Quyết định số 243-CP được Hội đồng Chính phủ ban hành năm 1979 quy định về việc tổ chức bộ máy và biên chế của các trường phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Quyết định này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa tổ chức nhân sự, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đưa các hoạt động của nhà trường đi vào nề nếp theo phương hướng cải cách giáo dục của Đảng và Nhà nước.

Về phạm vi và đối tượng áp dụng, văn bản này điều chỉnh trực tiếp đối với toàn bộ các trường phổ thông (bao gồm trường phổ thông cơ sở và trường phổ thông trung học) trên phạm vi cả nước, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý giáo dục, chính quyền địa phương và các bộ, ngành liên quan trong việc thực hiện định mức biên chế.

Vị trí pháp lý, tính chất và nhiệm vụ của trường phổ thông

• Vị trí và nguyên lý giáo dục: Trường phổ thông là đơn vị cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nhà trường có nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ trở thành những người lao động mới, làm chủ tập thể, phát triển toàn diện và sẵn sàng tham gia xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Quá trình giáo dục phải thực hiện tốt nguyên lý: học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội.
• Tính chất hoạt động: Trường phổ thông là đơn vị sự nghiệp, có ngân sách riêng, có bộ máy quản lý hành chính và chuyên môn hoàn chỉnh.
• Cơ cấu lãnh đạo: Mỗi trường do một Hiệu trưởng và một số Phó hiệu trưởng phụ trách. Hiệu trưởng là người phụ trách cao nhất, chịu trách nhiệm trước Nhà nước, nhân dân và cấp trên trực tiếp về mọi hoạt động của trường. Các Phó hiệu trưởng chịu trách nhiệm về phần việc được phân công và liên đới chịu trách nhiệm chung.
• Nhiệm vụ cụ thể: Xây dựng và thực hiện kế hoạch hàng năm, dài hạn; bảo đảm thực hiện đầy đủ chương trình, nội dung và phương pháp giáo dục của Bộ Giáo dục; chăm lo giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, giáo viên và học sinh; quản lý tổ chức, cán bộ, biên chế, kinh phí, tài sản và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.

Quy định về định mức biên chế ban giám hiệu và cán bộ Đoàn, Đội

• Số lượng Phó hiệu trưởng: Trường từ 27 lớp trở xuống được bố trí hai Phó hiệu trưởng; trường từ 28 lớp trở lên được bố trí ba Phó hiệu trưởng.
• Cán bộ Đoàn, Đội: Đối với Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (trường phổ thông trung học) và Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (trường phổ thông cơ sở), định mức biên chế được tính theo quy mô lớp học:
  • Trường từ 18 lớp trở xuống: Tính bằng 1/2 biên chế giáo viên.
  • Trường từ 27 lớp trở xuống: Tính bằng 3/4 biên chế giáo viên.
  • Trường từ 28 lớp trở lên: Bố trí một giáo viên chuyên trách.
  • Đối với trường nội trú, nếu cần tăng thêm nhân sự ngoài định mức trên, số cán bộ tăng thêm sẽ thuộc biên chế của tỉnh, thành đoàn.

Định mức biên chế giáo viên giảng dạy

• Trường phổ thông cơ sở: Đối với cấp I, định mức là 1,15 giáo viên trên một lớp. Đối với cấp II, định mức là 1,7 hoặc 1,85 giáo viên trên một lớp (đã bao gồm cả giáo viên ngoại ngữ).
• Trường phổ thông trung học: Định mức được quy định thống nhất là 2,1 giáo viên trên một lớp (đã bao gồm cả giáo viên ngoại ngữ). Định mức này đã tính gộp cả công tác giảng dạy và công tác chủ nhiệm lớp.

Định mức biên chế nhân viên phục vụ giảng dạy và hành chính

• Công tác thư viện: Trường từ 18 lớp trở xuống bố trí một người; từ 27 lớp trở xuống bố trí hai người; từ 28 lớp trở lên bố trí ba người.
• Công tác thí nghiệm: Trường phổ thông cơ sở được bố trí một người. Trường phổ thông trung học từ 18 lớp trở xuống bố trí một người, từ 19 lớp trở lên bố trí hai người.
• Công tác văn phòng (văn thư, kế toán, thủ quỹ, y tế, bảo vệ, phục vụ): Trường từ 18 lớp trở xuống bố trí ba người; từ 27 lớp trở xuống bố trí năm người; từ 28 lớp trở lên bố trí bảy người. Riêng các trường tại thành phố, thị xã được bố trí thêm một nhân sự bảo vệ (tổng cộng hai bảo vệ).
• Trường vừa học vừa làm: Số lượng cán bộ kỹ thuật, nghiệp vụ, quản lý tại các trường phổ thông trung học vừa học, vừa làm (hoặc có sản xuất) sẽ do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quyết định dựa trên quy mô và khối lượng công việc thực tế, bảo đảm nguyên tắc tiết kiệm lao động.
• Nhân viên phục vụ đời sống: Số lượng nhân viên nhà ăn, nhà trẻ, bảo vệ sức khỏe cho cán bộ, giáo viên và học sinh nội trú được áp dụng theo các quy định chung của Nhà nước.

Chính sách nhân sự thay thế đối với giáo viên nữ

• Đối với cấp I trường phổ thông cơ sở: Kế hoạch biên chế hàng năm được phép tính thêm 8% số người để thay thế cho giáo viên nữ nghỉ sinh đẻ hoặc chăm con ốm, tính trên tổng số giáo viên nữ hiện có trong biên chế của địa phương.
• Đối với cấp II trường phổ thông cơ sở và trường phổ thông trung học: Khi giáo viên nữ nghỉ thai sản hoặc chăm con ốm, nhà trường sắp xếp giáo viên khác dạy thay và thực hiện chi trả thù lao theo chế độ dạy thêm giờ.

Biện pháp tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

• Bộ Giáo dục và Ủy ban Kế hoạch Nhà nước: Phối hợp với các ngành liên quan xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên nhằm đáp ứng tiêu chuẩn biên chế đã quy định.
• Bộ Giáo dục và Ban Tổ chức của Chính phủ: Chịu trách nhiệm ban hành quy chế làm việc, chế độ công tác và trách nhiệm của từng vị trí trong nhà trường để nâng cao hiệu suất và chất lượng giảng dạy.
• Bộ Giáo dục, Bộ Tài chính và Bộ Lao động: Ban hành văn bản hướng dẫn, sửa đổi và bổ sung chế độ thù lao dạy thêm giờ phù hợp với thực tế.
• Bộ Giáo dục, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Bộ Tài chính: Quy định mức bình quân học sinh trên lớp, định mức chi tiêu và chế độ quản lý tài chính phù hợp với từng địa phương, loại hình trường.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành (năm 1979). Tất cả các quy định trước đây trái với quyết định này đều bị bãi bỏ. Các Bộ trưởng Phủ thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Thủ trưởng các ngành liên quan ở trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.