1. Quan điểm quy hoạch

1.1. Quy hoạch phát triển chăn nuôi tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2012-2020, phù hợp với Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và Chiến lược phát triển chăn nuôi cả nước đến năm 2020, phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tuyên Quang đến năm 2020, Quy hoạch xây dựng nông thôn mới và các Quy hoạch khác của tỉnh đã được phê duyệt.

1.2. Khai thác có hiệu quả và thúc đẩy phát triển chăn nuôi toàn diện, sản xuất theo hướng đa dạng hoá sản phẩm; tập trung ưu tiên đầu tư phát triển các loại vật nuôi có giá trị kinh tế, có sức cạnh tranh cao và có thị trường tiêu thụ sản phẩm; xác định giải pháp phù hợp để phát triển chăn nuôi của tỉnh.

1.3. Khuyến khích các thành phần kinh tế, các nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh đầu tư phát triển chăn nuôi các vùng trọng điểm; đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo hình thức gia trại, trang trại gắn với chế biến, dịch vụ và tiêu thụ sản phẩm theo quy hoạch, nhằm tăng giá trị ngành chăn nuôi, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho hộ nông dân.

1.4. Phát triển chăn nuôi phải gắn với phát triển xã hội, xóa đói, giảm nghèo, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững, đảm bảo quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đặc biệt ở các khu vực vùng cao, xa, vùng đồng bào dân tộc.

2. Mục tiêu chung: Khai thác lợi thế về đất đai, lao động và giống vật nuôi phù hợp với các vùng sinh thái để đẩy nhanh tốc độ phát triển chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hoá, có sản phẩm và chất lượng đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hạ giá thành sản phẩm. Phát triển các lĩnh vực sản xuất của ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, công nghệ tiên tiến, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao thu nhập của người chăn nuôi.

3. Mục tiêu cụ thể

3.1. Giai đoạn 2014 - 2015:

- Giá trị sản xuất ngành chăn nuôi tăng trưởng bình quân 8,8%/năm; đến năm 2015, giá trị sản xuất ước đạt 3.820 tỷ đồng (theo giá thực tế năm 2012), chiếm trên 40,5% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp.

- Các chỉ tiêu tổng đàn đến năm 2015: Trâu 110,63 nghìn con; bò 21,22 nghìn con; lợn 565,29 nghìn con; dê 18,45 nghìn con; gia cầm 4,97 triệu con; đàn động vật khác 191,14 nghìn con; Ong 13,543 nghìn đàn.

- Sản lượng đến năm 2015: Thịt hơi các loại đạt khoảng 76,87 nghìn tấn; sản lượng sữa 12,14 nghìn tấn; trứng: 77,65 triệu quả.

- Nâng tỷ trọng sản xuất chăn nuôi hàng hóa theo hướng tập trung và gia trại, trang trại quy mô vừa và lớn chiếm trên 25% tổng đàn.

3.2. Giai đoạn 2016 - 2020:

- Giá trị sản xuất ngành chăn nuôi tăng trưởng bình quân 6,1 %/năm; đến năm 2020, giá trị sản xuất ước đạt khoảng 5.650 tỷ đồng (theo giá thực tế năm 2012), chiếm trên 41,4% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp.

- Các chỉ tiêu tổng đàn đến năm 2020: Trâu 122,70 nghìn con; bò 27,35 nghìn con; dê 22,70 nghìn con; lợn 767,98 nghìn con; gia cầm 6,95 triệu con; đàn động vật khác 241 nghìn con; Ong 16,34 nghìn đàn

- Sản lượng đến năm 2020: Thịt hơi các loại đạt khoảng 114,38 nghìn tấn; sản lượng sữa 13,73 nghìn tấn; trứng: 105,91 triệu quả.

- Đưa tỷ trọng sản phẩm chăn nuôi hàng hóa tập trung và trang trại, gia trại đạt 40 - 50% tổng đàn vào năm 2020, mức tăng trưởng số lượng trang trại, gia trại chăn nuôi hàng năm đạt khoảng 4%/năm.

