Quyết định số 23/2009/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành quy định chi tiết về việc thu phí sử dụng hè, lề đường, bến, bãi, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thống nhất quản lý trật tự đô thị, khai thác hiệu quả nguồn lực công cộng và điều tiết nguồn thu ngân sách nhà nước từ việc sử dụng tạm thời các không gian công cộng trên địa bàn Thủ đô.

- Đối tượng nộp phí sử dụng hè, lề đường, bến, bãi, mặt nước

Theo quy định, đối tượng phải nộp phí bao gồm toàn bộ các tổ chức và cá nhân khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép sử dụng tạm thời hè, lề đường, bến, bãi, mặt nước vào các mục đích sau:

• Làm điểm tạm dừng, đỗ xe hoặc trông giữ các phương tiện giao thông bao gồm xe đạp, xe máy, ô tô.
• Sử dụng không gian công cộng để bán hàng ăn uống, kinh doanh hoạt động chợ đêm.
• Sử dụng làm địa điểm trung chuyển vật liệu xây dựng.
• Khai thác bến, bãi để làm bến đò.
• Cắm biển quảng cáo trên hè phố hoặc trên các giải phân cách đường bộ.

- Biểu mức thu phí chi tiết theo từng khu vực và mục đích sử dụng

Mức thu phí được phân chia chi tiết theo từng địa bàn hành chính và mục đích sử dụng cụ thể như sau:

• Sử dụng hè, lề đường, bến, bãi để trông giữ xe, bán hàng ăn uống, kinh doanh chợ đêm:
  • Các tuyến phố chính thuộc 4 quận nội thành cũ (Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa), các tuyến phố văn hóa ẩm thực và chợ đêm: Mức thu là 45.000 đồng/m2/tháng.
  • Các tuyến phố chính thuộc các quận Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai và Hà Đông: Mức thu là 40.000 đồng/m2/tháng.
  • Các tuyến phố còn lại thuộc các quận nêu trên và các tuyến phố thuộc thị xã Sơn Tây: Mức thu là 25.000 đồng/m2/tháng.
  • Các huyện ngoại thành: Mức thu là 20.000 đồng/m2/tháng.
• Sử dụng hè, lề đường (đất công) để tạm dừng, đỗ xe ô tô: Áp dụng tại những nơi được phép đỗ xe theo quy hoạch sử dụng đất và giao thông đường bộ đô thị với mức thu là 10.000 đồng/m2/tháng.
• Sử dụng hè, lề đường để trung chuyển vật liệu xây dựng: Mức thu áp dụng là 50.000 đồng/m2/tháng.
• Trường hợp xác định được doanh thu: Đối với Công ty khai thác điểm đỗ xe và một số tổ chức được UBND Thành phố cho phép sử dụng tạm thời hè, lề đường, bến bãi để tạm dừng, đỗ và trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô thì nộp mức phí bằng 2% trên doanh thu phục vụ hoạt động này.
• Sử dụng bến, bãi làm bến đò: Mức thu khống chế tối đa là 100.000.000 đồng/1 năm/1 đầu bến. UBND Thành phố giao UBND các quận, huyện và cấp tương đương nơi có bến đò thực hiện khảo sát, xây dựng mức thu cụ thể trình UBND Thành phố quyết định cho từng bến trên cơ sở mức trần tối đa nêu trên.
• Sử dụng mặt nước hồ do Nhà nước quản lý để kinh doanh:
  • Khu vực các Quận và quận Hà Đông: Mức thu là 40.000 đồng/m2/tháng.
  • Khu vực các Huyện và thị xã Sơn Tây: Mức thu là 25.000 đồng/m2/tháng.
• Cắm biển quảng cáo trên hè, giải phân cách: Mức thu cố định là 50.000 đồng/biển/tháng.

