Quyết định 40/2004/QĐ-UB do Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành quy định về việc thu phí xây dựng công trình trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh hoạt động thu phí đối với các chủ đầu tư thực hiện xây dựng, cải tạo công trình, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thu, nộp và sử dụng nguồn phí này.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quyết định quy định chi tiết về các đối tượng có nghĩa vụ nộp phí cũng như các trường hợp được miễn trừ cụ thể như sau:

• Đối tượng nộp phí: Tất cả các chủ đầu tư tiến hành xây dựng mới hoặc cải tạo các công trình nhằm mục đích sản xuất, kinh doanh hoặc làm nhà ở trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
• Đối tượng không phải nộp phí:
  • Các chủ đầu tư xây dựng, cải tạo công trình phục vụ trực tiếp cho mục đích an ninh, quốc phòng.
  • Các công trình tôn giáo, tín ngưỡng.
  • Các công trình xây dựng thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao được hưởng chính sách xã hội hóa theo quy định tại Nghị định số 73/1999/NĐ-CP ngày 19/08/1999 của Chính phủ.
  • Các trường hợp được miễn thu phí theo quy định của các Điều ước Quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập.

Mức thu phí xây dựng công trình

Mức thu phí xây dựng được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm tính trên vốn xây dựng công trình (chỉ tính giá trị xây dựng, không bao gồm giá trị thiết bị lắp đặt) và phân loại theo từng nhóm công trình, khu vực địa lý:

• Đối với nhà ở do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng để ở (cam kết không dùng vào mục đích kinh doanh, dịch vụ):
  • Xây dựng tại các quận nội thành: Mức thu bằng 0,5% vốn xây dựng công trình.
  • Xây dựng tại các huyện ngoại thành: Mức thu bằng 0,2% vốn xây dựng công trình.
• Đối với công trình làm văn phòng, trụ sở làm việc và các công trình khác của cơ sở sản xuất:
  • Công trình thuộc dự án nhóm A: Mức thu bằng 0,5% vốn xây dựng công trình.
  • Công trình thuộc dự án nhóm B và nhóm C: Mức thu bằng 0,7% vốn xây dựng công trình.
• Đối với công trình kinh doanh dịch vụ (khách sạn, văn phòng cho thuê, cửa hàng mua bán vật tư, hàng hóa, nhà ở để bán hoặc cho thuê...):
  • Công trình thuộc dự án nhóm A: Mức thu bằng 0,5% vốn xây dựng công trình.
  • Công trình thuộc dự án nhóm B: Mức thu bằng 1% vốn xây dựng công trình.
  • Công trình thuộc dự án nhóm C: Mức thu bằng 2% vốn xây dựng công trình.
• Quy tắc áp dụng đặc biệt:
  • Trường hợp công trình đa chức năng: Áp dụng mức thu dựa trên chức năng chính của công trình.
  • Trường hợp thay đổi chức năng hoặc mục đích sử dụng làm tăng mức phí: Chủ đầu tư phải nộp bổ sung phần chênh lệch tăng thêm. Nếu thay đổi làm giảm mức phí, chủ đầu tư không được hoàn trả phần chênh lệch đã nộp.

Thẩm quyền và trách nhiệm của đơn vị thu phí

Quyết định phân cấp rõ ràng thẩm quyền thu phí cho các cơ quan chức năng trên địa bàn thành phố:

• Sở Xây dựng: Thực hiện thu phí đối với các công trình do Sở Xây dựng cấp giấy phép xây dựng hoặc trực tiếp thẩm định thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán.
• Ủy ban nhân dân các quận, huyện: Thực hiện thu phí đối với các công trình do UBND quận, huyện cấp giấy phép xây dựng hoặc thẩm định thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán, cùng các trường hợp xây dựng khác trên địa bàn quản lý.
• Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn: Thẩm quyền thu phí cụ thể sẽ do liên ngành thống nhất trình UBND Thành phố quyết định sau khi Luật Xây dựng chính thức có hiệu lực thi hành.
• Trách nhiệm của đơn vị thu: Phải niêm yết công khai mức thu phí tại địa điểm thu và cấp chứng từ thu phí (biên lai do Cục Thuế phát hành) cho đối tượng nộp phí theo đúng quy định.

Quản lý, sử dụng tiền phí và chứng từ thu phí

Cơ chế tài chính đối với nguồn thu phí xây dựng được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm sử dụng đúng mục đích và hiệu quả:

• Tỷ lệ phân chia nguồn thu: Đơn vị thu phí có trách nhiệm nộp 90% tổng số tiền phí thu được vào Ngân sách Nhà nước.
• Phần giữ lại: Đơn vị thu phí được giữ lại 10% tổng số phí thu được để phục vụ công tác quản lý và chi phí tổ chức thu phí theo hướng dẫn tại Thông tư số 63/2002/TT-BTC ngày 24/07/2002 của Bộ Tài chính.
• Chứng từ sử dụng: Sử dụng biên lai thu phí do Cục Thuế phát hành để bảo đảm tính pháp lý và minh bạch tài chính.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký. Quyết định này thay thế hoàn toàn cho Quyết định số 3690/QĐ-UB ngày 24/09/1997 của Ủy ban nhân dân Thành phố quy định về phụ thu phí xây dựng công trình tại Thành phố Hà Nội.

Các trường hợp vi phạm quy định về nộp phí, thu phí và quản lý phí xây dựng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định số 106/2003/NĐ-CP ngày 23/9/2003 của Chính phủ và Thông tư số 06/2004/TT-BTC ngày 4/2/2004 của Bộ Tài chính về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí, lệ phí.

Chánh Văn phòng HĐND và UBND Thành phố, Giám đốc các Sở: Tài chính, Xây dựng, Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội, Giám đốc Kho bạc Nhà nước Hà Nội, Chủ tịch UBND các quận, huyện cùng các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.