Quyết định 260/QĐ-NH1 được ban hành năm 1995 bởi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ban hành kèm theo "Quy chế dự trữ bắt buộc đối với tổ chức tín dụng". Quyết định này thiết lập các quy định nền tảng về việc duy trì, tính toán, báo cáo và xử lý vi phạm liên quan đến tiền dự trữ bắt buộc của các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam nhằm thực thi hiệu quả chính sách tiền tệ quốc gia.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quy chế này áp dụng đối với tất cả các tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, yêu cầu các đơn vị này phải tuân thủ nghiêm ngặt nghĩa vụ duy trì số dư dự trữ bắt buộc tại Ngân hàng Nhà nước. Các đơn vị trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Trung ương, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố và các tổ chức tín dụng có trách nhiệm thi hành quy chế này.

Nội dung cốt lõi của Quy chế dự trữ bắt buộc

1. Nguyên tắc duy trì và thẩm quyền quyết định dự trữ bắt buộc

• Các tổ chức tín dụng có nghĩa vụ thường xuyên duy trì đầy đủ số tiền dự trữ bắt buộc theo đúng các quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước.
• Thống đốc Ngân hàng Nhà nước là người có thẩm quyền quyết định cụ thể về tỷ lệ dự trữ bắt buộc, cơ cấu tiền dự trữ bắt buộc và việc tính lãi đối với phần tiền dự trữ bắt buộc gửi trên tài khoản tiền gửi không kỳ hạn tại Ngân hàng Nhà nước, tùy thuộc vào mục tiêu chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ.

2. Phương pháp tính toán và nơi gửi tiền dự trữ bắt buộc

• Mức tiền dự trữ bắt buộc cho mỗi kỳ được xác định dựa trên tỷ lệ dự trữ bắt buộc do Thống đốc quy định áp dụng đối với toàn bộ số dư tiền gửi bình quân trong kỳ trước của tổ chức tín dụng.
• Số tiền dự trữ bắt buộc bằng nội tệ phải được gửi vào tài khoản tiền gửi không kỳ hạn mở tại Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước hoặc chi nhánh Ngân hàng Nhà nước nơi tổ chức tín dụng mở tài khoản chính.
• Đối với tiền gửi dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ, tổ chức tín dụng bắt buộc phải gửi tại Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước.

3. Quy trình kiểm tra, đối chiếu và xử lý chênh lệch dự trữ

• Định kỳ, Ngân hàng Nhà nước sẽ căn cứ vào báo cáo của tổ chức tín dụng để kiểm tra số liệu, tính toán số tiền dự trữ bắt buộc phải thực hiện trong kỳ và thông báo chính thức cho tổ chức tín dụng.
• Ngân hàng Nhà nước tiến hành đối chiếu số tiền dự trữ bắt buộc phải thực hiện với tổng số dư bình quân thực tế trên các tài khoản thuộc cơ cấu tiền dự trữ bắt buộc để xử lý theo hai trường hợp:
• Trường hợp thiếu hụt: Nếu tổng số dư bình quân thực tế nhỏ hơn số tiền phải dự trữ bắt buộc, tổ chức tín dụng sẽ bị xử phạt theo chế độ quy định, đồng thời phải chủ động tìm mọi nguồn vốn để bù đắp cho đủ mức thiếu hụt.
• Trường hợp dư thừa: Nếu tổng số dư bình quân thực tế lớn hơn số tiền phải dự trữ bắt buộc, Ngân hàng Nhà nước sẽ tính và trả lãi cho số tiền vượt mức trên tài khoản tiền gửi không kỳ hạn theo lãi suất quy định.

4. Chế độ báo cáo, tổng hợp thông tin

• Trước kỳ tính toán dự trữ bắt buộc 01 ngày, tổ chức tín dụng phải gửi bản tính toán mức dự trữ bắt buộc (dựa trên số liệu của kỳ trước theo mẫu hướng dẫn) cho Ngân hàng Nhà nước.
• Trong vòng 05 ngày sau định kỳ tính toán, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố và Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm gửi báo cáo về Vụ các định chế tài chính.
• Vụ các định chế tài chính chịu trách nhiệm tổng hợp báo cáo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về tình hình chấp hành của các tổ chức tín dụng, đồng thời gửi thông tin cho Vụ Nghiên cứu kinh tế và Thanh tra Ngân hàng Nhà nước để phối hợp giám sát.

5. Quyền khiếu nại và xử lý vi phạm

• Tổ chức tín dụng có quyền khiếu nại lên Ngân hàng Nhà nước nếu cho rằng các quyết định xử lý liên quan đến việc chấp hành dự trữ bắt buộc chưa thỏa đáng. Tuy nhiên, trong thời gian chờ giải quyết khiếu nại, tổ chức tín dụng vẫn phải nghiêm chỉnh chấp hành quyết định hiện tại của Ngân hàng Nhà nước.
• Mọi hành vi vi phạm quy chế này đều bị xử lý nghiêm khắc theo quy chế xử phạt vi phạm do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành.
• Việc sửa đổi, bổ sung bất kỳ điều khoản nào trong quy chế này thuộc thẩm quyền quyết định duy nhất của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Hiệu lực thi hành

Quyết định 260/QĐ-NH1 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và chính thức thay thế Quyết định số 108/QĐ-NH5 ngày 09/06/1992 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.