4. Quy hoạch phát triển đàn vật nuôi

4.1. Đàn trâu:

- Sản phẩm chính của chăn nuôi trâu là sản xuất trâu thịt và trâu giống hàng hóa, cung cấp giống tốt trong tỉnh và bán ra ngoài tỉnh.

- Duy trì tốc độ phát triển đàn trâu toàn tỉnh bình quân giai đoạn 2012 - 2020 là 1,98%/năm. Ổn định sản lượng thịt 5,45 nghìn tấn vào năm 2015 và 6,30 nghìn tấn vào 2020; Với cơ cấu đàn: Trâu cái sinh sản và hậu bị chiếm 48-55% tổng đàn, đàn trâu thịt chiếm 15-18% tổng đàn.

- Hình thành vùng chăn nuôi trâu hàng hóa tập trung tại huyện: Lâm Bình, Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên.

4.2. Đàn bò:

- Sản phẩm chính là chăn nuôi bò thịt và chăn nuôi bò sữa, để cung cấp thịt bò, sữa bò trong tỉnh và bán ra ngoài tỉnh.

- Duy trì tốc độ tăng đàn bình quân giai đoạn 2012 - 2020 là 5,06%/năm, bò sinh sản và hậu bị tăng 1,65%/năm (bò sữa tăng 2,66%/năm). Sản lượng thịt bò đạt 0,94 nghìn tấn vào năm 2015 và 1,14 nghìn tấn vào năm 2020; sản lượng sữa tươi đạt 12,04 nghìn tấn vào năm 2015 và 13,10 nghìn tấn vào năm 2020. Quy mô đàn bò cái sinh sản và hậu bị 40 - 45%; tỷ lệ bò Zebu trong tổng đàn đạt 55 - 60%.

- Hình thành vùng chăn nuôi bò hàng hóa tập trung tại huyện: Yên Sơn và Sơn Dương;

4.3. Đàn lợn:

- Sản phẩm chính của chăn nuôi lợn là sản xuất lợn thịt hướng nạc, lợn đặc sản và cung cấp giống lợn trong tỉnh và bán ra ngoài tỉnh.

- Duy trì tốc độ phát triển bình quân giai đoạn 2012-2020 là 6,15-7%/năm. Sản lượng thịt hơi 85,92 nghìn tấn.

- Tập trung phát triển các đối tượng phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội theo từng vùng, cụ thể:

+ Phát triển chăn nuôi lợn hướng nạc theo hình thức chăn nuôi bán công nghiệp, tại các huyện Yên Sơn, Sơn Dương và một số xã của huyện Hàm Yên.

+ Phát triển chăn nuôi lợn đặc sản (lợn đen địa phương, lợn rừng lai...) theo quy mô vừa, quy mô gia trại tại các huyện Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa và một số xã của huyện Hàm Yên...

4.4. Đàn gia cầm: Duy trì tốc độ phát triển đàn gia cầm bình quân giai đoạn 2012-2020 là 6,65%/năm. Sản lượng thịt gia cầm đạt 14,05 nghìn tấn vào năm 2015 và 21,03 nghìn tấn vào năm 2020; sản lượng trứng đạt 76,65 triệu quả vào năm 2015 và đạt 105,91 triệu quả vào năm 2020.

4.5. Đàn dê: Đến năm 2015 đạt 18,45 nghìn con vào năm 2015 và 22,70 nghìn con vào năm 2020. Tập trung phát triển ở các huyện Na Hang, Chiêm Hóa, Lâm Bình, Hàm Yên và một số xã có điều kiện của huyện Yên Sơn, Sơn Dương.

4.6. Chăn nuôi Ong: Đến năm 2015 đạt 13,543 nghìn đàn, sản lượng mật 166 tấn và đến năm 2020 đạt 16,34 nghìn đàn, sản lượng mật 294 tấn.

(Chi tiết có Phụ lục số 1,2 kèm theo)

5. Quy hoạch vùng chăn nuôi hàng hóa tập trung

- Đối với đàn trâu: Quy mô 31.500 con; tổng số là 162 vùng, tập trung tại các huyện: Na Hang, Chiêm Hóa, Lâm Bình, Hàm Yên.