- Phân cấp đơn vị thu phí và trách nhiệm thực hiện

Việc tổ chức thu phí được phân cấp rõ ràng cho các cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả:

• Sở Giao thông vận tải: Thực hiện thu phí đối với các trường hợp sử dụng tạm thời hè, lề đường để tạm dừng, đỗ ô tô, trông giữ xe đạp, xe máy; cắm biển quảng cáo trên hè, giải phân cách và kinh doanh chợ đêm theo phân cấp quản lý.
• Ủy ban nhân dân các Quận, Huyện và cấp tương đương, các Phường, Thị trấn: Thực hiện thu phí sử dụng hè phố để trông giữ xe đạp, xe máy; kinh doanh bán hàng ăn uống; trung chuyển vật liệu xây dựng và phí sử dụng mặt nước thuộc quyền quản lý theo phân cấp.
• Ủy ban nhân dân các Xã: Tổ chức thu phí sử dụng đối với các bến đò thuộc quyền quản lý trực tiếp theo phân cấp.
• Trách nhiệm của đơn vị thu phí: Có nghĩa vụ niêm yết hoặc thông báo công khai tại địa điểm thu phí về tên phí, mức thu phí, phương thức thu và cơ quan quy định thu. Khi thu tiền phí phải cấp chứng từ thu phí hợp pháp cho đối tượng nộp phí theo quy định.

- Quy định về quản lý và sử dụng tiền phí thu được

Nguồn tiền phí thu được từ việc sử dụng tài sản công được quản lý chặt chẽ và phân chia theo tỷ lệ cụ thể:

• Sở Giao thông vận tải và UBND các cấp (Quận, Huyện, Phường, Xã): Thực hiện nộp 90% tổng số tiền phí thu được vào Ngân sách Thành phố. Phần 10% còn lại được để lại cho đơn vị trực tiếp thu phí để phục vụ cho công tác tổ chức thu phí. Việc quản lý, sử dụng và quyết toán số tiền này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn tại Thông tư số 63/2002/TT-BTC ngày 24/07/2002 và Thông tư số 45/2006/TT-BTC ngày 25/05/2006 của Bộ Tài chính.
• Các điểm đỗ xe công cộng của Công ty Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội và các tổ chức được phép: Thực hiện nộp trực tiếp 100% số phí sử dụng hè, lề đường, bến, bãi (với mức thu phí bằng 2% doanh thu phục vụ tạm dừng, đỗ xe, trông giữ xe) vào ngân sách thành phố.

- Chứng từ thu phí và chế tài xử lý vi phạm

• Chứng từ thu phí: Các tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ thu phí bắt buộc phải sử dụng biên lai thu phí hoặc vé in sẵn mệnh giá do cơ quan Thuế phát hành theo đúng quy định của pháp luật.
• Xử lý vi phạm: Mọi hành vi vi phạm các quy định về thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định tại Nghị định số 106/2003/NĐ-CP ngày 23/09/2003 của Chính phủ và Thông tư số 06/2004/TT-BTC ngày 04/02/2004 của Bộ Tài chính.

- Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Quyết định này đánh dấu sự thống nhất trong quản lý phí đô thị sau khi mở rộng địa giới hành chính thủ đô Hà Nội:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký ban hành.
• Các văn bản bị thay thế: Quyết định này thay thế hoàn toàn các văn bản trước đây bao gồm:
  • Quyết định số 37/2004/QĐ-UB ngày 15/03/2004 và Quyết định số 148/2007/QĐ-UB ngày 28/12/2007 của UBND Thành phố Hà Nội (cũ) về việc thu phí sử dụng hè, lề đường, bến, bãi, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
  • Quyết định số 2262/2006/QĐ-UBND ngày 19/12/2006 và Quyết định số 2403/2007/QĐ-UBND ngày 11/12/2007 của UBND tỉnh Hà Tây (cũ) về việc quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng các loại phí và lệ phí trên địa bàn tỉnh Hà Tây.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng UBND Thành phố; Giám đốc các Sở: Tài chính, Giao thông vận tải; Công ty khai thác điểm đỗ xe Hà Nội; Kho bạc Nhà nước Hà Nội; Cục Thuế thành phố Hà Nội; Chủ tịch UBND các quận, huyện và cấp tương đương; cùng các tổ chức và cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này. Văn bản được ký thay Chủ tịch bởi Phó Chủ tịch Hoàng Mạnh Hiển.