tuyến hoặc tổ chức hội thảo; đối với cộng đồng dân cư thì thực hiện thông qua phát phiếu điều tra, phỏng vấn đại diện hộ gia đình.
• Thời gian lấy ý kiến: Tuân thủ quy định tại khoản 4 Điều 17 Luật Xây dựng 2014 (đối với khu chức năng) và khoản 4 Điều 21 Luật Quy hoạch đô thị 2009 (đối với quy hoạch đô thị và hạ tầng kỹ thuật).

Thẩm định điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 5)

Sở Quy hoạch - Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh được giao là cơ quan chủ trì thẩm định toàn bộ các hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch trên địa bàn thành phố.

• Nội dung thẩm định: Kiểm tra sự đáp ứng về căn cứ, điều kiện điều chỉnh; tính pháp lý, tính khả thi và sự phù hợp với các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
• Trách nhiệm: Sở Quy hoạch - Kiến trúc tổng hợp kết quả thẩm định bằng văn bản trình Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về kết quả thẩm định của mình.
• Thời gian thẩm định: Không quá 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
• Hồ sơ trình thẩm định: Gồm báo cáo của cơ quan lập quy hoạch, văn bản giải trình ý kiến cộng đồng, các bản vẽ so sánh chỉ tiêu trước và sau điều chỉnh, cùng dự thảo Quyết định phê duyệt của Ủy ban nhân dân Thành phố.

Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 6)

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chỉ ban hành Quyết định phê duyệt sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Xây dựng.

• Vai trò của Bộ Xây dựng: Cho ý kiến về căn cứ, điều kiện, nội dung điều chỉnh và sự phù hợp quy chuẩn. Thời gian cho ý kiến của Bộ Xây dựng tối đa là 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Nếu quá thời hạn này mà Bộ Xây dựng không có ý kiến bằng văn bản, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được quyền quyết định phê duyệt theo thẩm quyền thí điểm.
• Xử lý khác biệt ý kiến: Trong trường hợp có ý kiến khác nhau giữa Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân Thành phố phải thực hiện theo ý kiến của Bộ Xây dựng.
• Thời gian phê duyệt: Không quá 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (không tính thời gian lấy ý kiến Bộ Xây dựng).
• Quản lý sau phê duyệt: Sở Quy hoạch - Kiến trúc đóng dấu xác nhận vào bản vẽ và hồ sơ liên quan để làm căn cứ quản lý. Đồng thời, gửi 01 bộ hồ sơ đầy đủ về Bộ Xây dựng để lưu trữ và theo dõi.

Cập nhật và công bố nội dung điều chỉnh cục bộ quy hoạch (Điều 7)

Sau khi được phê duyệt, các nội dung điều chỉnh phải được quản lý và công khai minh bạch:

• Cập nhật hồ sơ: Phải cập nhật ngay các nội dung điều chỉnh vào bản vẽ và quy định quản lý của đồ án quy hoạch chung đã ban hành trước đó để đảm bảo tính thống nhất liên tục.
• Thời hạn công bố: Chậm nhất là 15 ngày kể từ ngày phê duyệt, nội dung điều chỉnh phải được đăng tải lên Cổng thông tin quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị Việt Nam (tại địa chỉ http://quyhoach.xaydung.gov.vn) và công bố rộng rãi theo quy định của Luật Xây dựng và Luật Quy hoạch đô thị (trừ các nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước).

Điều khoản thi hành và quy định chuyển tiếp (Điều 8)

Điều khoản cuối cùng của Quyết định quy định rõ về hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp và trách nhiệm tổ chức thực hiện:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành và sẽ hết hiệu lực đồng thời khi Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội hết hiệu lực thi hành.
• Quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ đang thực hiện: Các hồ sơ đang trong quá trình thẩm định hoặc trình phê duyệt trước ngày Quyết định này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị 2009, Luật Xây dựng 2014 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
• Quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ chưa trình: Các hồ sơ chưa trình thẩm định hoặc chưa trình phê duyệt tính đến ngày Quyết định này có hiệu lực thì bắt buộc phải thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Quyết định này.
• Quy định sau khi Quyết định hết hiệu lực: Các hồ sơ đang được thẩm định, trình phê duyệt theo Quyết định này tại thời điểm Quyết định hết hiệu lực thì vẫn tiếp tục được thực hiện thẩm định, phê duyệt theo các quy định của Quyết định này.
• Trách nhiệm theo dõi và báo cáo: Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh theo dõi, kiểm tra, tổng kết và đánh giá kết quả thực hiện thí điểm phân cấp này để báo cáo Chính phủ trình Quốc hội theo quy định.