- Đối với đàn bò thịt: Quy mô 8.710 con; tổng số là 64 vùng, tập trung tại các huyện: Yên Sơn, Sơn Dương.

- Đối với đàn bò sữa: Quy mô 3.400 con, tập trung tại các huyện: Yên Sơn, Sơn Dương.

- Đối với đàn lợn hướng nạc, siêu nạc: Quy mô 231.780 con; tổng số là 224 vùng, tập trung tại các huyện: Yên Sơn, Sơn Dương và một số xã thuộc huyện Hàm Yên.

- Đối với đàn lợn đen địa phương: Quy mô 164.100 con; tổng số là 173 vùng, tập trung tại các huyện: Na Hang, Chiêm Hóa, Lâm Bình, Hàm Yên.

- Đối với đàn gia cầm: Tổng số 626 vùng, trong đó:

+ Chăn nuôi gà: Quy mô 1.021 nghìn con; tổng số 577 vùng, trong đó chăn nuôi tập trung gà theo hướng công nghiệp tại các huyện: Yên Sơn, Sơn Dương và huyện Hàm Yên; gà thả vườn tại các huyện: Na Hang, Chiêm Hóa, Lâm Bình.

+ Chăn nuôi vịt: Quy mô khoảng 85.000 con; tổng số 49 vùng, tập trung tại các huyện Hàm Yên, Sơn Dương, Yên Sơn.

(Chi tiết có Phụ lục số 3 kèm theo)

6. Quy hoạch hệ thống cơ sở giết mổ

6.1. Giai đoạn 2014 - 2015:

- Tại thành phố Tuyên Quang: Nâng cấp cơ sở giết mổ Tân Hà, để có đủ điều kiện giết mổ gia súc, gia cầm đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh thú y với công suất 200 con/ca.

- Mỗi trung tâm huyện xây dựng mới 01 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, công suất 50 con/ca.

6.2. Giai đoạn 2016-2020:

- Củng cố các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung đã xây dựng và hoạt động.

- Triển khai xây dựng mỗi xã hoặc trung tâm cụm xã 01 điểm giết mổ gia súc, gia cầm đạt tiêu chuẩn vệ sinh thú y theo quy hoạch với quy mô phù hợp (đáp ứng nhu cầu giết mổ trên địa bàn, phương thức bán công nghiệp), tiến tới xóa bỏ tình trạng giết mổ nhỏ lẻ tại các hộ gia đình.

7. Quy hoạch vùng sản xuất giống gia súc, gia cầm

7.1. Giống trâu: Chọn lọc, cải tạo nâng cao chất lượng đàn trâu (trâu Ngố), tại các huyện Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa, Hàm Yên nhằm tạo ra nguồn giống trâu tốt cung cấp cho nhu cầu chăn nuôi.

7.2. Giống bò: Cải tạo nâng cao chất lượng đàn bò bằng thụ tinh nhân tạo với quy mô dự án 10.000 con, tại 02 huyện Sơn Dương và Yên Sơn.

7.3. Giống lợn:

- Đầu tư nâng cấp trại giống cấp ông bà của Công ty Cổ phần giống vật tư Nông lâm nghiệp Tuyên Quang và 02 cơ sở lợn giống cấp bố mẹ tại Yên Sơn và Sơn Dương.

- Tổ chức sản xuất giống lợn đặc sản địa phương và sản xuất giống lợn hướng nạc, siêu nạc. Tỷ lệ đàn lợn hướng nạc, siêu nạc đạt 30% tổng đàn năm 2015.

7.4. Giống gia cầm:

- Phát triển mạnh các giống gà Ri, gà Mía, gà chọi, gà lai giữa gà chọi với các giống gà Ri, gà Mía, gà Tam Hoàng, gà Lương Phượng để đáp ứng thị trường nội địa.

- Lựa chọn các giống gà công nghiệp hướng thịt để đưa vào sản xuất.

- Đầu tư nâng cấp trại giống của Công ty Cổ phần giống vật tư nông lâm nghiệp thành trại giống gia cầm cấp ông bà và 01 cơ sở sản xuất giống cấp ông bà tại huyện Sơn Dương; đầu tư 07 cơ sở gà giống cấp bố mẹ tại các huyện: Lâm Bình, Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương, và thành phố Tuyên Quang.

