Giới thiệu chung về Quyết định 3851/QĐ-UBND

Quyết định 3851/QĐ-UBND năm 2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành danh mục biệt thự cũ trên địa bàn Thành phố đã được phân loại (đợt 6). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập cơ chế quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của các biệt thự cũ có ý nghĩa về mặt kiến trúc, lịch sử và văn hóa trên địa bàn thành phố, đặc biệt tập trung tại các khu vực trung tâm như Quận 1, Quận 3 và Quận 5.

Phân loại danh mục biệt thự cũ (Điều 1)

Quyết định chính thức ban hành kèm theo danh mục các biệt thự cũ đã được phân loại trong đợt 6. Các biệt thự này được chia thành ba nhóm cụ thể để áp dụng các biện pháp quản lý và bảo tồn phù hợp:

• Biệt thự cũ Nhóm 1: Những công trình có giá trị đặc biệt về kiến trúc, lịch sử, văn hóa cần được bảo tồn nguyên vẹn.
• Biệt thự cũ Nhóm 2: Những công trình có giá trị về kiến trúc nghệ thuật, cảnh quan đô thị cần được giữ gìn diện mạo kiến trúc bên ngoài.
• Biệt thự cũ Nhóm 3: Các biệt thự cũ khác không thuộc hai nhóm trên, được quản lý và phát triển theo các quy định chung về quy hoạch và xây dựng.

Trách nhiệm của chủ sở hữu trong quản lý, sử dụng và bảo trì biệt thự cũ (Điều 2)

Các cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu biệt thự cũ thuộc danh mục ban hành kèm theo Quyết định này phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quản lý, sử dụng, bảo trì và cải tạo theo quy định tại Khoản 2 Điều 34 Nghị định số 99/2015/NĐ-CP và Luật Nhà ở, cụ thể:

• Nguyên tắc chung: Phải tuân thủ các quy định của Luật Nhà ở. Trường hợp biệt thự thuộc sở hữu nhà nước, phải thực hiện đúng quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước. Trường hợp biệt thự có giá trị nghệ thuật, lịch sử, văn hóa, phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về quản lý di sản văn hóa.
• Đối với biệt thự cũ thuộc Nhóm 1: Chủ sở hữu bắt buộc phải giữ nguyên hình dáng kiến trúc bên ngoài, cấu trúc bên trong, mật độ xây dựng, số tầng và chiều cao của công trình.
• Đối với biệt thự cũ thuộc Nhóm 2: Chủ sở hữu phải giữ nguyên trạng kiến trúc bên ngoài của công trình.
• Đối với biệt thự cũ thuộc Nhóm 3: Thực hiện các hoạt động cải tạo, xây dựng theo đúng các quy định của pháp luật về quy hoạch, kiến trúc và pháp luật về xây dựng hiện hành.

Các hành vi bị nghiêm cấm đối với biệt thự cũ Nhóm 1 và Nhóm 2

Chủ sở hữu biệt thự cũ thuộc Nhóm 1 hoặc Nhóm 2 có trách nhiệm tuân thủ quy định tại Khoản 4 Điều 87 Luật Nhà ở năm 2014, bao gồm các yêu cầu nghiêm ngặt sau:

• Không được làm thay đổi nguyên trạng ban đầu của biệt thự cũ.
• Không được tự ý phá dỡ biệt thự cũ nếu chưa bị hư hỏng nặng hoặc có nguy cơ sập đổ theo kết luận kiểm định chất lượng của Sở Xây dựng. Trong trường hợp buộc phải phá dỡ để xây dựng lại, chủ sở hữu phải phục dựng theo đúng kiến trúc ban đầu, sử dụng đúng loại vật liệu, bảo đảm mật độ xây dựng, số tầng và chiều cao của biệt thự cũ.
• Không được tạo thêm kết cấu để làm tăng diện tích hoặc thực hiện các hành vi cơi nới, chiếm dụng không gian bên ngoài biệt thự cũ.
• Đối với các trường hợp biệt thự thuộc Nhóm 2 có khuôn viên đã bị chia cắt cho nhiều chủ sở hữu sử dụng, các chủ sở hữu cần cố gắng gìn giữ nguyên trạng. Trường hợp công trình xuống cấp, hư hỏng nặng, phải báo cáo cơ quan quản lý có thẩm quyền và Hội đồng phân loại biệt thự để xem xét, đánh giá lại trước khi trình Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định.

Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước

Quyết định phân công trách nhiệm cụ thể cho các Sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp quận nhằm đảm bảo công tác quản lý được thực hiện đồng bộ và hiệu quả:

• Sở Xây dựng: Phối hợp với Ủy ban nhân dân các quận, huyện tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trật tự xây dựng đối với các biệt thự cũ, đặc biệt là các biệt thự thuộc Nhóm 1, Nhóm 2 và các biệt thự đang trong quá trình phân loại. Chịu trách nhiệm quản lý chặt chẽ, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi tự ý tháo dỡ hoặc chia cắt biệt thự cũ trái quy định pháp luật.
• Sở Xây dựng phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc: Hướng dẫn Ủy ban nhân dân Quận 1, Quận 3, Quận 5 thực hiện công bố công khai danh mục biệt thự cũ đã được phân loại; đồng thời hướng dẫn các chủ sở hữu thực hiện đúng trách nhiệm bảo tồn, cải tạo theo quy định.
• Thường trực Ban chỉ đạo bảo tồn cảnh quan kiến trúc (Sở Quy hoạch - Kiến trúc): Chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan xây dựng, trình Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành các quy định, cơ chế, chính sách phù hợp để thực hiện việc quản lý, bảo tồn, bảo trì và cải tạo các biệt thự cũ thuộc Nhóm 1 và Nhóm 2 theo quy định của pháp luật về nhà ở và kiến trúc.

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành (Điều 3 và Điều 4)

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân Thành phố; Giám đốc các Sở: Quy hoạch - Kiến trúc, Xây dựng, Văn hóa và Thể thao, Tài nguyên và Môi trường; Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 1, Quận 3, Quận 5; cùng các cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu biệt thự cũ thuộc danh mục ban hành kèm theo chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.