Quyết định số 3140/QĐ-BKHCN được ban hành năm 2007 bởi Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về việc hủy bỏ 30 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) liên quan đến lĩnh vực thuốc thử và phương pháp xác định các chỉ tiêu hóa học. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm rà soát, loại bỏ các tiêu chuẩn cũ đã lạc hậu, không còn phù hợp với sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại và xu hướng hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, các tổ chức đánh giá sự phù hợp, các phòng thử nghiệm hóa học, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng hóa chất, thuốc thử trên phạm vi cả nước. Việc hủy bỏ các tiêu chuẩn này định hướng cho các bên liên quan chuyển sang áp dụng các tiêu chuẩn mới phù hợp hơn với thực tế.

Nội dung cốt lõi của Quyết định

Quyết định chính thức bãi bỏ 30 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) được ban hành trong giai đoạn từ năm 1977 đến năm 1986. Các tiêu chuẩn bị hủy bỏ được chia thành các nhóm cụ thể như sau:

• Nhóm tiêu chuẩn về thuốc thử axit và bazơ: Bao gồm các tiêu chuẩn quy định về yêu cầu kỹ thuật đối với các loại axit và bazơ thông dụng trong phòng thí nghiệm như TCVN 2222 – 77 (Thuốc thử Axit Oxalic), TCVN 2297 – 78 (Thuốc thử Axit Nitric), TCVN 2298 – 78 (Thuốc thử Axit Clohidric), TCVN 2718 – 78 (Thuốc thử Axit sunfuric), TCVN 3290 – 80 (Thuốc thử Amoni hyđroxit), TCVN 3766 – 83 (Thuốc thử Axit axetic), và TCVN 4321 – 86 (Thuốc thử Axit boric).
• Nhóm tiêu chuẩn về thuốc thử muối và hợp chất hóa học: Gồm các tiêu chuẩn quy định cho các loại muối vô cơ và dung môi hữu cơ như TCVN 2221 – 77 (Thuốc thử Amoni Sunfat), TCVN 2611 – 78 (Thuốc thử Natri clorua), TCVN 2741 – 79 (Thuốc thử Amoni clorua), TCVN 2842 – 79 (Thuốc thử Kali clorua), TCVN 3289 – 80 (Thuốc thử Natri cacbonat khan), TCVN 3291 – 80 (Thuốc thử Đồng sunfat), TCVN 3739 – 82 (Thuốc thử Magiê clorua), TCVN 4066 – 85 (Thuốc thử Axeton), TCVN 4294 – 86 (Thuốc thử Kali sunfat), và TCVN 4322 – 86 (Thuốc thử Kali đicromat).
• Nhóm tiêu chuẩn về phương pháp xác định tạp chất: Đây là nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật hướng dẫn các phương pháp phân tích hóa học để xác định hàm lượng tạp chất trong thuốc thử, bao gồm TCVN 2310 – 78 (Xác định tạp chất kim loại nặng), TCVN 2311 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất amoni), TCVN 2312 – 78 (Phương pháp so màu ngọn lửa xác định natri, kali, canxi và stronti), TCVN 2313 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất đồng), TCVN 2314 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất sắt), TCVN 2317 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất nitơ), TCVN 2319 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất sunfat), TCVN 2320 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất clorua), và TCVN 2322 – 78 (Xác định hàm lượng tạp chất photphat).
• Nhóm tiêu chuẩn về phương pháp xác định chỉ tiêu vật lý và hóa học khác: Gồm các phương pháp cơ bản trong phân tích hóa học như TCVN 3732 – 82 (Xác định cặn không tan trong nước), TCVN 3733 – 82 (Xác định phần còn lại sau khi nung), TCVN 3778 – 83 (Xác định asen), và TCVN 3731 – 82 (Xác định khối lượng riêng của sản phẩm hóa học dạng lỏng).

Đánh giá tác động của việc hủy bỏ tiêu chuẩn

Việc hủy bỏ 30 tiêu chuẩn nêu trên là hoạt động cần thiết trong công tác quản lý chất lượng ngành hóa chất tại Việt Nam vì các lý do sau:

• Cập nhật công nghệ: Các tiêu chuẩn được ban hành từ những năm 1970 - 1980 chủ yếu dựa trên các phương pháp phân tích cổ điển, thủ công, có độ chính xác không cao và tốn nhiều thời gian. Hiện nay, các phòng thí nghiệm đã trang bị các thiết bị phân tích hiện đại có độ nhạy và độ chính xác vượt trội.
• Hài hòa hóa tiêu chuẩn quốc tế: Việc bãi bỏ các tiêu chuẩn cũ mở đường cho việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia mới (TCVN) được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn hoặc tương đương với các tiêu chuẩn quốc tế uy tín như ISO, ASTM, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thừa nhận lẫn nhau về kết quả thử nghiệm giữa Việt Nam và quốc tế.
• Đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường: Một số phương pháp thử cũ sử dụng các hóa chất độc hại hoặc dung môi không thân thiện với môi trường, việc thay thế bằng các tiêu chuẩn mới giúp tối ưu hóa quy trình phân tích và bảo vệ sức khỏe kỹ thuật viên phòng thí nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Quyết định 3140/QĐ-BKHCN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Kể từ thời điểm quyết định này có hiệu lực, 30 tiêu chuẩn Việt Nam được liệt kê chi tiết tại Điều 1 không còn giá trị áp dụng trong các hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và công bố hợp chuẩn, hợp quy tại Việt Nam.