Quyết định số 254/1998/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm điều hành hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa trong năm 1999, định hướng thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu và ổn định thị trường trong nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước bao gồm các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh, có mã số doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu tham gia vào hoạt động thương mại quốc tế tại Việt Nam.

Phê duyệt danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu năm 1999

• Ban hành kèm theo danh mục các loại hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, môi trường và sức khỏe cộng đồng.
• Quy định danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có điều kiện để quản lý theo lộ trình và bảo đảm cân đối vĩ mô.

Quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu bằng hạn ngạch

• Hàng dệt may: Việc xuất khẩu vào các thị trường có quy định hạn ngạch năm 1999 được thực hiện theo nguyên tắc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 1126/CP-KTTH ngày 21 tháng 9 năm 1998 và hướng dẫn liên bộ giữa Bộ Thương mại, Bộ Công nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính.
• Mặt hàng gạo: Hoạt động điều hành xuất khẩu gạo trong năm 1999 được thực hiện theo một quyết định riêng biệt của Thủ tướng Chính phủ.

Quy định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có điều kiện

• Mặt hàng xăng dầu (trừ dầu nhờn): Bộ Thương mại chịu trách nhiệm điều hành nhập khẩu khoảng 7,0 million tấn sản phẩm xăng dầu trong năm 1999. Chỉ tiêu được giao một lần từ đầu năm cho các doanh nghiệp chuyên doanh, trong đó Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam đảm nhận khoảng 60% chỉ tiêu. Ban Vật giá Chính phủ phối hợp theo dõi sát giá thị trường để trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh giá trần bán lẻ khi cần thiết.
• Mặt hàng phân bón: Việc điều hành nhập khẩu phân bón năm 1999 tuân thủ theo quyết định riêng của Thủ tướng Chính phủ.
• Ô tô và xe hai bánh gắn máy: Nghiêm cấm nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ 15 chỗ ngồi trở xuống, xe hai hoặc ba bánh gắn máy nguyên chiếc, và linh kiện CKD lắp ráp xe hai bánh gắn máy (trừ trường hợp đổi hàng). Các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước đủ tiêu chuẩn kỹ thuật được phép nhập khẩu linh kiện dạng IKD để lắp ráp theo năng lực và phải có bản quyền về nhãn mác sản phẩm.
• Quản lý chuyên ngành: Các Bộ, ngành có trách nhiệm rà soát, lược bỏ các mặt hàng không cần thiết phải hạn chế, xây dựng quy chế quản lý rõ ràng và đơn giản hóa thủ tục hành chính trước tháng 02 năm 1999.

Điều hành nhập khẩu các nhóm hàng hóa đặc thù

Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Thương mại và các Bộ quản lý ngành để điều hành cụ thể việc nhập khẩu các mặt hàng có điều kiện bao gồm: quạt điện dân dụng, gạch lát Ceramic và Granite, hàng sành sứ, thủy tinh, gốm, bao bì nhựa thành phẩm, ống thép (từ 20mm đến 114mm), ống gang cầu, máy và khung xe máy không đồng bộ, xút lỏng NaOH, xe đạp, dầu thực vật tinh chế, chất hóa dẻo DOP, xe tải dưới 5 tấn, xe khách từ 15 đến 50 chỗ, xe bán tải (vừa chở hàng vừa chở người), xe cứu thương đã qua sử dụng và clinker.

Cơ chế điều tiết bằng công cụ tài chính và phương thức thanh toán

• Các mặt hàng tiêu dùng và một số vật tư như phôi thép, PVC nguyên liệu, thanh nhôm và cấu kiện bằng nhôm được điều tiết chủ yếu thông qua thuế, phụ thu và các phương thức thanh toán ngân hàng.
• Doanh nghiệp nhập khẩu hàng tiêu dùng phải tự cân đối nguồn ngoại tệ và thực hiện thanh toán theo phương thức trả tiền ngay.

Quy định về xuất khẩu gỗ và nhập khẩu gỗ nguyên liệu

Hoạt động xuất khẩu sản phẩm gỗ và nhập khẩu gỗ nguyên liệu được thực hiện nghiêm túc theo các quy định tại Quyết định số 65/1998/QĐ-TTg ngày 24 tháng 3 năm 1998 và Quyết định số 136/1998/QĐ-TTg ngày 31 tháng 7 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ.

Khuyến khích phương thức hàng đổi hàng và hợp tác quốc tế

• Khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sản xuất từ nguyên liệu trong nước thông qua hợp đồng hàng đổi hàng (bao gồm cả một số mặt hàng nhập khẩu có điều kiện). Bộ Thương mại phối hợp với các ngành liên quan xây dựng danh mục cụ thể trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 01 năm 1999 trước khi ban hành.
• Đối với các quốc gia có nhu cầu bán hàng hóa khối lượng lớn vào Việt Nam và được hưởng thuế suất ưu đãi, Bộ Thương mại tiến hành đàm phán để cân đối kim ngạch thương mại hai chiều nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam.

Quản lý ngoại tệ và tái xuất hàng hóa

Các mặt hàng được Nhà nước bảo đảm cân đối ngoại tệ để nhập khẩu (như xăng dầu, phân bón, sắt thép) chỉ được phép tái xuất khi đối tác nước ngoài thanh toán bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi. Trường hợp các nước láng giềng có chung đường biên giới yêu cầu mua bằng phương thức thanh toán khác, Bộ Thương mại phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.

Quy định về quyền kinh doanh xuất nhập khẩu thông thường

Đối với các loại vật tư, hàng hóa nằm ngoài danh mục hạn chế hoặc danh mục có điều kiện nêu tại Quyết định này, các doanh nghiệp có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh phù hợp và có mã số doanh nghiệp xuất nhập khẩu được chủ động thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu theo nhu cầu thị trường và hướng dẫn của Bộ Thương mại.

Trách nhiệm thi hành và hiệu lực pháp lý

• Bộ Thương mại chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành, phối hợp với các Bộ, ngành điều hành xuất khẩu và kiểm soát chặt chẽ nhập khẩu để bảo đảm mức nhập siêu của Việt Nam nằm trong giới hạn Quốc hội cho phép trong năm 1999.
• Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 1999 đến hết ngày 31 tháng 3 năm 2000.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.