8. Các dự án ưu tiên

- Dự án phát triển và nâng cao chất lượng đàn trâu tại các huyện Na Hang, Chiêm Hóa, Lâm Bình, Hàm Yên, giai đoạn 2014-2016.

- Dự án cải tiến nâng cao chất lượng đàn bò vàng địa phương theo hướng lai Zebu tại các huyện Yên Sơn và Sơn Dương, giai đoạn 2015-2017.

- Dự án sản xuất lợn hướng nạc tại huyện: Sơn Dương, Hàm Yên, Yên Sơn và thành phố Tuyên Quang, giai đoạn 2016-2017.

- Dự án sản xuất giống gia cầm tại huyện: Chiêm Hóa, Sơn Dương, Lâm Bình, Yên Sơn và thành phố Tuyên Quang, giai đoạn 2016-2017.

- Dự án xây dựng và phát triển vùng chăn nuôi lợn đặc sản tại huyện: Chiêm Hóa, Lâm Bình, Na Hang, giai đoạn 2016-2017.

- Dự án trồng cỏ và chế biến thức ăn gia súc tại huyện: Chiêm Hóa, Na Hang, Lâm Bình, Hàm Yên, Sơn Dương và Yên Sơn, giai đoạn 2014-2016.

- Dự án phát triển vùng nuôi ong tại các huyện, thành phố gắn với chế biến sản phẩm mật ong, giai đoạn 2016-2017.

- Dự án đầu tư các khu giết mổ tập trung trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2016-2020.

- Dự án nâng cao năng lực quản lý nhà nước về giống vật nuôi, giai đoạn 2016-2020.

9. Kinh phí thực hiện quy hoạch

- Tổng vốn đầu tư 4.174,3 tỷ đồng, trong đó:

+ Vốn ngân sách 815,3 tỷ đồng, bằng 19,53%.

+ Vốn vay 1.789,2 tỷ đồng, bằng 42,86%.

+ Vốn tự 1.569,8 tỷ đồng, bằng 37,6%.

- Phân kỳ đầu tư vốn:

+ Giai đoạn 2014-2015: 1.043,6 tỷ đồng.

+ Giai đoạn 2016-2020: 3.130,8 tỷ đồng.

10. Các giải pháp thực hiện quy hoạch

10.1. Giải pháp về giống:

1. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chủ trì, phối hợp với các ngành liên quan Ủy ban nhân dân huyện, thành phố công bố quy hoạch, theo dõi, đôn đốc thực hiện quy hoạch; tổ chức theo dõi, đánh giá việc thực hiện quy hoạch; xây dựng các đề án, dự án, kế hoạch triển khai, thực hiện nội dung của quy hoạch. Làm đầu mối, chủ trì, phối hợp với các cấp, các ngành có liên quan trong việc quản lý, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các tổ chức, cá nhân đầu tư, mở rộng, phát triển chăn nuôi trên địa bàn tỉnh đảm bảo phù hợp với quy hoạch, đúng quy định của pháp luật.

2. Sở Kế hoạch Đầu tư, Sở Tài chính phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cân đối và đề xuất bố trí vốn từ ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác hàng năm để thực hiện có hiệu quả các nội dung của Quy hoạch phát triển thuỷ sản.

3. Sở Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban nhân dân huyện, thành phố hướng dẫn chính sách về đất đai cho các tổ chức, cá nhân thuê phát triển chăn nuôi, xây dựng cơ sở giết mổ, bảo quản, chế biến công nghiệp và kiểm soát tình hình ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi.

4. Các sở, ngành chức năng có trách nhiệm phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bố trí nguồn lực, lồng ghép các chương trình, dự án để tổ chức thực hiện có hiệu quả Quy hoạch phát triển chăn nuôi tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2012 - 2020.

5. Ủy ban nhân dân huyện, thành phố có trách nhiệm phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các ngành chức năng để xây dựng và triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển chăn nuôi trên địa phương mình theo quy hoạch đã được duyệt